Br
Брестчина
Производит · Предлагает · Приглашает

Статьи на букву H: Hancewicze - Hubin: оригинал

Статьи на букву H в справочнике Н. Роубы: от Hancewicze до Hubin; издание, с. 70-71 и далее. Польский текст издания.

Скан: разворот 37, с. 70-71

Hancewicze, dobra, osada przykolejowa i stacja kolei Poleskich i nad rz. Cną w pow. słuckim, gub. mińskiej położona. W r. 1907 właściciel robił starania o przemianowanie osady na miasteczko i nic nie wskórał Obszar dóbr przeszło 10 tys. dziesięcin, własność St. hr. Czapskiego. W pobliżu stacji kolei jest duża huta szklana znacznych przemysłowców. p. p. Stolle i Krajewskiego, doskonale prosperująca.

Hanuszyszki, m-ko i dobra w pow. trockim, gub. wileńskiej, o 28 w. od Trok położone nad jeziorem Samawa. Murowany kościół pa: rafjalny św. Filipa i Jakóba, wzniesiony przez obyw. Szetkiewicza w r. 1829; zarząd gminny, szkółka wiejska, stacja pocztowa; ludności około 250 osób. Staroż. to osada litewska, niegdyś własność Naruszewiczów, Chodkiewiczów i Szetkiewiczów, obechie własność hr. Ołsufjewych.

Kanuta, m-ko i dobra w pow. święc., gub. wileń., przy ujściu rz. Naroczy do Wilji, o 2 mile od Wojstomia. i Wilejki, o 3 od Smorgoń i 7 od Oszmiany. Dobra niegdyś stanowiły własność senatora Kleofasa Ogińskiego, potem siostry jego, Józefy Łopacińskiej, a wreszcie Rzewuskich, w. których ręku i obecnie zostają. Obszar dóbr 5,500 dziesięcin (z których 3 tys. dz. lasu leży po drugiej stronie Wilji już w pow. wilejskim).

Dawniej był kościół pod wezw. św. Anny i cerkiew unicka (dziś prawosławna); nieco później kościół obrócono na cerkiew, gdy stara runęła. Pałac wspaniały rezydencjalny,

Hermaniszki, m-ko i dobra w pow. oszm., gub. wileń., na rz. Żyżmą położone, o 4 w. od Woronowa. Parafjalny kościół drewniany pod wezw. św. Trójcy, fund. w T. 1686 przez biskupa wil. Brzostowskiego, Miasteczko liczy około 200 mieszk; dobra należą' do bar. Leforta.

Hermanowicze (Nowe), m-ko i dobra w pow. dzisieńskim, gub. wileń., o 36 w. od Dzisny, liczy zaledwie stu z czemś mieszkańców. Duże dobra, położone po obu stronach rz. Dzisienki, o 6 mil od Dzisny, 0 10 od Połocka, Stanowiły niegdyś własność Sapiehów, następnie Hylzenów. W r. 1782 nabył je Ignacy Zrini-Szyryn, w rękach następców którego dobra, już podziejone nakilka części, pozostają aż dotychczas. Ogólna przestrzeń dóbr około 10 tys. dz. ziemi bardzo urodzajnej. Parafjalny murowany kościół pod wezw. Przemienienia Pańskiego i za rzeką Dzisienką murowana kaplica św. Piotra i Pawła. Godnem jest uwagi, iż cała obszerna paralja czysto katolicka składa się z ludności, zamieszkałej w dobrach, należących do Szyrynów, oraz Wioskach.

Hłusk, staroż. m-ko w pow. bobrujskim, gub. mińskiej, nad rz. Ptyczem, z prawego brzegu, ”o w. 43 od Bobrujska i 220 od Mińska. Zarząd gminny, urząd policyjny, szkoła ludowa. Kościół parafjalny i kaplica cmentarna. Niegdyś dziedzictwo ks.

Holszańskich i Połubińskich. Był tu niegdyś murowany klasztor Bernardynów, lecz został skasów. w Fr. 1832. Ludność miasteczka przeważnie żydowska trudni się handlom bydła oraz fabrykowaniem specjalnej herbaty t. zw. hłuskiej, domieszając do zwykłej ziela suchego, podobnego z pozoru do herbaty. Ludność wynosi przeszło 3 tys. głów. Tuż przy miasteczku dwór, obszaru około 1,300 dziesięcin, własność rodziny Brzozowskiuh.

Hoduciszki, m-ko w pow. święciańskim, gub. wileń., nad rz.

Komajką, o 28 wiorst od Swięcian i 112 w. od Wilna:. Zarząd gminny, st. pocztowa, szkółka elemantarna. Parafjalny kościół „murowany pod tyt. Bożego Ciała. Ludność m-ka wynosi 2,100 osób płci obojej. M-ko i dobra były niegdyś własnością Kiszków, następnie kapituły wileńskiej. Obecnie są własnością skarbu.

Holszany, m-ko w pow. oszmiańskim, gub., wileńskiej, nad rz. Łustą lub Żygianką (dopł. Berezyny) o w. 18 od Oszmiany,: 983 w. od Wilna. Zarząd gminy, sąd pokoju, szkółka elementarna, st, pocztowa, cerkiew parafjalna. Ludność m-ka wynosi przeszło 3 tys. osób płci obojej; chrześcijanie trudnią się wWyro: bem wełnianych rękawiczek, pończoch i kaftanów, zw. holszańskismi. Browar piwny i.4 garbarnie. Stara rezydencja ks. Algimuntowiczów Holszańskich, a ich murowana siedziba na górze sypanej 0 '/s mili od miasteczka. Dziś z niej ani śladu. Sapiehowie następnie wznieśli tu zamek, który w części jest zamieszkały doiąd, a w części zostaje w ruinie. Paweł Sapieha w r. 1618. fundował tu ogromny kościół mur. w stylu romańskim i osadził przy nim Franciszkanów. Następnie, po kasacie klasztoru, gmach został przerobiony na koszary wojskowe. W kościele tutejszym jest granitowy sarkofag jednego Z Sapiehów z 3 żonami. W r. 1642 w Holszanach odbyła się pierwsza eksdywizja dóbr na rzecz wierzycieli, przy Sapiehach pozostała tylko połowa całej ma-_. jętuości z rezydencją. Ostatnio dobra wraz z miasteczkiem pozostawały w rękach Korsaków i zostały sprzedane pod przymusem Gorbuniewowi, W którego córki Jagminowej ręku pozostają one dotychczas.

Hołdów, dwór i wieś, powiatu lidzkiego, od Lidy wiorst 25, st. kol. Mikoł. Skrybowo w. 10. Dawniej Ołdow i Oldow, dobra: w XVI w. do ks. Wiśniowieckich należące, którzy wyprzedadają je wr. 1581 Tryzaom. Po Tryznach H. r. L7LS przechodzi do Franco. Węckowicza, a po tym ostatnim jako wiano, F. 1762 w dom Skarbków W ażyńskich. Aleksander Tryzna roku 1633 fundował tu przy cerkwi od dawna będącej, klasztor obrządku wschodniego, który po kilku najazdach, kłótniach i długich mitręgach, w T. 1747 ostatecznie zabrany na Bazyljanów. W cerkwi piruf. starożytny obraz M. B. w stylu bizantyjskim. Dobra H. dzies. 668. Wieś Hołdow dzies: 262, mieszkańców Q76. Wyłącznie uprawa róli.

Hołowczyce, duże dobra poleskie w powiecie rzeczyckim. gubernji. mińskiej, niegdyś możaej rodziny Oskierków, skonfiskowane dostały się jenerałowi Siwersowi, od którego w 1-ej połowie wieku XIX odkupili Horwittowie, w ręku których pozostają dotąd. Piękny pałac murowany, wzniesiony przez Horwattów zuwiera pamiątki; tudzież kaplica katolicka, przy której był. w iałodości swej kapelano.n przykładnym głośny ks. Ferdynand Sęczykowski, tak smutnie potem zapisany w historji, jako apostata upadły.

Скан: разворот 38, с. 72-73

Hołowczyn, m-xo i dobra nad Wabiczem, dopływem Druci, w pow. i gub. mohy'ow., własność niegdyś Hołowczyńskich, potem Słuszków. Pierwsi fandowali tu zbór kalwiński, który drudzy przerobili na kościół i osadzili przy nim Dominikanów. Obecnie oba gmachy w ruinach, zaś dobra zostają w posiadaniu rodziny Wojzbunów.

Homel, m-o powiat. w g. mohylowskiej. Powiat homelski graniczy z rohiczewskim, gub. czernihowską i mińską i zajmuje przestrzeń 4719 wiorst kw. Soż przepływa przez cały powiat od północy na południe, dzieląc go na dwie prawie równie części. Pod Łojowem, na samej granicy powiatu z gub. mińską i czernihowską, Soż wpada do Dniepru. Dniepr stanowi zachodnią granicę powiatu homelskiego i rzeczyckiego gub. mińskiej. Inae pomniejsze rzeki są: Ipuć, Choropuć, Uć, Uża i t. d. Z powodu położenia swego ńad Dnieprem i Sożem, pow. homelski należy do najbardziej przemysłowych i handlowych w gub. mohylowskiej. Grunta są niezłe, żytnie p> większej części. Lasy wycięte niemal doszczętnie. Ludność odmiennie nieco wygląda, aniżeli w ianych powiatach co do stroju i języka. Język białoruski posiada znaczną przymieszkę wyrazów małoruskich. Prócz białorusinów, polaków i żydów, jest tu dość znaczna liczba staroobrzędowców. Siedzibą ich jest Wietką nad Dnieprem. Znaczną część powiatu zajmują dobra Paskiewiczów. Zaznaczyć tu wypada należącą do nich papiernię w Dobruszu, jako jedną z większych i doskonale urządzonych w całem państwie. Homel położony jest nad Sożem, na prawym brzegu, przy dwóch linjach kolejowych: Libawa Romny i Brześć Briańsk, w odległości 161 w. od Mohylowa i 181 w. od Mińska. Po Mohylowie Homel jest majwiększem miastem w gubernji i, według ostatniego spisu ludności, liczył 36,775 mieszkańców. Ładnie zabudowany, posiada wspaniały pałac” Paskiewiczów, w którym się przechowują bogate zbiory,historyczne. W 'pięknym parku stoi pomnik ks. Józefa Poniatowskiego, dłuta Thorwaldsena, zakupiony ze składek pięcio-groszowych i przeznaczony dla Warszawy, a darowany ks. Paskiewiczowi przez cesarza Mikołaja I po zajęciu Warszawy w roku 1831. Za czasów Rzeczpospolitej Homel był stolicą jednego z największych starostw i ostatnio był w ręku kauclerza ks. Michała Czartoryskiego. Opłacano z niego kwarty 20752 złp, a hyberny 3960. Z instytucji społecznych godne są zanotowania: Syndykat rolniczy, Tow. Wz. Kred., Homel. fil. Wil. Bank.

Haandl., Filja Bank.

Północn., Bank Miejski i Spółka miejska Spożywcza. Zakłady naukowe istnieją: gimnazjum rządowe męskie i żeńskie, 2 gimnazja prywatne męskie, szkoła handlowa męska 7-klasowa, żeńskie prywatne progimnazjum i szkoła techniczna kolejowa.

Horka, dobra ziemskie i wieś w pow. słonimskim, gub. grodzieńskiej, położone w górzystej, leśnej miejscowości, zwanej Szwajcarją pow. słonimskiego. Własność rodziny Niezabytowskich.

Przy pałacu kaplica, niegdyś unicka, brama wzniesiona z głazów i krynica w parku. Do tego jest przywiązana żyjąca tu legenda objawień Sw. Jerzego. Tu urodził się Krzysztof Zawisza, wojewoda miński, autor znanych pamiętników, Do stacji Nowogródek wiorst 20.

Horki, m-ko powiatowe w gub. mohylowskiej. Powiat horecki 'ma przestrzeni 2487: w. kw. Grunta są. dość urodzajne i są przeważnie w posiadaniu w części włościan, a w części skarbu. Pod względem administracyjnym powiat dzieli się na 83 okręgi policyjne (stany), których kancelarje mieszczą się: I-go okręgu-—w Kopysiu, Il-go w Dubrownie i II-go w Ladach, oraz 12 gmin, podzielonych na 4 rewiry ziemskie. Miasto powiatowe Horki nad rzeczką Kopyłką, niedaleko Proni, do r. 1864 posiadało większe znaczenie, gdyż był tu instytut rolniczy, a przy nim szkoły, rolnicza i taksatorów. Po powstaniu, 63 r. instytut i zbiory przeniesione do Petersburga, w Horkach zaś zostały tylko szkoły: rolnicza i miernicza. Oprócz Horek w powiecie znajduje się miasto Kopyś, niegdyś stolica powiatu kopyskiego, za czasów Rzeczypospolitej m. Horki wraz z Horami w pobliżu Jeżącemi, Stanowiło ogromny klucz hory-horecki, co zostało w nazwie miasta powiatowego aż do dnia dzisiejszego. Klucz ten był posiadany kolejno przez ks.

Druckich, Horskich, ks. Sapiehów i Sołłohubów, zaś w końcu, w. XIX stał się własnością rządu rosyjskiego. Z dóbr prywatnych niemal jedynemi w powiecie są dobra ks. Lubomirskich.

Horodec, m-ko w pow. kobryńskim, gub. grodz., między Kobryniem i Antopolem, ma st. poczt. Ludność wynosi 1,500 głów. Był tu niegdyś parafjalny kościół z trzema kaplicami w Antopolu, Korsa i Łasku, lecz został zamknięty po r. 1867.

Od Horodca bierze nazwę kaaał, łączący Pinę z Muchawcem i zwany horodeckim albo brzeskim.

Horodek, m. pow. w gub. witebskiej. Powiat horodecki graniczy na północ z newelskim, na wschód z wieliskim, na południe z witebskim i na zachód z połockim. Zajmuje przestrzeń 3186,1 wiorst kw. Powierzchnia gruntu wogóle równa z niewielkiemi wyniosłościami, z nich ważniejsze mają nazwę Łaszkowo i Gniłowo, z których biorą początek dwie większe rzeki: Obol i Łować. Horodek (urz. Gorodok) połozony jest przy kolei Detersburg-Złobin, o w. 37 od Witebska, nad rz. Horożanką, przy szosie kijowsko-petersburskiej. Za miastem są ślady okopów, świadczących, iż było tu niegdyś miejsce obronne, w historji jednak niema o tem wzmianki. Fabryka potażu i siedm garbarni. Ludność wynosi około 5,800 głów płci obojej. Ludność katolicka zarówno w mieście samem, jak i w powiecie jest bardzo nieliczna.

Скан: разворот 39, с. 74-75

Horodno, dobra w pow. lidzkim, gub. wileńskiej, w odległości od Wilną 70 w.; od Lidy 24 w.; od Ejszyszek 12 w. i od Zyrmun przy trakcie z Wilna do Nowogródka i Słonima LO w. Niegdyś własność ks. Radziwiłłowej, następnie Ludwika Tyszkiewicza, ożenionego z siostrzenicą Stan. Augusta. Przepyszna. magnacka rezydencja. (choć drewniana). Po śmierci Tyszk. Horodno przeszło na własn. Aleksandrowej hr.

Potockiej, następnie Maurycego Potockiego i w końcu Augusta, po śmierci którego w 1907 r. dobra puszczono na wyprzedaż częściami. Dobra te ogółem liczą. obszaru 23200 dz., w tem dwa klucze i 15 większych folwarków. Parafjalny kościół murowany w Ossowej, fundowany przez Ludwika i Konstancję z hr. Tyszkiewiczów.

Horodyszcze, m. i dobra w pow. nowogródz., gub. mińskiej, o milę od Zaosia, miejsca urodz. (?) Ad. Mickiewicza, 4 m. od Nowogródka i 6 m. od Nieświeża. Majętność do r. 1831 była własnością hr. Ludw. Paca, ostatniego potomka tej rodziny. Piękna i żyzną okolica, nad rz. Serweczem. Był tu niegdyś paraf. kościół murowany, zabrany w r. 1864 na cerkiew, obok tego druga cerkiew, przerobiona z niegdyś unickiej. Miasteczko na górze, dwór z pięknym parkiem za rzeką, w parku stawy niegdyś, kanały i młyny. O pół wiorsty za miastem jest miejscowość, zw. Horodok, wysoka góra sypana śród nizin, oczywiście t. zw. sławiańskie niegdyś horodyszcze. Miasteczko dziś rządowe. Maą zarządy: gminny i policyjny, szkółkę wiejską, szpital) i przeszło tysiąc mieszkańców.

Horodziec, m-ko z folwarkami, w pow. rohaczewskim, gub. mohyl., ma zarządy policyjny i gminny, szkołę wiejską i cerkiew parafjalną. Około 350 mieszkańców. Miasteczko liczy trzech właścicieli: Araszkiewicza, Sykstela i WŁ Sianożęcckiego, który jest właścicielem dworu.

Horodziej, wieś i dobra w pow. nowogródzkim, gub. mińskiej położona, w. 5 od st. tejże nazwy na kolei Moskwa-Brześć, przy trakcie pocztowym z Nieświeża do Nowogródka. Żyzna gleba i wyborne gospodarstwo rolno: hodowlane; niegdyś własność Brochockich, dziś Feldmanów,. obszaru około 1000 dz. W Horodzieju wyrabiają się owe słynne sery szwajcarskie, znane nawet na rynkach Petersburga i Warszawy. pod marką „sera Brochockiego”. Tu również jest wyborne bydło czystej krwi rasy szwajcarskiej oraz wysoko rozwinięte ogrodnictwo i sadownictwo. Stacja kolei tejże nazwy jest dziś już nader ważnym punktem handlowym i dość liczną osadą przykolejową. Wielu zamieszkuje tu zamożnych kupców zbożowych, komisjonerów i agentów,

Horwal, starożytne m-ko i duże dobra w pow. rzeczyckim, gub. witebskiej, w pobliżu ujścia Berezyny do Dniepru, z prawej strony. Ma ludności przeszło 1,300 głów, która prowadzi ożywiony handel głównie na wodzie, stąd więc z mieszczan wielu trudni się flisactwem. Trakt pocztowy z Bobrujska do Rzeczycy. Niegdyś własność wielkich ks. lit., następnie królewszczyzna, która od r. 1835 pozostaje już stale w ręku Cbołodowskich. Obszar dóbr wynosi około 27 tys. dziesięcin i należą one do wybitniejszych w Mińszczyźnie. Cerkiew paraf., zarząd gminny, szkółka i szpital gminny. Gospodarka dóbr wiele pozostawia do życzenia. lory, m-ko nad rz. Bystrą w pow. czauskim, gubernji mohylowskiej, 53 w. od Czaus, ma łudności około 1700 głów Cerkiew parał. dręwniana, zarząd gminny, szkółka elementarna i młyn. łoryń rz., prawy dopływ Prypeci, bierze swój początek w południowej Galicji (w Austrji), przebiega prześliczne zrazu górzyste, później nizinne okolice, tworząc śliczne brzegii wiele stawów po drodze na ogromnej przestrzeni około 800 wiorst. Uchodzi do Prypeci dwoma odnogami: Zachodnią Wieslicą (20 wiorst) i wschodnią Nieprawdą (28 w). Stary to szlak, zaznaczony mnóstwem nadbrzeżnych osad ludzkich i połen pamiątek. Horyń obfituje w ryby zarówno pod względem różnorodności ich ga tunków, jak i ilości. Rrzeką tą równiez idzie nader ożywiony spław do Prypeci zboża, materjałów leśnych i t. d.

Hrozów, m-ko i dobra w pow. słuckim, gub. mińskiej, przy drodze z Kopyla do Słucka. W r. 1863 był własnością Mierzejewskich, następnie ks. Wittgen= steina, obszaru około 600 dziesięcin. Niegdyś kościół parafjalny, dziś cerkiew. Zarząd gminny.

Hruszowa, wieś i dobra w pow. kobryńskim, gub. grodzieńskiej, o 28 w. od Kobrynia. Wieś ma cerkiew i zarząd gminny, a dobra, obszaru 1345 dziesięcin, są własnością utalentowanej powieściopisarki Marji Rodziewiczówny.

Hruszówka, obszerne i w wysokiej kulturze rolniczo przemysłowej będące dobra, położone w pow. słuckim, gub. mińskiej, w pobliżu Lachowicz. 'Tu mieszkał. i umarł w sierpniu 1790 roku mąż nieśmiertelnej chwały w narodzie, Tadeusz Reyten. Dotychczas przechowują się tu po nim różoe pamiątki; istnieje nawet ów domek zakratowany, w którym "nieszczęśliwy przebywał, pozostając w stanie obłąkania. Dobra mają obszaru około 1200 dz., dużą gorzelnię, młyn, serowarnię i t. d..

Hruzdowo, m-ko w pow. oszmiań.,, gub. wileńskiej. Parafjalny kościół drewniany Wniebowzięcia N. M. P., fundowany przez ks. Ogińskiego w r. 1773 i cementarna kaplica.

Hryczyn, jest to olbrzymia przestrzeń błot, pokrytych trawą, tylko z przegów bogato porosła wierzbołozą, wewnątrz zaś całkowicie wolna od krzów i skarlałych drzew. Dla tego też lud okóliczny zowie te przestrzeń „Hałoje: Bałotoś. Mierzy ona. przeszło 50 tys. dziesięcin i leży na granicy dwóch schodzących się tu powiatów: pińskiego: i'mozyrskiego. Corocznie w. lecie setki kosiarzy, stacza tu bój na skrajach błot o obfite nader pokosy, lecz nawet w lata najsuchsze niepodobna nigdy dotrzeć aż do środka, Jedynie w zimie, gdy spadną śniegi, Hryczyn staje się przystępnym dla ludzi.

Скан: разворот 40, с. 76-77

Hrynkiszki, in-ko i dobra nad Szuszwą, w pow. i gub. kowieńskiej, przy gościńcu z Bejsagoły do Rosień, o 12 w. od pierwszej i 87 w. od drugich. Parafjalny kościół do połowy murowany, założony, w r. 1618 przez Białłozora. Młyn, cegielnia, na św. Jerzy znany jarmak na konie. Ludności około 2,700 dusz płci obojej. Dobra obszaru 150 włók Janatycze piękne dobra w pow. mińskim, o wiorst 18 od Mińska litewskiego, ned rzeką Ptyczem, parałja Koretiszczewicze. Niegdyś dziedzictwo Chaleckich, z kolei Radziwiłłów, w 1-ej połowie wieku XIX nabyte przez Rajmunda Kołęczyńskiego. Przez wiano Zofji z Kałęczyńskich, poślubionej znakomitemu obywatelowi Włodzimierzowi Jelskiemu, przeszły do Jelskich i obecnie są własnością syna ich Wilhelma Jelskiego, z profesji agronoma, który, uporządkowawszy rolnictwo, hodowlę i całą rezydencję, założył w ostatnich latach na wielką skalę przedsiębiorstwo sadowniczo-kwieciarskie, a głównie hodowlę róż kilkuset odmian, tudzież drzew.

Ahumeń, in-ko pow. gub. mińskiej. Powiat ihumeński graniczy na północ z pow. borysowskim, na wschód z pow. mohylowskim starobychowskim gub. mohylowod XV wieku nieprzerwanie pozostają w ręku Białłozor-Montwidów, Tu wr.1827 urodził się słynny chirurg i profesor uniwersytetu warszaw., P.likarp Girsztowt, przedwcześnie zmarły w roku 1877 z ręki zbrodniczej.

Hubin, dobra, pow. lepelski, gub. witeb., tamże kościół parafjalny fundacji Pakoszów. W 1661 r. . Piotra i Krzysztofa Stabrowskich, którzy sprzedają je Pakoszom. Przy kościele był klasztor franciszkański. Jest tu fabryka masy drzewnej i tektury, gorzelnia, młyn. Własność Kazimierza Siellawy. skiej, na południe z pow. bobrujskim, na poł.-zachód z pow. słuckim i na półn.-zachód z pow. mińskim. Ma obszaru 8,843, wiorst kw. Północno-wschodnia i południowa część powiatu ma: ją charakter Polesia, zachodnia zaś strona ma płaskowzgórza punktami dość wyniosłemi nad powierzchnią morza, jak np. góra W Kowalewiczach (770 stóp). W stronie poleskiej gleba po większej części piasczysta, przy wielkiej obfitości łąk; okolice zaś bardziej wzniesione polowe mają glebę gliniasto-iłowatą i nieco czarnoziemów bardziej torfiastej natury. Jezior w powiecie około 50, z tych 18 ma nazwy; największe z nich najbardziej rybne: Łoczuńskie Sierhijewiekie, zwane Mucha. Powiat zrasza przeszło 100 rzek i rzeczułek, z których główniejsze: Berezyna, Swisłocz, dopływ Berezyny, Ptycz, dopływ Prypeci oraz Niemeu, który tu bierze początek za wsią Zabłocie, nieopodal Huszczyna. Ludność w roku 1907 wynosiła (prócz Ihu- > menia) 284,915 osób płci obojej.

Ihumeń niewielka mieścina powiatowa nad rzeka Ihumeńką i wielkiemi błotami, które ongiś stanowiły jezioro, położone jest przy trakcie pocztowym Z Bobrujska do Mińska, w odległości 65 w. od tego ostatniego. pod względem historycznym ani ekonomicznym, przedstawia nic. ciekawego. Za Ani !

miasto to nie czasów Rzplitej Ihumeń stanowił część dóbr, należących do:

biskupów wileńskich. Katarzyna [I podniosła go do znaczenia iniasta powiatowego. Kościół parafjalny pod wezwaniem św. Krzyża, został w roku 1799 ze składek parafjan. Ludność w r. 1907 wynosiła zaledwie 5,890 osób płci obojej.