Br
Брестчина
Производит · Предлагает · Приглашает

Статьи на букву C: Chojniki - Czeryków: оригинал

Статьи на букву C в справочнике Н. Роубы: от Chojniki до Czeryków; издание, с. 32-33 и далее. Польский текст издания.

Скан: разворот 18, с. 32-33

Cla, m-ko i dobra nad Sożem w pow. homelskim, gub. mińskiej, niegdyś własność możnej na Białejrusi rodziny Chaleckich, obecnie należy do Sianorzęckich. Chaleccy fundowali tu klasztor dla Jezuitów z kościołem; klasztor zamknięty w r. 1829. Stacja kol. Lib.-Rom. Ludności około 1,500 osób.

Chojniki, m-ko i dobra w pow. rzeczyckim gub. mińskiej, przy gościńcu pocztowym z Jurewicz do Brahinia o w. 70 od Rzeczycy z jednej, a Mozyrzą z drugiej strony. Niegdyś własn. ks.

Wiśniowieckich, potem Szujskich, wreszcie dostało się Prozorom.

Wspaniała rezydencja, dobra wraz z atynencjami olbrzymie (112,550 dziesięcin). Dwa młyny wodne i przed laty huta żelazna, Stacja pocztowa i szkółka ludowa: . Kościół filjalny do Ostrohladowicz został skasowany przed dwudziestu kilku laty.

Cholawszczyzna, wieś i dobra w pow. i gub. mińskiej do Tyszkiewiczów należące, o 4 w. od Gródka, rezydencji, leżące. W r. 1864 był tu zbudowany kosciół murowany kosztem hr. Tyszkiewiczowej, o dwóch wieżach w stylu gotyckim w malowniczej miejscowości na wysokiej górze, teraz zabrany na cerkiew, Cholawscy parafjanie 3 prośby. podawali o zwrot, lecz im odmawiano. W roku 1905 otwarto w Cholawszczyźnie cmentarz rzymsko katolicki, na którym parafjanie cholawscy w tym samym roku spotykali arcybiskupa Szembeka podczas wizytacji w Gródku, a w roku 1908 na ementarzu cholawskim ksiądz kanonik Kazimierz Michalkiewicz, obecny wikarjusz Apostolski i Rządca dyecezji wileńskiej, poświęcił niewielką kapliczkę.

Chołmecz, m-ko i dobra w pow. rzeczyckim, gub. mińskiej poło- > Żone, z przystanią nad Dnieprem, o w. 30 od Rzeczycy i 300 od Mińska. Po pierwszym rozbiotrze, tu w r. 1775 d. 4 lipca był podpisany akt rozgraniczenia Polski od Rosji. Siedziba niegdyś Wołłowiczów, następnie Rokickich; obszar dóbr do 10000 dziesięcin. Zarząd gminy, szkółka elementarna. Ludność dość zamożna, handel wróć tu z pewnem ożywieniem.

Chołopienicze, m-ko i dobra w pow. borysowskim, gub. mińskiej, o 56 w. od Borysowa, przy trakcie handlowym z Borysowa do Witebska. Ludności około 1806 osób; niegdyś własność Chaleckich, potem Chreptowiczów. Miasteczko dużo zawdzięcza w swym rozwoju podkanclerzemu Joachimowi Chreptowiczowi i jego światłej a rządnej gospodarce. Kościół parafjalny po-Dominikański, fundowany przez Chaleckich w r. 1703. Dobra liczą obszaru 7,500 dziesięcin i należą obecnie do rodziny Wilkenów. Istnieją jeszcze do dziś ruiny byłego klasztoru, a niedawno zostały zniesione szczątki murów, w których się mieściły ną początku XIX stulecia 7-mio kla< sowe gimnazjum z polskim językiem wykładowym i szkoła niższa polska z wykładem podług metody Lankastra.

Chołuj, wieś i m-ko w pow. ihumeńskim gub. mińskiej, nad Swisłoczą, o w. 50 od Ihumenia. Licha mieścina; ludność włościańska trudni się wyrobem rohoży z włókna lipowego, a żydowstwo handluje tym towarem. Mieszkańców około 500. Drewniany kościołek filjalny Chrystusa Ukrzyżowanego do parafji w Swisłoczy. Dobra niegdyś Stanowiły własność 'Niezabytowskich.

Chomsk, m-ko i dobra w pow. kobryńskim, gub. grodzieńskiej, nad rz. Jasiołdą, w pobliżu jez.

Sporowskiego, o w. 20 od Drohiczyna, przy b. trakcie handlowym z Pińską do Prużany. Ludności około 1,800 osób. Była tu niegdyś (w r. 1815) fabryka sukna z dobrą marką, założona przez Wandalina Pusłowskiego. Stacja pocztowotelegraficzna.

Choroszcza, m-ko w pow. białostockim; gub. grodzieńskiej, nad rz. Choroszczanką i Narwią. Parafjalny kościół pod wezw. św. Jana Chrzciciela w r. 1709 przez bisk. Paca. Był tu niegdyś klasztor Dominikanów, dobrze uposażony, który był obowiązany utrzymywać szkołę uczniów z niej wysyłać do uniwersytetu w Krakowie. O trzydzieści staj od Choroszczy leży góra zwana Switkowizna i dziś jest ona porośnięta karłowatemi dębami, tradycja zaś miejscowa wskazuje, że tu, za czasów pogańskich, oddawano cześć Swiatowidowi. W Choroszczy jest znana i ceniona fabryka sukna Moesa, która zatrudnia około 300 robotników.

Chosławicze, m-ko w pow. mścisławskim, gub. mohylowskiej, 33 w. od Mścisławia, ma słynny jarmark na całą Białoruś.

Położona nad Sożem, który tu jest jeszcze nie spławny. Za czasów Rzeczpospolitej było siedzibą starostwa niegrodowego, następnie dostało się w ręce rodziny hr. Sałtykowów.

Chotajewicze, m-ko i dobra w pow. borysowskim, gub. inińskiej, położone przy drodze z Ziembina do Mołodeczna. Był tu niegdyś klasztor Dominikanów, skasow. w r: 1832. Parafjalny kościół św. Ducha, drewniany, wzniesiony w r. 1803. Dobra obszaru około 400 dziesięcin stanowią własność rodziny Reklewskich.

Chotimsk, mała mieścina wraz Z dobrami w pow. klimowickim gub. mohylowskiej, niemal na samem pograniczu z gub. smoleńską. Dobra stanowią odwieczną własność rodziny Hołyńskich.

Chotynicze, wieś i dobra w pow. pińskim gub. mińskiej, o wiorst 70 od Pińska i 14 od Kaczajki, przy drodze z Mińska do Pińska położone, śród ogromnych błot i lasów, w których jeszcze można spotkać dość liczne okazy grubszego zwierza, Stacją pocztowa, cerkiew i zarząd gminny. Dobra stanowią własność rodziny hr. Potockich.

Chożów, m-ko o 7 wiorst od st. Mołodeczno d. ż. Lib-Rom., posiada cerkiew parafjalną, przerobioną z kościoła katolickiego i kaplicę katolicką pod wezw. św. Antoniego, urządzoną staraniem pp. Chełchowskich, właścicieli Chożowa.

Chwałojnie, m-ko w pow. szawelskim gub. kowieńskiej, o w. 50 od Szawel, położone w ślicznej miejscowości przy drodze z Użwent do Worń, nad rzeką Wentą. Kościół parafjalny Zwiastowania N. M. P. od r. 1864 zamieniony na cerkiew. Był tu również klasztor Karmelitów, fundowany przez kolatora Adamkowicza i niezmiernie bogato uposażony w dobra ziemskie. Klasztor ten został skasowany i zamkaięty w r. 1863. Od r. 1817 była tu szkoła 6-klasowa, przeniesiona z Kroż, zamknięta z rozkazu rządu w r. 1835. Ziemie przy miasteczku z czasem zostały podzielone na oddzielne folwarki i te, w liczbie trzech, należą do rodzin Francuzowiczów i Biehniewiczów.

Скан: разворот 19, с. 34-35

Ciapin, dobra i wieś, pow. lepelski, g. witeb.,o 10 w. od Czasznik, o 25 od Lepla. Ładna rezydencja. Był tu kościołek murowany, przez marszałka Paulina rozebrany na cegłę. Młynek wodny. Grunta urodzajne. Kiedyś własność Słuszków Uiapińskich. Przez Krzysztofa Słuszkę sprzedany w 1601 r. kniaziom Swirskim, następnie własność Świrty, Samuela Starosielskiego, Przeździeckich, Zenowiczów, Sulistrowskich, Okuszków, ą wreszcie Korsaków. W ostatnich czasach własność Mikołaja Paulina, po śmierci którego nabyty przez Adolfa Kiistera. Obszar ziemi użytecznej 465 dzies., lasu 160 dzies., nieużytków 10 dziesięcin.

Ciechanowiec, miasto w pow. bielskim, gub. grodzieńskiej, nad rz. Nurcum, o 9 w. od ujścia tej rzeki do Bug. Od Grodna w. 168, od Bielska 47, od Drochiczyna 30, od Nura 14 odległo. Niegdyś własność Kiszków, potem Bremerów a Bryttmar (holendrów), wreszcie Ciecierskich. Miasto leży po obu brzegach Nurca, na lewym Stary, na prawym Nowy Ciechanowiec, który już należy do gub. łomżyńskiej, o w, 18 od Czyżewa sr. kol. Warsz.-Petersb. Ludność St. Ciechanowa wynosi około 5,000 osób. Kościół parafjalny murowany, parafjanie przeważnie drobna szlachta (zagonowa). Dwie cerkwie murowane. Jest tu olbrzymi posąg znakomitego przyrodnika polskiego, ks: Krzysztofa Kluka, fundowany przez kolatorów Ciecierskich, roboty Jakuba Tataskiewicza (ucznia Thordwalsena) z piaskowca. Był tu niegdyś szpital dla ubogich przy kościele w specjalnych i licznych budynkach murowanych umieszczony, wraz Z przytułkiem dla dziewcząt i szkółką elementarną. Dziś zabudowania te stanowią własność prywatną. Z zamku obronuego ocalały jeno nieliczne resztki, a najlepiej zachowała się brama z wieżą. Kilka fabryk sukna, 2 młyny, 3 folusze, cegielnia, browar. Dobra stanowią własność rodziny Ciecierskich.

Ciechinicze, m-ko i dobra w pow. rohaczewskim, gub. mohylowskiej, o w. 18 od Rohaczewa, > dawne dziedzictwo Oskierków. Kaplica pod wezw. N. M. P. wzniesiona przez Rafała Oskierkę. Zarząd gminny, ludności około 1,000 osób.

Ciepleń, wieś i dobra w powiecie ihumeńskia, gubernji mińskiej, dawne dziedzictwo starej rodziny Uniechowskich, o wiorst 45 od Mińska, o 60 w. od Ihumemenia, gmina Dudzicka, parafja Annopol. Rozległość dóbr przeszło 100 włók. Obecny dziedzie Józef U. urządził porządną rezydencję, wzorowe ogrodownictwo, zabodował lasy.

Cimkowicze, m-ko i dobra w pow. słuckim, gub. mińskiej, o w. od Słucka i 28 od Nieświeża. Dżiedzietwo Chodkiewiczów, stępnie Sapiehów. Paraf. kościół św. Michała drewniany.

Citwa, znaczne dobra i wieś w powiecie ihumeńskim, gub. mińskiej, o 4 w. od stacji Rudzieńsk Lib.-Rom. dr. żelaznej nad rze: ką Ptycz, dawne dziedzictwo rodziny Janiszewskich. Gmina w miejscu, cerkiew po-unicka.

Cudzeniszki, m-ko w pow. i gub. wileńskiej, o w. 30 od Wilna przy granicy pow. oszmiańskiego. Niegdyś kościół parafjalny został przerobiony następnie na cerkiew. Ludność miasteczka nie przenosi 400 osób.

Cyrma, dobra w pow. lucyńskim gub. witebskiej, położone nad jeziorem tegoż nazwania, obszaru 580 dziesięcin, własność p. Żyger-Korszowej.

Cyryn, licha mieścina i wieś w samym środku pow. nowogródzkiego nad rz. Serweczem. Żarząd gminy, cerkiew parafjalna i szkółka gminna. Od Nowogródka 36 wiorst. Ludność 700 osób. Niegdyś starostwo w rękach Niesiołowskich.

Cytowiany, miasteczko w pow. rosieńskim, gub. kow., położone na trakcie pomiędzy Rosieniami (25 wiorst) a Szawlami (40 w.). 1,400 dusz ludności, w tem'żydów 400, katolików 900, a 100 luter. i praw. wyzn. Położone w suchej miejscowości wśród lasu sosnowego ściąga latem z okolicznych miast powiatowych licznych letników (w r. 1908— 80 rodzin) na letniska. Kościół murowany, w 1614 r. przez Andrzeja Wołłowicza fundowany, przy nim klasztor Bernardynów, skasowany po 1868 r., przyczem chwilowo zamknięty był także kościół, potem jednak na skutek prośby paraijan oddany. Stary kościołek drewniany Św. Jerzego, zagarnięty przed 10 laty przez. miejscowego popa i dotąd parałjanom nie zwrócony, rzy murowane kaplice katolickie; murowana cerkiew prawosławna, przy niej szkoła cerkiewna, chociąż prawosławnej ludności w okolicy prócz policji i urzędników niema. Szkółka ludowa. Poczta. Towarzystwo spożywcze, należy do gminy szydłowskiej, powiatu rosieńskiego. Resztki bibljoteki klasztornej względnie uporządkowane, cenniejsze jednak rzeczy zabrane przy kasacie klasztoru. O 7 wiorst znany z cudownego obrazu Matki Boskiej Szydłow. O kilka wiorst w lesie miejsce potyczki w 1863 r., w której pobity został i zabity Cytowicz Zygmunt przez pułk. Kosicza. Dobra obszaru okolo 6 tys. dziesięcin dziś stanowią własność rodziny Roemerów.

Czabiszki, m-ko i dobra, na prawym brzegu Wilji w pow. i gub. wileń. położone, w odległości w. 48 od Wilna. Prześliczna rezydencja nad samą Wilją, z parkiem, podług planów Wawrzyńca Gucewicza. Parafjalny kościół murowąny św.

Jana Chrzciciela, fundowany przez kolatora Piłsudzkiego w r.. 1810. Przewóz na rzece Wilji przy drodze do st. kolejowej Żośle o w. 14. O trzy wiorsty od Czabiszek na lewym brzegu Wilji zostały pochowane zwłoki pułkownika Valentin de Hauterive, szefa sztabu korpusu gen. Chłapowskiego w r. 1831, który tu utonął. Młyn wodny. Czabiszki z dawien dawna stanowią własność rodziny Piłsudzkich. Obszar ich wynosi niespełna 2,000 dziesięcin.

Скан: разворот 20, с. 36-37

Czadosy, m-ko i dobra w pow. jezioroskim gub. kowieńskiej, o w. 86 od Jezioros na granicy Kurlandji. Kościół parafjalny N. M. P. zbud. w r. 1784 przez Marję Górską. Dobra stanowią własność rodziny Komarów.

Czarna, rzeka, prawy dopływ Niemna, uchodzi doń pomiędzy Szczorsami a Lubczem. Pozatem są jeszcze na Litwie i Białejrusi aż trzy drobne rzeczułki tejże nazwy, którym atoli nie warto poświęcać uwagi.

Czasznicki Kanał, 570 sążni długości, należy do systemu Bereżyńskiego, łączącego Dniepr z Dźwiną. Przy pomocy śluzów w kanale i w rz. Ullance (vel Ulle) podnoszą wodę, co ułatwia spławianie tratw z pod Lepla i wyżej z leśnych miejscowości w powiecie borysowskim.

Czaszniki, miasteczko w pow. lepelskim gub. witebsk., dawniej w województwie Połockim. Mieszkańców jest 6130 głów, z nich izraelitów 4,276, a chrześcijan tylko 1,854.2 Zamieszkali w obrębie miasteczka włościanie stanowią wieś pod nazwą „Słobody Czasznickiej”, lub też „Nowej Słobody”, liczącej 121 gospodarzy, wchodzących w skład gminy kopciewskiej. Jest tu Zarząd mieszczański, szpital włościański, a przy nim lekarz (jedyny w miasteczku i okolicy), apteka, dwie szkoły ludowe, kantor pocztowo-telegraficzny, kasa oszczędnościowo pożyczkowa przeszło sto kramów. Odległość: od Witebska, 90 w., 0d Lepla 32 w., od Bieszenkowicz (Nad Dźwiną, gdzie chodzą parostatki) 30 wiorst, od stacji Łowsza (Rygo Orłowskiej kolei) 67 wiorst, od stacji Bobr (Moskiewsko-Brzeskiej kolei) 65 wiorst, Handel leśny i zbożowy z Rygą po Ulle i Dźwinie. Mieszczanie trudnią się spławianiem tratw, a zimą wyrębem lasu. Jest paru garncarzy, farbiarzy, kilku wyrobników łyżek, wrzecion, skrzyń i t. p. Większe doroczne: targi (kiermasze) na św. Mikołaja 9 maja i 6 grudnia, oba na konie, których czasem w ogromnej bywa ilości. Przed Bożem Narodzeniem, tak zwany „Kraśnik”, duży targ na sadło i nierogaciznę, mniejsze targi odbywają się każdej niemal niedzieli.

Dawniej, zgodnie z przywilejem Stanisława Augusta z roku 1782, jarmarki były na świętego Ducha, świętego Jana, Narodzenie św. Jana, w dzień Matki Boskiej Różańcowej, na św, Michała 1 na św. Barbarę. Swiątyń jest obecnie dwie, obie prawosławne, większa zabrana z kościoła, mniejsza fundowana przez właściciela w. 1843 r. Ongi był tu kościół pod wezwaniem Błogosławionego Józefa Męczenika, a przy nim klasztor Dominikanów, osadzonych w 1674 T. przez rodzinę Słuszków, zgodnie Z Zapisem Halszki ze Słuszków Radziejowskiej, podkanclerzyny koronnej. Drugi większy kościół, wzniesiony przez Stanisława Bykowskiego Łopotta, wraz z klasztorem, dokąd przeniesiono Dominikanów około roku 1750.

Konwent Dominikanów zniesiono około 1842 r., odkąd paralją zarządali świeccy księża, aż do jej skasowania w 1868 r. Zabrany kościół ”stał około dwudziestu lat zamkniętym, bez użytku. W kościele tym była słynąca z cudów figura Pana Jezusa, zrobiona przez włościanina z Przystój około 1705 r., w większe doroczne festy zbierały się iłumy pielgrzymów z dalekich "nawet stron. Kościół odznaczał się wykończeniem wewnętrznem, a część pięknych fresków dotąd się jeszcze zachowała. W 1565 r. wojska litewskie pod dowództwem hetmana Mikołaja Radziwiłła odniosły w pobliżu Czasznik.na polach iwańskich walne zwycięstwo nad wojskiem cara Iwana Groźnego, dowodzonem przez kniazia Piotra Szujskiego, który poległ na polu bitwy. W 1567 r. Roman Sanguszko rozbił w okolicy Czasznik tatarów, dowodzonych przez Amurata. W roku 1580 król Stefan Batory zatrzymał się tu z wojskiem i przyjmował posła carskiego. W 1708 r. feldmarszałkowie Mieńszykow i Szeremietjew odbyli tu naradę wojenna. W 1812 r. Czaszniki, tudzież cały szereg sąsiednich wiosek uległy spaleniu w bitwach 19 października i 2 listopada, które były wywołane przez francuzów dla odwrócenia uwagi od przeprawy przez Berezynę. Pierwotnie Czaszniki musiały należeć do książąt Łukomskich. W końcu XVT wieku były już własnością Kiszków. Od Kiszków przeszły do Sapiehów, następnie do Adama Kazanowskiego, marszałka nadwor. koron., który zapisał całe hrabstwo Czaszniekie żonie swej Halszce ze Słuszków 2-do voto Radziejowskiej. Po jej śmierci odziedziczyli te dobra Słuszkowie. Potem posiadali Czaszniki Potoccy, Łopottowie, a wreszcie Wołodkowicze, do których dotąd należą:

Czausy, m-ko pow. gub. mohylow- > skiej. Powiat czauski zajmuje, przestrzeń 2,168 wiorst kw. Grunta po większej części piasczyste, usiane kamieniami, tylko mały wschodni zakątek na pograniczu mścisławskiem, w okolicąch Rasny, ma grunta urodzajne. Z rzek—główne Pronia i wpadająca do niej pod Czausami Basia. Powiat ma dużo Soiepe szlacheckich, zwłaszcza dokoła Rasny i Radomla. Pod względem administracyjnym powiat dzieli się na 3 okręgi policyjne (stany), których kuncelarje mieszczą Się: l-go w Czausach, 1-go—w Rasnie i HI-go w Drybinie oraz 9 gmin, podzielonych na 8 rewiry ziemskie. Czausy leżą nad.rzeką Basią, przy. trakcie pocztowym z Mohylowa do Ozerykowa, w odległości 48 w. od Mohylowa, na dość wzniosłem wzgórzu. Za czasów Rzeczposp. istniał tu wspaniały kościół i klasztor Karmelitów, fund. Mikołaja Podbipięty wr. 1653 i miały sobie nadane prawo magdeburskie przez Władysława IV. Mieszkańców w powiecie czauskim 65 tys., zaś w mieście około 4,800 osób. Posiadłości ziemskie większe w powiecie coraz bardziej się. rozpadają jednocześnie z wycięciem olbrzymich przestrzeni leśnych. Przemysł nie istnieje, handel ściśle miejscowy. D. 25 list. 1908. r. odbyło się uroczyste poświęcenie nowowzniesionego kościoła.

Скан: разворот 21, с. 38-39

Czeczersk, m. pow. rohacz. g. miń. stare i ładnie położone nad rzeczką Czeczorą, blisko od jej ujścia do Soża. Stacja żeglugi parowej na Sożu. Odległość od Rohaczewa około 60 wiorst. Stacja pocztowa i telegraficzna. Szkoła minister. ośw. dla chłopców i takaż dla dziewcząt. Kroniki wspominają o Cz. w r. 1,157, stanowił on własność rodową książąt czernihowskich, W r. 1501 oddany przez króla Aleksandra w dożywocie małżonce jego Helenie. W roku 1511 otrzymał przywilej opłacania podatków bezpośrednio do skarbu. W r. 1621 nadany przez Zygmunta III, jako starostwo, Aleksandrowi Sapieże. W r. 1654 zapłacił kontrybucję Zołotarence. Po powrocie do Rzplitej znowu stał się królewszczyzną. W r. 1774 otrzymał go od Katarzyny II hr. Czernyszew-Kruglikow, który wymurował kościół katolicki (proboszczowi nadał folwark) oraz trzy cerkwie prawosławne. Na początku w. XIX hrab. Anna Czernyszewa założyła 2 szpitale (dla mężczyzn i dla kobiet) bezpłatne, które istniały do czasu zniesienia poddaństwa, oraz bezpłatną pensję dla ubogich szlachcianek, którą zamknięto po śmierci fundatorki.

Czekiszki, wieś z kościołem parafjalnym w pow. ros., gub. kow., nad rz. Dubissą leżąca, po obu stronach traktu pocztowego. Kościół drewniany bardzo starożytny.

Czereja, m-ko i dobra w pow. sieńskim, gub. mohylewskiej, nad jeziorem położone, o w. 38 od Sienna. Niegdyś olbrzymie hrabstwo Sapiehów. Ludność miasteczka wynosi przeszło 3 tys. osób. Miasteczko dość handlowe, najbliższa stacja kolejowa Krupka kol. Mosk.-Brzeskiej w. 35. Materjały leśne i wyroby drzewne główny przedmiot zbytu. Parafjalny murowany kościół z cudownym obrazem św. Michała Apostoła, zarząd gminy, szkółka, apteka, urząd akcyzowy. Obecnie dobra główne, obszaru około 6 tys: dziesięcin stanowią własność rodziny Miłoszów. Ziemie gliniaste, urodzajne.

Czeressa, m-ko i dobra w pow. dziśnieńskim, gub. wileńskiej, w. 33 od Dzisny. Własność rodziny ś. p. Adolfa Jełowickiego. Cerkiew św. Mikołaja fundacji Radziwiłłów i zarząd gminy.

Czernawczyce, m-ko w pow. brzeskim gub. grodzieńskiej, o w. 15 od Brześcia i 200 od Grodna, przy b. trakcie handlowym brzesko-grodzieńskim. Ludność wynosi około 1,000 osób. Niegdyś kościół parafjalny, wzniesiony w r. 1585 przez Mikołaja Krzysztofa Radziwiłla. W pobliżu miasteczka zamek Radziwiłłowski, zwany Tura, wzniesiony w r. 1761.

Czerniawka, osada na lewym brzegu Berezyny, w pow. borysowskim, gub. mińskiej, niedaleko ujścia rzeki Bobra, naprzeciw wsi Murawa. Ludność nie przenosi osób 200, wyjątkowo żydów. O wiorstę od osady nad rzeką Bobrem leży fabryka żelaza, założona przez ks. Leona Radziwiłła i huta z 2 piecami, walcownia i tokarnia. Fabryka nieczynna. W pobliżu tartak parowy. Czerniawka słynie ze swych wyrobów garncarskich.

Czerstwiaty jez. i wieś tejże nazwy w pow. lepelskim, gub. witebskiej, wieś stanowiła niegdyś własność arcybiskupów połockich. Jezioro ma 6 i pół wiorst długości i do 3 w. szerokości, przy głębokości do 5 sążni. Cały obszar wynosi 11 wiorst kwadratowych. We wsi zarząd gminny.

Czerwony Dwór, wspaniała rezydencja na wyniosłym brzegu Niewiaży, a przy ujściu rzeki tej do Niemna, w pow. i gub. kowieńskiej, o w. 7 od Kowna położona. Niegdyś był tu zamek warowny i pałac obecny został wzniesiony na jego fundamentach. W wieku XVIII były to dobra Zabiełłów i od nich przeszły do marszałka kow. Benedykta hr. Tyszkiewicza, który wzniósł tu pałac i prześliczny o wiorstę kościół z parkiem naokół pod wezw. Wniebowstąpienia Pańskiego. Kościół jest parafjalny i wewnątrz odznacza się pięknem i kosztownem urządzeniem. Pomniki marszałka i jego żony stanowią także niemałą ozdobę. W pałacu jest zgromadzonych wiele nader kosztownych dzieł sztuki. Dobra i dziś są w ręku hr. Tyszkiewiczów.

Czeryków, m-ko pow. gub. mohylowskiej. Powiat czerykowski zajmuje 4,884 wiorst kw. przestrzeni. Grunta wogóle dosyć urodzajne, z wyjątkiem pogranicza czauskiego i bychowskiego, gdzie grunta są żwirowate i płonne. Główna rzeka powiatu — Soż, przepływa w kierunku od północy na zachód. Pod względem administracyjnym powiat dzieli się na 3 okręgi policyjne (stany), których kancelarje mieszczą się: I-go okręgu — w Czerykowie, II-go — w Krzyczewie i III-go — w Krasnopolu, oraz 16 gmin, podzielonych na 5 rewirów ziemskich. Miasteczka znaczniejsze: Krzyczew, Krasnopol, Malatycze i Studzieniec.

Czeryków położony jest na prawym brzegu Soża w odległości 87 wiorst od Mohylowa przy szosie warszawsko-moskiewskiej, liczy około 5 tys. mieszkańców i jest stosunkowo miastem nowem bez wspomnień. Kościół w stylu romańskim wzniesiony został w r. 1865.

Poważniejszy przemysł fabryczny w powiecie nie istnieje; są jednak fabryki pomniejsze, a mianowicie: młyny, garbarnie (z tych aż 4 w Krzyczewie, który z wielu względów przenosi miasto powiatowe). Dziegieć stanowi przedmiot dużego wywozu, oraz pieńka, gdyż uprawa konopi prowadzi się w tych stronach na wielką skalę.

Примечания

2 W oficjalnym spisie „Списокъ населенныхъ мѣстъ Витеб. губ. 1906 г.” ogólna cyfra mieszkańców 5,530, z nich chrześcijan 1854, izraelitów 4,276, że zaś suma nie zgadza się na 600, więc przypuszczalnie mieszkańców jest 6,130.