Br
Брестчина
Производит · Предлагает · Приглашает

Ольгерд, Кейстут и Ягайло: оригинал

Статьи 22-26: Ольгерд и Кейстут, Евнутий, Бирута и рождение Витовта, Войдыло, война Кейстута с Ягайлом под Брестом, Каменцом, Дрогичином и Мельником, гибель Кейстута в Крево, бегство Витовта, Андрей Полоцкий и Святослав Смоленский. С. 17-25. Оригинал издания.

22. O vielkim xiedzu Olgirdzie i o xiedzv Kiestuciv.

Po smierci xiędza vielkiego ledimina xiądz Olgird. a xiądz wielki Kiestuciey. bili miedzi sobą w milosci i w vielkiey lasce. a xiądz vielki Iewnucis miedzi iemi bil w bolszim xiąstwie na Vilnie..i nie polubil się xiędzy Olgirdu Iewnuci i zmovili miedzi sobą bracia iakobi go ssadzić z Vilna. i iednemubi miedzi iemi siesdz na Vilnie i zmoviwssi się miedzi sobą vczinily rok ktorego dnia iechać na Vilno i zasiesdz zamek pot bratem swim xiądzem vielkim Ięwnuciem. iakosz185 186 vielki xiądz Olgird z Vitebska richlo przispieszil i xiądz Kiestuciey wiechal w zamek i xiądz vielki Jawnuci s strachy vibieżal z zamku z Vilna i yciekł miedzi gori i tam poziębli mu nogi i vchphaciwssi go prziviedli do brata i posadzili za strożą. tedi xiądz vielki Kiestucicy. rzekl bratu swemu vielkiemv xiędzu Olgirdu. tobie godzi się bić bracie xiędzem vielkim na Vilnie ty miedzi nami starszi brat s tóbą zaiedno żivą i chczą cią osadzić na vielkim xiąstwie na Vilnie. a Iewnuciv. dal Zeslaw a zmovą miedzi sobą vczinili. xiądz vielki Kiestuci a xiądz vielki Olgird. żebi wszitei bracia poslussny bili vielkiego xiędza Olgirda. a czi czo dostaną sobie zamkow abo wlosci to na poli dzielić a bić iem do smierci w vielkiey milosci i przisiągą sobie na tim dali nie mislić zlego miedzi niemi nikomo ni na kogo iakosz bili w tey spraviedivosci asz do żivota swego. v vielkiego xiędza Olgirda sinow bilo dwanascie a vy xiędza Kiestucia siedm ise sinow bilo a miedzi sobą lvbili sinow swich. xiądz vielki Olgird. xiędza vielkiego Iagaila a xiądz vielki Kiestuci xiędza vielkiego Vitolta. i zmovili miedzi sobą po nassim żiyocie ci będą na vielkim xiąsthwie Litewskim panovać. a xiądz vielki Vitolt takiesz w vielkiei milosci bili z Iagailem 187 miedzi sobą potim xiądz vielki Olgird vmrze 188 a xiądz vielki Kiestuci nie chczącz slubu brata swego przestąpić xiędza vielkiego OJgirda posadzil bratanicza swego na Vilnie xiądzem vielkim Litewskim Iagaila Olgirdovicza. niektori tesz bil przet tim v xiędza vielkiego Olgirda parobek nievolni chlop zvali go Voydilem pirvyey bil piekarzem v vielkiego xiędza Olgirda. potim dal sobie posciel slać i vodą sobie nosić 189 potym podobal się iemv i dal mv Lidą dzierżeć i wviodl go w dobre dni. a potim po żivocie xiędza vielkiego Olgirda. xiądz vielki Iagailo powiodl Voydila barzo visoko i da ząn siostrą swoyą kniążną Maryą ktora bila za xiędzem Dauidem vielkim 190 Lagailo xiędzy yielkiemv Kiestuciv stryv swemv ve wszitkim vielką zalosć vczinil isz bratanką jego a swą siostrą za parobka 191 dal. i bil ten Voydilo w vielkiey 192 v xiędza vielkiego Iagaila. i pocznie ten Voydilo z Niemeci seymi 193 i listi się zapisovać i stać przeciw vielkiego xiędza Kiestucia. niektori tesz Ifflantski kontor bil ktorego zvali Augustinem ten kontor xiędzu vielkiemu Kiestuciv poviedzial moviąć. ti tego nie

viesz isz vielki xiądz Tagailo posila k nąm czasto (sic!) Voidila i iusz się zapisał z nami jako ma zbavić ciebie z zamkow, iiemubi się dostalo z iego zona 194 i siostra lego 195 xiędza vielkiego Tagaila. i xiądz vielki Kiestuci wiedzial isz xiądz vielki Vitolt dobrze s nim Żivie s xiądzem vielkim Iagailem. i pocznie Kiestuci żalovać się sinu swemu Vitoltu. rzekącz ti s nim dobrze miąszkasz. a Tagailo iusz się zapisal z Niemci na nasz. i xiadz (sic!) vielki Vitolt rzecze oyczy swemv vielkie. xię: Kiestuciv. vierz temu oycze Że tego miedzi nami niemasz. bo Iagailo żivie se mna 196 dobrze. potim vielki xiądz Tagailo Poloczk bratu swemu Skirgailvy dal i Poloczanie przyącz go nie chcieli. i począli xiądz vielki lagailo slać voysko Litewskie 197 z bratem swim Skirgailem ku Poloczku i ostąpil zamek Poloczk. i Niemiećki mistrz posle na pomocz ku Poloczku dostavać zamku a xiądz vielki Kiestuci pocznie zasię zalovać 8 placzem sinu swemy xię: viel: Vitoltu. ną Tagaila rzekąć siostra twoyą 198 dal za parobka Voydilo czo z Niemci zapisal nasz voievać. a to mnie. z Niemieć poviedąno. a drugie s kim mi voiuiem. z Niemcii oniim Poloczka dostavayą. a mnie iaviono isz im stać na nasz z Niemci a xiądz vielki Vitolt xię: Kiestuciv rzecze ieszcze ia temu nie dovierząm.

23. O199 vielkim xiędzu Kiestucyv io vielkim xiedzvVitolcie i o vielkiey zdradze a przisiadzie xiędza Iagalovey ktora przestapyl.

Potim xiądz vielki Vitolt iechal ku Drogiczynu. i xiądz vielki Kiestuciey sebrawssi-się że wszilkiemi silami i z dworem swim w sbrojach i wiedzie w zamek Vilno. i poyma xiędza vielkiego Iagaila z bracią i z matką iego. i thi listi naidzie v niego że się z Niemci zapisali. i poslie. honcza do sina swego do xiędza vielkiego Vitolta. ku Drogiczinu poviedaiąć isz się to tak stalo. i ten honieć nalasl xiędza Vitolta w Grodnie. i xiądz Vitolt vsliszawssi to. za ieden dzien przebieżal do Vilna z Grodna do oycza swego Kiestucia i rzekl Kiestuci sinu swemu Vitoltu. ty mnie nie poviedal o tich listach isz się z Niemci zapisal na nas xiądz vielki Iagailo iedno w tim nas Bog ostrzegl. a xiądzy Iagailv nie vczinilem micz. skarbu nie ruszil ani stada. sąm Iagajlo v mnie w iastwie chodzi za malą strożą. a oyczizną iego Vitepsk i Krevo i wszitki miastha ktore ociecz ich dzierżal to wszitko iemv oddavąm ani w czo się iego nie wstapuią (sic!) a tom vczinil dla swey glovy ostrzegającz siebie. a

w :tim slissalem .isz xa mią złość mislią xiądz Tagailo vielmi się vradoval ;przyazdy wielkiego xiędza Vitolta. i natichmiast xiądz Iagallo. vvierzal 200 xiędzy Kiestuciv i sinu iego Vitoltu. isz nigdi się nie prze ciwiać ani stać przeciwko ich i zawszdi iem bić povolni w swem.domu i xiadz vielki Kiestucy odpuscil go z matką i z bracia i skarbem iego wszitkiem i statki 201 i xiądz Iagailo szedl napiervey do Kreva. a xiądz vielky Vitolt powiedzie go do .Kreva. a potim s Kreva poydzie do Vitebska, i xiądz vielki Kiestuciey szedssi 202 na Vilno poslie do Poloczka duu ' panow Litewskich z voyski i Poloczanie vszlisząwssi to zavolali na rothą Skirgailovą i ludzie radni 203 od Skirgajla odstąpili i poszli do Vilna do xiędza wielkiego Kiestucia. a xiądz Skirgailo szedl do Niemieć do Ifflant z malem voyskiem i xiądzvielki Kiestuci szedl k Sieverskiemu Nouogrodku. a xiędza Vitolta zostawil w Litwie s xię lzęm Koributem. a xiądz vielki lagailo mial z Vitepska s Kiestuciem się zeydz pospolv. i dla richlei 204 przisiągi swey zapamiątania nie -szedl na pomocz i namovi panow Vilenskich abi zasiedli Vilno. a wiądz vielki Vitolt w ten czasz bil w Troczech i xiądz Tagailo z Vitebska barzo richlo przibieżal do Vilna z voyskiem i xiądz Vitolt poslie k Sievierskiemu Nouogrodku ku oyczu swemu Kiestuciv da yącz znacz 205 j marszalek 206 Pruski vsliszawssi tą rzecz i szedl na pomocz rothą 207 vielkiemv Iagailvy wrichle i to vszliszal xiądz vielki WVitolt jsz Pruszi i Niemci do Vilna i do Urok ciągną. a xiądz vielki Iigailb z Vilna do Trok idzie vielkim voyskiem 208 i xiądz vielki Vitolt s Trok vibiezi z matką swoyą i poydzie ku Hrodnv. a xiądz vielki lagailo przistąpil ku Trokąm i Troczanie sią nie dali 209 a xiądz wielki Kiestuciej richlo ku zamku przyedzie ku sinu swemu. i thv nalasl żoną swoyą i poślal ku Brzesciv nadzievaiąć się na Mazoveczkiego szięcia swego xiędza Tanussa. a sąm xiądz vielki Kiestuciey szedl w Źmodz a sina swego Vitolta ostavi w (Grodnie. tedi xiądz Janusz Mazoveczki zabacziwssi dobrei przyasni czeia swego xiędza vielkiego Kiestucia szedlvoyskiem ku Drogiczinu: i Drogiczin vezmie i osadzi. Sarasz. zvoiaie'i Kamienieć vezmie 210 i stąpi pot Brzost i nie wziąwszi szedl precz i osadzil Drogiczin i Mielnik. i xiądz vielki Kiestuciey sebrawssi wszitką silą Zeymodskąi viele Ivdzi i szedl pot Troki i przydzie ku rzece Vielyey. a xiądz vielki Vitolt sebrawssi rothą 211 po sweioycziznie i 'szedl z Grodna na pomodz oyczy swemu i seymą się na Viely voyska 212 a Kiestuciove przeviezli się i poydą ku Trokąm i ostapią Troki. i przidzie viescz xię: Kiestuciv. isz xiądz vielki Tagailo idzie z Vilna z vielkim voyskiem. a s nym Niemieczka i Ifilantska rota213 ?!s

ino przeth :tim Niemci bilina obie stronie nieprzyaciele xdędzy vielkiemu Kiestuciv 214 'bo przet tim Ifflantska rota chodzila na pomocz xiędzy

Skirgaily Poloczkiemu. a potim z marszałkiem 215 Niemieczkim Pruska

rotha przichodzila 216 a to iusz trzeci ras Ifflaniska rota s nimże przichodzila. a temu znaki są isz s nim z iednego 217 stoyą przeciw Kiestucia. i vyechal na bithwą xiądz. wielki Kiestuciei s sinem swim Vitolthem przeciw vielkiego xiędza Iagaila i iescze się voyska 218 oboye miedzi sobą za trzi abo.za czteri strzelbiscza nie zeszli. nalichmiast przibieżą xiążąta i boiarovie od wielkiego xiędza Iagaila do xiędza wielkiego Kiestucia i poczną pitać xiędza vielkiego Vitolta żebi s niemi movily. i poczną movicz xiędzu vielkiemu Vitoltu. xiądz vielki Iagailo poslal nas k tobie żebis nas ziednal z oyćem swim żebich mi mieli swe a vy swe a bitwi bi i krwie przelenia .nie bilo miedzi nami a ti bisz przyechal do brata:swego vielkiego xiędza Iagaila amy tobie przisiągniem (isz tobie volno s twym 219 od nas nazad odiechać. azalibi ktori dobri miedzi nami stal się koniecz. i xiądz Vitolt odkazal. przisiągą v vas bierzą. a do nas .żebi Skirgailo przyechal i przisiągą bi nąm dal ia k wąm iadą. i oni poslali xiędza Skirgaila i xiądz Skirgailo przyechal. i przisiągą dal xiędzy Vitoltu i xiądz vielki Vitolt iechal do xiędza vielkiego Iagaila ku iego voyskv a huphi stoyą nić miedzi sobą nie poczinayą i xiądz Iagailo począl prosić Vitolta rzekącz bracie mili ziednay nas żebi nie bilo krwie przelenia. i xiądz Vitolt przisiągą wziął od xiądza Tagaila. żebi oyczu iego xiędzv Kiestuciv volno z Iagailem ziechać sie i zasię dobrze rosiechać się. i iescze xiądz vielki Vitolt rzecze xiądzy Jagailv. sli bracie iescze kv xiędzu Skirgailv żebi on dal przisiagą .xiędzu vielkiemu Kiestuciv oyczu nassemu. abi mu bilo przyechać czisto i nazad odiechać i dalbi nąm od tiebie (sic!) 220 przisiągą xiędzy vielkiemy Kiestuciv221 >. i xiadz Skirgailo z xiądzem Vitoltem przyadą ku xiądzu Kiestuciv i dal przisiągą Skirgailo xiędzy vielkiemv Kiestuciv od xiędza Iagajła i. od siebie i xiądz wielki Vitolt z xiądzem vielkim Kiestuciem oyćem swim obadwa .poyadą w voysko Iagailovo na ich przisiąga, spodzievaiąć się i xiądz Iagailo tą przisiągą przestąpil i rzekl. poydziem do Vilma: a tam dokonczemi «swey rzeczy i prawdi a w tim voyska micz nie poczinawssi (i ostavili, a.iako doVilna przyechawssi xiądz vielki Iagailo. xiędza Kiestucia strya swego okovawssi do Kreva poslal i wsadzil w twierdzą. a xiędza Witolta. ostavili bili w Vilnie. i tam w Krevie xiędza vielkiego Kiestucia vdavili

piątey noci komornici xiądza Iagalovi. iednego zvąno (sic!) Prokszą czo mu vodi daval. a drugi bil Moszczeiow brat Kuczek. Lisicza czo swięcil222 i tak się koniecz stal xiędzy Kiestuciv po smierci xiędza vielkiego Kiestucia poslią xiędza Vitolta do Kreva. xiądz Iagailo w jęćwwo i z żoną i kazal moczno streć (sic!) a to wszitko msczącz się Voydila xiądz vielki Vitolt siędzial w Krewie za strozą w kownacie a żonką dwema przizyolono bilo chodzicz do kownati kniąhinią s nim pokladali a polożiwssi ich wichodzili. a stroża zawszdi okolo bila. i kniąhini Vitoltova szlissala od ludzi isz xiądz vielki Witolt dlugo ma siedzieć s nią i smislila sobie. iako nioviasti nas bedą pokladać tedi tobie iedney nieviasti placie223 wzlożiwssi vinidz s druga nieviastą a tv drugiey nieviescie ostać sie s nią w komorze i Vitolt posluchawssi żony swey poradi narządzil się w iedney żonki placie224 a z drugą żonką vinidzie i stąpi z zamku i vciecze do Niemieć do mistrza do Nouogrodka 225 i stroża to vidziala i nie domislili się mnymali bi żonka visla z żonką. i xiądzy Vitoltu tam miąszkaiąci w Niemczach przyechali tamo do niego xiążąta i panowie Litewsci. i pocznie voievacz ziemią Litewską 226 a w ten czasz xiądz vielki Iagailo z matka (sic!) swą bil w Vitebsku i brat iego Skirgailo w Trocech i xiądz vielki Vitolt povoieval ziemie Litewskiey viele. i xiądz vielki Iagailo i brath iego Skirgailo nie mogli stacz przeciw vielkiego Vitolta isz v Vitolta silz viętsza bila tedi xiądz Iagailo przeprosi xiędza vielkiego Vitolta i da iemu Luczk że wszitką ziemia (sic!) Volinską i i s Podolem a w Litwie oyczyżnę iego. i xiądz vielki Vitolt pokorą vczinil przet starssim bratem swoym Iagailem i przyąl Luczk Wielki227 ze wszitką ziemią Volinską228 ku swey oycziznie 229 potim krola polskiego Wladislava 230 w Żivocie nie stalo. a sina żadnego ni mial tilko iedna doczka bila v niego na imią Jadwiga i począli Polakow (sic!) cząsto słać s Kracova kv xiądzy vielkiemv Iagailovi. moviąć żebi przyąl krczenye starego Rzimv i przyąlbi v nich krolewną sobie za żoną i ostalbi v nich krolem w Kracovie na wszitkiey ziemi Laczkiey i xiądz vielki Iagailo rądą sobie vczinil s swą matką s kniąhinią Iulianą i z bracią swą i że wszitkiemi xiążąti i pani Litewskiemi i jechal do Cracova w Polską ziemią tamże się sąm okrcil i brat iego i xiążąta i panovie i poyąl sobie krolewną Jadwigą i koronovąn bil. i począli s tego kreicz się Lithwa w Laczką viarą 231 i przislal arcibiskup. biskupa do Vilna na Litewską ziemią i s tich czasow począli są koscioli stavić po wszitkiey ziemi Litewskiey teyże zimi będącz krolv w Kracovie że wszitkiemi xiądzi i pany litewskiemi.

24. O vielkim xiedzv Andrzeyv Poloczkym.

Potym przydzie xiądz Andrzey Poloćky z voyskiem Niemieczkim z Itflanti i ze wszitką Latiholą i voievali i pożgli viele miast i siol. zamkom Litewskim nicz nie vczinili i wrocil się w swą ziemią teyze zas zimi xiądz Swiatoslaw Smolinski vczini sobie siem i radą s xiądzem Andrzeiem Poloczkim. i xiądz Andrzey w Lithwą a Swiatoslaw do Orssi i podzielawssi232 vele (sic!) zlego krzescyanom. vczinili nie po krzescyansku233 ani Ivdsko ale niemiloscivie. imayącz lvdzi zapierali w isbach i zażegali. a inssich lvdzi pot scianą kladli lanczuchi vielkiem. potwdeymuiąci (sic!) izby a z zadu lvdzi żgli a inich żonek i mużow i malich dziatek na kole sadzali i inich męk niemalo czinili ktorich nie może vipisacz iakie męki krzescyanom czinili. takych męk any Antyoch Siryski any Vlyąn zakonu przestąpcza pogani. takich męk nat krzescyani nie czinily a zamkom nie mogli nić vczinić i wrocili się nazad w swa (sic!) ziemią.

25. O vielkim xiedzv Swiatoslavie Smolinskym.

Teyże zas zimi vielkiego postu począl mislić xiądz Swiatoslaw Smolinsky z boyari i k Mscislaviv poydą i staną pot zamkiem. zamka dobivayąncz a w ziemią Mscislawską poslie voysko i viele krwie przelenia stalo się nad krzesciany i miloscivi Bog nie chcial czierzpieć tego czo bracia swą krew krzescyąnska tak nie po krzescyansku męczą.

26. O vielkim xiedzy Vitolcie i o xiędzv Skirgaile iako szły na xiedza Swatoslava Smolinskiego.

Tedi xiądz vielki Skirgailo i xiądz vielki Vitolt przyechali z Lachow od brata swego xiądza Iagaila i vszliszeli isz xiądz Swiętoslaw Smolinski bil pot Vitepskiem a potim ku Orssi przichodzil a potim Mscislawskiego zamku dobival. i zmovili xiądz Skirgailo a xiądz vielki Vitolt. z bracią swą z xiądzem Constantinem. s Koributem. i s Sieimionem Lingwieieviczem i rzekli tak. Boże wssechmogąci pomożi nąm na nieprzyaciele nasse. a czo kto sieye to i żnie mi nicz zlego nie yczinili nikomy on z nami będacz twardei 234 przysiągy przestąpil swą przisiąga naszą ziemią voiuie krew krzescyąnską rozleva i poszli

bracia na niego nadzievaiącz. sie na, Boga i swą sprawiedlivosć iechali richlo ku Mscislaviv. i xiądz vielki Swiętoslaw stoiąć pot Mscislaviem dobivaiąć zamku vszliszal isz idzie nąn Skirgailo: s: xiądzem. vielkim Vitoltem i' z bracią swą i zebrawszi voysko swe poydzie naprzeciw ich i iako' wphi zeszli się i naczną bitvą i Bog235 pomoże iako prorok movi, obroci się bolesc iego na glovą iego i na vierzch iego zlosć iego stąpi. i iescze. i wpadnie w iamą ktorą sąm vikopal i pomoże Bog swiętemi słovi xiędzv vielkiemv Vitoltu i' Skirgailv i braciey ich porazicz xiędza Swiętoslava i sąm xiądz Swiętoslaw pobieżi że wszitkimi kniazi i boyari Smolinskiemi i tam niemalo vcżinilo się dzivow pobito mnostwo xiążąt i boyar i'samego xiędza StanisJava vbili i sina iego xiędza Iurgia zrąbali i xiądz Skirgailo xiędza Iurgia Swiętoslavovicza od rąn vigoil i prziviosl go do zamku Smolinska k matce iego kniąhiniey Swiętosłavovey i posadzili go na vielkim xiąstwie Smolinskim i samy poszli precz xiądz Vitolt s xiądzem Skirgailem w ziemią Litewską. i pocznie Skirgailo panovacz na Trocech. a w ten czasz do Vilna przislal krol Polski starostą swego Laczkiego. xiądz vielki Vitolt tedi dzierżal Luczk . i wszitką ziemią Volinską aw Litewskiey ziemi oyczizna iego ostala. Vitoltu smętno i żalobno bilo barzo isz przet tim w Litewskiey ziemi dzierzżawce czudzego nie bivalo. i viele Litewskiey. vołosci przisluchalo iemv tedi Vitolt' vczini sobie radą z vielą xiążąth i pani Litewskiemi i Skirgailo tedi iechal ku Poloczky. a xiądz Wioli iechal do Vilna chcząć Vilno zasiesć. xiędza Vitolta tedi nie chcieli wpuscić w Vilno. aliszbi kroly lagaily dal prawdę i Skirgailv i Vitolt tedi niewziawssi (siet) Vilna szedl do MNiemiecz do mistrza i kniąhinią i swemi xiążati i boyari i z Niemieczka silą stąmtąt począl voievać ziemią Litewską. iusz xiądz Vitolt Łitewskiey ziemie polovicza. wziąl po rzeką Vielyą i Poloczk zamek podal się iemy i wziął to i vsliszawssi tho xiądz Skirgailo isz nie może przeciw Vitolta stać i Litewskiey ziemie odzierżeć. szedl xiądz vielki Vitolt z Niemieczkiemi siJamy do Vilna i potkal go xiądz vielki Skirgailo z voyskiem na rzecze Viely v horoda zamky 236 i voiska sszedwssi vderzili się. i pomoże pąn Bog vielkiemv xiędzy Vitoltu i yciecze voysko Skirgailovo i pobito ich viele a inich żivich poymąno w ięcztwo xiążąth i boyar. xiędza Siemiona Iewnucievicza xiędza Hleba SwiętosJavovicza. xiędza Ivana Lwovicza i inich xiążąth viele poymali i poydzie xiądz yielki Vitolt ku Vilno swoym voyskiem i ostąpi zamek Vilno. i pocznie naprzod Krzivego zamku dobivacz i rosbili puskami Krzivi zamek Skirgailovego brata Olgirdovicza vbily a krola Polskiego bila zastava na Visokim zamku Laczka i nie puscili xiędza vielkiego Vitolta i xiądz Vitolt Krzivi zamek wziąwssi i ziemią Litewską zyoiowawssy szedł do Niemiecz.