Br
Брестчина
Производит · Предлагает · Приглашает

Статьи на букву Ł: Łabunów - Łysków: оригинал

Статьи на букву Ł в справочнике Н. Роубы: от Łabunów до Łysków; издание, с. 112-113 и далее. Польский текст издания.

Скан: разворот 58, с. 112-113

Łabunów, wieś i dwór nad rz.

Niewiażą, przy ujściu rz. Berupia, położone w pow. i gub. kowieńskiej. Piękua malownicza okolica. Kościół parafjalny drewniany, fundacji Zabiełłów. Dobra obszaru około 4 tys. dziesięcin bardzo żyznej ziemi, własność hr. Zabiełłów. Piękny pałac murowany z parkiem nad Niewiażą. Prom na Niewiaży, achwa, m-ko i dobra, w pow mozyrskim, gub. mińskiej, nad rzeką Łań o 6 w. od Prypeci położone. O wiorstę od m-ka stacja t. n. kolei Poleskiej. Dobra obszaru około 30 tys. dziesięcin stanowiły jedno z leśnictw po-Radziwiłłowskich na Polesiu: Olbrzymie przestrzenie leśne i błotne. Ludność m-ka trudni się rolnictwem; drobnym przemysłent i handlem; około 1,000 osób płci obojej. Zarząd gminny i policyjny, szpital gminny i szkoła. Dobra, sprzedane przez ks. Hohenlohe von Derwiżowi, dziś zostały nabyte przez bank Włościański za drogie pieniądze, który literalnie nie wie co z nimi zrobić. (Cerkiew fund. Radziwiłłów. Kaplica katelicka na em entarzu, nowowzniesiona w r. 1906. Dwa młyny na Łani staw ach.

Ławena rz., przepływa pod tą nazwą powiaty wiłkomierski i poniewieski, kowieńs. gub., po połączeniu, się z rz. Muszą w pow. poniew., przyjmuje nazwę tej ostatniej, a po połączeniu się rz. Niemenkiem pod miastem Bauskiem w g. kur. przyjmuje nazwę Aa i po przyjęciu wielu dopływów wpada do Ryskiej zatoki, łącząc się ujściem z Zachodnią Dźwiną. Na brzegu kurlandzkiej Aa leży miasto Mitawa. Kierunek ma z południa ng północ.

Ławków, m-ko w pow. telszewskim, gub. kowieńskiej położone, o 45 w. od Telsz. Parafjalny kościół pod wezw. Zbawiciela murowany, erygowany w r. 1629, uastępnie z gruntu przebudowany w r. 1876. Miasteczko leży na samej niemal granicy pow. rosieńskiego. Od Retowa i Worń 3 mile, a od Kołtynian 14 w. W obrębie parafji leży dwór Szawdów, dziedzictwo rodziny Swirtunów.

W pobliżu dworu góra Dewajte, kędy za czasów pogańskich składano ofiary bóstwom.

Ławkożemy, m-ko pow. telsz., g. kowieńs., o 72 w. od Telsz, nad rz. Łaukupis. Około 240 miesz. Parafjalny kościół pod wezw. św. Andrzeja, drewniany.

Łazduny, m-ko i dobra w pow. oszmiańskim, gub. wileńskiej, o 63 w. od Oszmiany i 166 w. od Wilna. Ludności około 600 dusz płci obojej. Kościół filjaljalny drewniany pod wezw. śśw.

Szymona Judy i Anny, do paraffi w Subotnikach. Dobra, pięknie zagospodarowane, obszaru około 8 tys. dziesięcin, nie- «dyś własność Wołodkowiczów, następnie Wołków, dziś stanowią własność H. Korwin-Milewskiego, posła do Rady Państwa z wyborów od gub. wileńskiej.

Łohojsk, historyczne miasteczko i dobra hrabiów Tyszkiewiczów, gubernja mińska, powiat borysowski, nad rz. Hajną. Godna to pamięci i uwagi miłośników kraju miejscowość, gdyż jest ona jedną z najciekawszych w gubernji i w kraju. Znakomite zbiory po Konstantym Tyszkiewicza zostały zeskamotowane przez pseudo-archeologa już zmarłego Henryka Fotera.

Łohiszyn, m-ko i dobra, w pow. pińskim gub. mińskiej, położone przy gościńcu pocztowym z Nieświeża przez Kleck i Słuck do Pińska, 28 w. od Pińska. Zarząd gminny i policyjny. Ludność m-ka przeszło 3000 osób płci obojej, cerkiew parafjalna, przerobiona z kościoła, tundacji Radziwiłłowskiej. Kościół w Łohiszynie słynął cudami w obrazie N. M. P., m-ko i dobra w w. XVII były własnością Radziwiłłów, Ogińskich, następnie Lubeckich. Obecnie należą do rodziny rosjanina p. Tokarewa, b. gubernatora mińskiego, drogą rzekomo kupna, „ułatwionego” za zasługi. Przy utrwaleniu posiadania p. Tokarewa około r. 1874 odbył się tu szereg gwałtów, Mieszczanie łohiszyńscy ostatecznie sprawę wygrali, a Tokarewa i komp. usunięto ze służby. Kościół farny fund. w r. 1609, murowany z grobami rodziny Tyszkiewiczów z Łohojska. Był tu również kościół z klasztorem Bazylianów, lecz zostały skasowane i zniesione. W r. 1845 s z rozkazu rządu wystawiono w pobliżu zamku-pałacu nową cerkiew. Niegdyś także było tu kilka większych zakładów przemysłowych. Obecnie ludność m-ka 2.000. Zarządy policyjny i gminny, szkoła. Dobra liczą obszaru przeszło 1,000

Скан: разворот 59, с. 114-115

Łojów, m-ko i dobra obszerne w pow. rzeczyckim, gub. mińskiej nad Dnieprem, wprost ujścia do niego rzeki Soża, o 55 w. od Rzeczycy, przy gościńcu, wiodącym z Rzeczycy do Czernihowa. Ludności przeszło 3,500 osób. "Dwie cerkwie, kościół katolicki (filia do Rzeczycy), st. pocztowa, zarząd gminny i szkoła gminna. Dobra Łojów we władaniu Judyckich od r. 1660, następnie Łaszczów i Naruszewiczów. Dobra i dziś liczą około 18 tys. dziesięcin obszaru. W Łojowie przystań na Dnieprze; ludność trudni się handlem leśnym, rybołóstwem i przemysłem leśnym. Grunta urodzajne. duży procent dobrych łąk.

Łosośna, wieś i dobra w pow. sokólskim, gub. grodzieńskiej, położone w przepięknej okolicy nad brzegami rz. Łosośny (lewy dopływ Niemna). Od Grodna w. 14, od Sokółki 21 w. i od st. kol. żel. Kuźnica 5 w. Dobra te należały do rodziny Jawnutów- Sopoćków; w r. 1878 zostały sprzedane p. Aleks. Iljaszence.

Łosośna rz., w gub. grodzieńskiej, lewy dopływ Niemna, długości 35 w., przepływa puszczę Różańska. Nad jej brzegami leży majątek Łososin, niegdyś Sapieżyński, słynie z ogromnej ilości poławianych tu pstrągów, przebywających chętnie w wodach, jak tutejsze, czystych, zimnych i o szybkim prądzie.

Łosk, m-ko rządowe w pow. oszmiańskim, gub. wileńskiej, 42 w. od Oszmiany położone nad strumieniem, wpadającym do rz. Berezyny. Mieszkańców około 700. Dwie cerkwie (mur. i drewn.). Kościół filjalny drewniany (niegdyś parafjalny). Przy miasteczku jest góra, na której ongiś stał zamek książąt Łoskich. Istniał tu zbór helwecki, następnie arjański. Własność możnych Kiszków. I tu była drukarnia. Tu w Łosku znamienity Szymon Budny przełożył Nowy Testament na język polski i wydrukował. Tu również były wydrukowane znakomite Frycza Modrzewskiego „Księgi o poprawie Rzplitej” w r. 1577, przełożone po polsku przez Cyprjana Bazylika, z przedmową A. Wolana.

Łoświda, dobra i jezioro w pow. i gub. witebskiej, o 4 mile od Witebska. Dobra obszaru 1,800 dziesięcin stanowią własność rodziny Luboszczyńskich. Jezioro ma 8,8 w. kwadratowych powierzchni.

Łosza, m-ko w pow. ihumeńskim, gub. mińskiej, położone nad rz.

Łoszą, przy drodze z Szacka do Uzdy w okolicy lesistej. Cerkiew pounicka. Niegdyś dziedzictwo Zaranków, następnie Zawiszów, obecnie rodziny Grabowskich (do dom. Tołkaczewicze). Rzeka Łosza, lewy dopływ dość znaczny Niemna, przebiega około 13 mil i wpada do Niemna pod m-kiem Piaseczno.

Łosznica, duża wieś z zarządem gminnym, w pów. borysowskim, gub. mińskiej, o 10 w. od st. Bojary kol. ż. Brzesko-Moskiewskiej, przy starym gościńcu z Borysowa.do Orszy. Odbywała się tu sławna rejterada w r. 1812 d. 25 listopada. Napoleon miał tu główną kwaterę; dom, w którym przebywał, nie istnieje, lecz w pamięci ludu pozostało miejsce, gdzie on stał.

Łoszyca Mała, wieś i piękne dobra, w pow. i gub. mińskiej, o 6 w. od Mińska, z prawej strony rz. Swisłoczy, przy ujściu do niej rz. Łoszanki. Dobra, przeszło 3 tys. dz. wynoszące, były niegdyś starem dziedzietwem Prószyńskich, obecnie stanowią własność p. Eust. Lubańskiego.

Położenie prześliczne, grunta bardzo urodzajne, gospodarstwo wzorowe. Piękna rezydencja, przy niej kaplica fundowana przez Prószyńskich.

Łować rz., biorąca swój początek w jez. Łowacin w pow. horodeckim, gub. witebskiej, następnie przepływa jezioro: Mieżo, Sosno, Czerniasto, Siesito i Castwo i wchodzi w granice gub. pskowskiej, dociera następnie do gub. nowgorodzkiej i wpada do jez. Ilmenia. Długość biegu Łowaci w gub. witebskiej wynosi 128 wiorst.

Łozowica, m-ko w pow. klimowickim, gub. mohylowskiej, nad rz. Łobżanką, 3 w. od Klimowicz, niespełna 260 mieszkańców. Parafjalny kościół drewniany św. Trójcy, jedyny w powiecie; fundowali go Kirkorowie „i Jezuici mieli tu misję aż do r. 1821, czyli do swej kasaty. Łuban jez. leży w niegdyś polskich Inflantach, dziś w pow. rzeżyckim, gub. witebskiej, ma 13 w. długości, 7 szerokości, przy głębokości do 1!/. sążnią. Powierzchnia 82 wiorsty kwadr, Naokół błota i moczary. Północna część jeziora leży już w gub. liflandzkiej, pow. wendeńskim i tu znajduje się obszerna wyspa. Jezioro należy do dorzecza Dźwiny Zachodniej. Jezioro bierze w siebie wiele rzeczułek i strumieni, z nich wymienić należy rz. Rzeżycę, która bierze początek w jeziorze Rażna; natomiast odsyła część swych wód przez rz. Ewiksztę do Dźwiuy. Poławiają się tu słynne szczupaki, sądaki, leszcze i wiele innych ryb drobnych. Osuszenie błot i moczarów, otaczających jezioro Łuban, jest rzeczą pierwszorzędnej wagi, lecz z uwagi na ogromne koszta, może być jedynie dokonane kosztem zbiorowym ziemiaństwa okolicznego, bezpośrednio w tem zainteresowanego.

Łuczaj, m-ko i dobra w pow. wilejskim, gub. wileńskiej, o 80 w. od Wilejki i 6 w. od Duniłowicz. W m-ku zarząd gminny i szkółka elementarna. Parafjalny kościół murowany św. Tadeusza Ap., wzniesiony w r. 1776 przez T. Ogińskiego i pun. zynę. We dworze pałac piętrowy nad jeziorem zw. Łuczajskim. Dobra, w r. 1893 sprzedane przez hr. Edw. Mostowskiego w ręce obce, dostały się ostatecznie generałowi Klejgelsowi.

Łuczyce, wieś z zarządem gminnym i obszerne dobra poleskie w pów. mozyrskim, gub. mińskiej, położone po prawej stronie rz. Ptycza. Od wieków były to dobrą lenne, wreszcie przez konstytucje sejmowe z r. 1768 i 1775 za szczególne zasługi przyznano dobra te w liczbie jnnych zasłużonej rodzinie Jeleńskich. W r. 1883 ostatni właśeiciel dóbr tych Napoleon Jeleński, umierając zagranicą, porobił znaczne Jegaty na cele użyteczności ogólnej. Dobra dziś stanowią własność Oskierków liczą obszara przeszło 1,000 włók litewskich.

Скан: разворот 60, с. 116-117

Łukniki, miasteczko w pow. telszewskim, gub. kowieńskiej, 32 w. od stacji Kurszany kolei Lib.- Rom. i 20 wiorst od m. powiat. Telsz. Kościół, parafja, szkoła ludowa, zarząd gminny, poczta, telegraf.

Łukomla, m-ko i dobra w gub. mohylowskiej, w pow. sieńskim, położone nad jez. Łukomką w pieknej miejscowości i bardzo urodzajnej glebie. Cerkiew paratjalna. Ludności około 1,600 mieszkańców. Zarząd gminny i szkoła elementarna. Dobra, obszaru przeszło 2 tys. dziesięcin, stanowią własność rodziny Miłoszów.

Łukszta, jezioro w pow. telszewskim, gub. kowieńskiej. Przez całe jezioro to, liczące obszaru 1300 dziesięcin, ciągnie się grobla kamienna podwodna, idąca od warowni Wornie, na brzegu jej leżącej. Jezioro 'bierze w siebie rz. Worniankę i daje początek rz. Situwie, za pomocą której łączy się z jez. ParŁunin, wieś i duże dobra w pow. pińskim, g. mińskiej, przy gościńcu, wiodącym do Kożangródka, o 23 w. od Pińska. W granicach dóbr, o 4 w. od dworu leży st. Łuniniec kol. ż. Poleskiej. Dobra składają się przeważnie z przestrzeni leśnych z połączeniem z dużemi obszarami łąk błotnistych nad brzegami rzek Bobryka i Cny. Roboty generała Żylińskiego, po przekopaniu kanału zw. Łunińskim, przyczyniły się do ich osuszenia. We wsi cerkiew parafjalna. Dobra, obszaru około 12 tysięcy dziesięcin, stanowią odwieczne dziedzictwo książąt Druckich-Lubeckich. Piękna rezydencja. Kościół murowany filjalny do parafji pińskiej. Do dominium w Łuninie należą jeszcze dobra Bohdanówka i Wiełuta, które na cgół podwajają obszar posiądłości ks. Druckich- Lubeckich.

Łuniniec, duża wieś i st. kol. Poleskiej w pow. pińskim, gub. mińskiej, przy drodze, wiodącej z Łunina do Kożangródka. W miejscu tem.krzyżują się linje kolejowe. Wieś niegdyś należała do monasteru w Dziatłowiczach.

Łunna, m-ko i dobra w pow. i gub. grodzieńskiej, położone nad Niemnem, o 40 w. od Grodna. Urząd policyjny i gminny i stacja obserwacyjna rzeczna. M-ko liczy 1,500 mieszkańców. Paratjalny kościół pod wezw. św.

Anny, murowany, w roku 1785 wzniesiony przez St. Augusta. Dobra należały niegdyś do Walickich, następnie do Czechow=- skich, obecnie stanowią własność rodziny Roemerów. Doskonale zagospodarowane.

Łużki, m-ko i dobra w pow. dziśnieńskim, gub. wileńskiej, położone w odległości od Dzisny 35 w., od Głębokiego 26 w. Ludność myka wynosi około 1,400 osób. Zarząd gminny. Dobra obszaru 8,500 morgów w dobrej żyznej glebie. Trzy wielkie młyny murowane. Dwór i pałac z ogrodem nad urwistym parowem, nad rz. Mniuciz=> LIT cą. Paratjalny kościół św, Michała murowany, wzniesiony przez Sapiehów, był tu niegdyś klasztor i szkoły pijarów. Własność obecnie rodziny hr. Zyberk- Platerów.

Łyngmiany, m-ko w pow. święciańskim, gub. wil., o 11? w. od Wilna i 28 w. od Swięcian, położone nad jeziorem Zeżdrys. Ludność m-ka wynosi około 340 mieszkańców. Parafjalny kościół drewniany pod wezw. św. Trójcy, wzniesiony w r. 1720 przez Tyszkiewicza. Dobra niegdyś należały do Narbuttów, a w ostatnich chwilach Rzplitej trzymał je Omulski.

Łyntupy, m-ko i dobra w pow. święciańskim, gub. wileńskiej, położone nad rz. Połyntupką. Przez dobra przechodzi kolej wązkotorowa Poniewież — Swięciany, st. kol. t. n. leży przeszło o wiorstę od dworu. Parafjalny kościół pod wezw. św.

Andrzeja, z gruntu wymurowany w r. 1908; stary drewniany pozostał nieco na uboczu, jako ruina. Dobra leśne, piękna rezydencja, prześliczny park. Niegdyś należały de Hylzenów i' Buczyńskich, obecnie są własnością p. J. Biszewskiego.

Łysków, m-ko, gub. grodz., pow. wołkowyskiego, przy trakcie Porozów - Różana i Podorosk-No-