Палемон и легендарные князья: оригинал
Статьи 1-13: бегство римлянина Палемона от Нерона, Жмудь и Литва, сыновья Палемона и происхождение городов, Эрдвил и замки Новогрудка, Бреста, Дрогичина и Мельника, Скирмунт, битва на Ясельде и взятие Пинска и Турова, Свинторог. С. 1-9. Оригинал издания.
Wielkiego Xięstwa Litewskego i Źmodskiego Kronika1.
1. Z 2 narodzenia sina Bożego od Ducha świętego stalo się z blogoslavienstwa 3 dzievice panni 4 Mariey s początku stworzenia swiata Bożego 5 lata pięć tisiąć. pieć set dwadziescia i szesć 5526. iednego czassu panstwo Rzimskie bilo pot cesarzem Augustem ktori nie tilko ielnemu Rzimv ale i wszitkiemy swiatu panoval iakosz vissey pisąno 6 czassu cesarstwa Augustovego gdi 7 sin Bożi narodzil. a czassu Tiberya cesarza wtorego po Augustie na. krziży volną męka przyąl dla zbaviepia i odkupienia rodu czlowieczego za ktoregosz Tiberiussa wszitki rzeczi i prorostwa popelniwssi. powstawssi 8 martwi (sic) i wstąpil do Boga 9 i siadl na pravici Boga oycza. skąd dnia sądnego ma przidz sądzie Żivich i martwich i oddać każdemy vedla zaslugi iego. i po smierci Tiberiussa cesarza bil cesarzem Agyus 10 a po Agiussie. Klaudius a po Klaudiusie kroleval sin iego Neron. ktori Nero bil pąn okruthni. a nevstaviczni11 matką swą i doctora swego navissego Senecą przes Żadney przicziny ku smierci przipravil i na kilkokroć miasto Rzimskie kazal zapalivać ani dla czego inssego iedno dla tego żebi się themu dzivoval a pocieszenie s tego 12 mial. xiążątom i panom Rzimskiem sliachcie i wszitkiemy pospolstuu krziwdi i veiski vielkie czinil dla czegosz każdi poddani iego i dlą vielkiego okrucienstwa i nievstavicznosci iego nie bil nigd pevien ani przespieczen imienia abo skarbow ale i zdrovia swego. a tak każdi 13 opusczaiąć imienia i skarbi vciekali do rozmagitich ziem nasladuiąć spraviedliuosci 14 w pokoiv. gdzie iedno xiąże Rzimskie imieniem Palemon ktori bil cesarzu Neronv krewni zebral się z żoną i z dzieczmi swoiemi 15 j s skarbi s ktorim. pięcz seth sliachti z żonami i z dziatkami i z vielkiemi silami s sobą wziąwssi
iednego astronoma 16 szli w korabiach morzem17 gdziebi sobie nalezli ziemią miescze slusne gdziebi się mieli posadović a miąszkac s pokojem a s niemi18 sliachti bilo czteri rodzaie navisse imieniem s Kitaurus 19 Kolumnus. a tak oni niemali czasz po morzu chodząć prziszli Miedziziemskiego morza i poszli20 do rzeki do Szuma i tą rzeką Szumą veszli w morze occeąni morzem occeanem doszli do vscya gdzie rzeka Niemien wpada w morze occeąn. potim poszli rzeką Niemnem w vierzch asz w morze nazvane Male. ktore się naziva morze Niemnove. a dla tey prziczini to morze Niemnove. naziva się isz w to morze Niemien wpada a21 dwanasciema vscia a kożde się zovie imieniem osobnim miedzi ktoremi dwanascie vsciami iedno się zovie vscie imieniem Kilya i poszli tim vsciem w vierzch 22 czalego Niemna gdzie on sąm w iednim miesczy ciecze w vierzch Niemna i poszli 23 do rzeki Dubissi gdziesz wszedssi w tą rzeką Dubissą nad nią nalezli gori visokie i na onich gorach24 rownini vielkie i dąbrovi roskossne i rosmaytemi okwitosciami napelnione a zvierząd roznych w rodzaiv. to iest napieryey turow. ząbrow. losy. ieleni. sarn. 'rissi. kunicz. bialek. gronostaiow i inich rosmaitich rodzaiow. i tu tesz w rzekach vielka okwitosć rib niepospolitich isz nietilko tich rib ktore się w tych rzekach plodzą ale mnostwo rib rosmaytich i dziwnich przichodzi z morza25 za thą przicziną isz niedaleko vscie Niemnove gdzie Niemien w morze wpadiva nad ktoremi rzekami nad 26 Dubissą i'nad Niemnem i nad nią 27 rotąm się posiedlili i poczali się rozmnożivać a ono miąszkanie nat themi rzekami barzo się im spodobalo i nazvaly thą ziemią Źmodz.
2. O xiażeciv Palemonie. i o iego trzech sinych.
Kxiądz Palemon vrodzil trzech synow: starssi Bork. drugi Kunas trzeci Spera. starssi sin Bork vczinil zamek na rzece Iurze i zlożono imią tego xiążącia pospolu z rzeką isz28 imią rzece Iura a xiążęciv Bork i nazyal ten zamek Iurbork. a srzedni sin Kunas prziszedl na vscie rzeki Nieviezi gdzie ona wpadiva w Niemien a tam vczinil zamek i nazval go imieniem swoym Kunaszew a trzeci sin Spera szedl daley w pusczą po wschodu sloncza i przeszedwssi rzeką Nievieżą i rzeką Swięta a trzecią rzeką Czirvinta29 nalasl iezioro. lukali30 i rosmaytem drzevem okraszone gdzies to31 zlybivssi sobie nat tim iezioremn posiedlil się i tho ieziora (sic!) nazval imieniem swoym Spera i panoval viele lath i bil 32 barzo laskaw na poddane swoię,
potim vmarl bes plodu i poddani iego milviącz 33 vedla Rzimskiego obiczaya vczinili balvąna (sic!) i nazvali Sperą na pamięcz iego. potim ony Jvdzy miąszkaiącz okolo iego poczęli iemv offiari czinicz i za boga iego miecz. a potim gdi ten balvąn (sic!) skazil się i ony tho iezioro y miescze chwalili i mieli za boga a po nym miedzi sobą pana ni mieli i miąszkali bes pana.
3. O xiążeciv Borku i o bracie iego Kunasie33*
Po malich czasiech vmrze brat iego ktori miąszkal na Iurborku ni maiącz dzieci i brat iego Kunas vezmie i tą cząsć iego brata swego Borka i zamek Iurbork i w tei cząsci iego będzie panoval i ono xiąże Kunas mial duu sinu iednego Kiernussa a drugiego Kimbuta i panuiącz iemv w ziemi Zmodskiey począl się mnożić i rosszerzać i vichodzić na rzeka Vielyą34 ziemie Zavielskie i przeszedwssi rzeką Sviętą i nalasl miesce vielmi piąkne i spodobalo się iemv to miesce barzo i on tam posiedlil sina swego Kiernussa35 i nalazlo (sic!) się 36 tho miescze po Kiernusie Kiernovo. a potim Kunas vmrze po nim sin iego Kiernus pocznie panovacz na wszitkiey ziemi Zavielyskiey po graniczą Lathiolską i po Zavielysky Braslaw. asz po Dzwiną rzeką. a brat iego Kimbuth na Iurborku i na Kunasovie i na wszitkiey ziemi Zmodskiey. a w ten czasz37 Kiernus panoval37* a Ivd iego za Vielyą osiedli i graval na trąbach dubasnich. y nazyal ten Kiernus brzeg swim iazikiem wlasnim po lacine38 littus gdzie to iego lvdzie mnożą się i trąbi czo na nich igrayą tubą i dal imią tim lvdziąm swim iazikiem po lacinie zlożiwssi brzeg s trąbą littus tuba 39 a prosci lvdzie nie vmieli zvać po lacinie i począli zvać prosto Litwa i od tego czasy począli się zyać panstwo Litewskie 40 i Zmodskie i mnożić od xiążat vielkich. Kiernus panoval na Litwie a xiądz Kimbuth na Zmodzi i niemali czasz panovali i żili miedzi sobą w pokoiv a xiadz Kiernus ni mial sinow tilko iedną doczką imieniem Poiąta i będąć on w starosci swey niechcząć panstwa swego od doczki swoiey oddalicz i przyąl do niey zięciem sobie 41 vczinil s Kitaurussą imieniem swim Kirussa sina Dovspankow z Dzievialtova a sąm vmrze a po nim pocznie xiążić na ziemi Litewskiey ten zięć iego s Kitavrus Kirus. i Kimbuth panuiąci na Zmodzi vmrze i sina swego Montwila zostavil na xiąstwie Zmodskim i Montwil viele lat pańoval na Zmodzi i mial duu sinow 42 iednego mianovąno Erdwil a drugi Krimunt.
4. O xiazęciv 43 Monthwile Kimbutovim sinye.
Cassu panovania Montwilovego powstal czar Batyey i szedl na Ruską ziemią i wszitką ziemią Ruską zvoioval i xiążath Ruskich viele poscinal a inssich w polon poviodl i stolecz wszitkiey Ruskiey ziemi i zamek Kyow spalil i pusti vczinil. a xiądz vielki Kyowski44 z moci iego zbiegl s Kyova na zamek Czernichow i potim doviedzial się i 45 zamek Kyow spalon i wszitka ziemia Ruska spustossona i Ivdzie miąszkali bes pana i zovią się Druczanie i on sebrawssi się z lvdzmi i szedl ku Odruczku 46 i ziemią Odruczką posiadl i zamek Druczk zarąbil i nazval się vielkim xiążąciem Druczkim. a w ten czasz doviedzial vielki xiądz Montwil. Zmodską 47 i Ruską ziemią spustoszoną i xiądz Ruski rozegnąn. i on dawssi voysko sinu swemu Erdwilv 48 i poslal s nim panow swoich radnich. napiervey s Kolumnow Kumpia. drugiego z Arsusinow Iuliana 49 a trzeciego z Rosz Gravssa. i zaszli za rzeką Niemien i nalezli ve czterech milach od rzeki Niemna gorą piąkną i spodobalo się ym i vczinili na niey zamek i nazvali go Nouogrodek i vczinil sobie xiądz vielki stolecz w nim i nazval się vielkim xiędzem Nouogrodskim i szedwssi z Nouogrodka i potim szedl zarąbil zamek Grodno i szedl do Brzescia i nalasl Brzescie, Drogiczin. Mielnik od Batya spustoszoni i skażoni a on thi zamki zarąbil i począł na nich panovać. i potim vymrze xiądz vielki Montwil Zmodsky a po nim siadl na vielkim xiąstwie Zmodskim Vikinth. a drugi starssi sin iego Erdivil i pocznie panovąć na Nouogrodku i na tich vissey rzeczonich zamkach i podaval panom swim ktorzi s niem viszli ostrovi i puszcze dal Kumpiv 50 cstrow okolo rzeki Oszmiani ktori teras zowie się Oszmiana i wszitky przisluchające, ku Oszmianie czo teras xiąża i panovie w poviecie Oszmianskim trzimayą a Eykszevi dal ostrow ktori po nim nazyąn iest Eyksziski i wszitki przisluchające w poviecie Fykssiskyem a Grauży dal ostrow ktori iego imieniem nazyąn Graużiski i s Kumpia 55 narodzil się Gastolt a z Eykssa narodzil się Dovoyno a z Grauża narodzil się Montwid 56 i wrocil się nazad 57
5. O xiażeciv Vikincie i Erdwile 58
Panuiąci vielkiemu xiądzy Vikintvy 59 w Zmodskiey ziemi a Erdwilv 60 w Nouogrodku i w tich vissey rzeczonich zamkach i zatim vmrze xiądz vielki Vikint i po nim pocznie panovacz Zivimbuth 61 xiądz Litewski
. obiema thimy xiąstwi Litwą i Zmodzą Erdivil na Nouogrodku na wszitkich tich vissei rzeczonich zamkach62 i viele lat panovawssi Erdivil na tich zamkach vmrze a po nim pocznie panovać sin iego Michailo63
6. O xiażęciv vielkim Michaile64
Po smierci ojcza swego xiądz vielki Michal65 zebrawssi voysko swe i szedl na zamek Poloczk. lvdzie Poloczanie ktorzi viecznie66 czasz żili iak Vielki Nouogrod i Pskow i napiervey prziszli ky hrodv ich rzeczonemu Horodzieć. y muże Poloczanie huphi swemi potkali ich pot Horodcem i vielki boy. medzi sobą czinily i pomoże Bog vielkiemu xiędzu Michailv i pobil muże Poloczani na glova i zamki ich popalil Horodzieć i horod Poloczk vezmie. i ostal vielkim xiądzem Poloczkim. i będącz iemv vielkim xiędzem Novogrodskim i Poloczkim i panoval viele lat y ymrze i ostavil duu sinow 67 po sobie. iednego Skirmunta a drugiego Kinvila. i Skirmont pocznie panovać na Nouogrodku a Kinvil na Poloczku i poimie Kinvil doczką v vielkiego xiędza Twirskiego v Borisa imieniem Marya dla ktorey okreil się w Ruską viarą i dali imią iemv Boris68 i ten Kinvil rzeczoni Boris vczinil zamek na imią swe69 a zyal go Borisow i będącz mu Rusinem bil barzo nabozni. vczinil cerkyew kamienną w Poloczky swętego Zophiego 70 a drugą swiętego Spassa71 w vierzch rzeki Poloti od zamku w pol mile, trzecią cerkiew monaster na Bielczici swiętego Borissa i Hleba panuiąci iemvy w Poloczky bil laskaw na poddanich swich i dal im poddanim swem volnosć vieczną72 mieć w zvoni73 zwonicz po temu się spravovać iako w Vielkim Nouogrodzie i Pskovie. czo xiądz Boris mial s tą żoną sina 74 Rochovoloda nazvanego Vasila po nim pocznie panovacz sin iego Vasil w Poloczky asąm vmrze a xiądz vielki Vasiley mia (sic!) sina Gleba na Poloczkwv i doczką Paraskovieią i ta doczka Paraskovieia obieczala dzievicztwo swoie zachovać w czalosci do żivota swoiego i pospieszila 75 się w cernce w monaster swiętego Spasa nat Polotą rzeką i miąszkala tam siedm lat slużąć Bogui ksiągi pisąć na cerkiew. a potim się sebrala 76 do Rzima i w Rzimie miąszkaiącz Bogu sśluszila pilnie i miąszkala kilka lat i okrcila 77 się ktorą nazwąno swięta Praxedis a po Rusku. Paraskovieya. ktorey w Rzimie i kosciol zbudovąn na imie iey swiętey i tamże ią polożili. i brat iey xiądz Hleb78 w mlodich leciech panovawssi
w Poloczku nieviele lat vmrze i polożon bil v swiętego Zophiego w Poloczku z oycem swim w grobie iednim .i Poloczanie począli się po temu spravovać iak w Vielkim Nouogrodzie i ve Pskovie a pana nat sobą ni mieli i wrocil się na wspak79.
7. O xiażeciv Skirmuncye80
Skirmuntu panuiąci na Nouogrodzie i xiądz Mscislaw Luczki i Pinski pocznie valką81 xiądzem Skirmuntem chcząć go vipędzić z oyczizni swey z Brzescia. z Mielnika z Grodna i z Nouogrodka. i Skirmunt posle poslow swoich do vielkiego xiędza Litewskiego ktori viszedl s Kitaurussa do Żivimbuda proszącz go abi mu dal pomocz naprzeciwko Rusi. i xiądz vielki Litewski Żivimbut posle mu na pomoć sina swego starszego Kukovoyta. ze wszitkiemi silami Litewskiemi81 i Zmodskiemi. i poydzie xiąże vielkie Skirmont s Kukovoitem i ze wszitkiemi silami naprzeciwko Mscislava xiąża Luczkiego i Pinskiego. i na tey stronie rzeki Iaseldi porazil xiądz Skirmont xiądza Luczkiego i Pinskiego82 i wszitką radą iego Ruską. iedno xiądz Mscislaw w maley drużinie lvdzi83 sąm wbiegl w zamek Luczko. a xiądz vielki Skirmont wziąl zamek Pinsko i zamek Turow. i wsląkwssi84 Rus z vielkim placzem isz tak wszitei są okrutnie pobiczi od besvierney Litwi. i xiądz vielki Skirmont sina vielkiego xiędza Litewskiego Żivimbuda Kukovoita czestoyawssi i obdarovawssi niezliczona vielkoscią darow zlota zrebra i richlemi85 konmi odpuscil poczeivie do oycza iego vielkiego xiędza Żivimbuda86 I i malo przi oyczy pomiąszkawssi. potym vielki xiądz Litewski i Zmodski vmrze Zivimbuth. a sin iego Kukovoit siadl na vielkim xiąstwie Litewskim i Zmodskim.
8. O czaru Zavolskim Boloklove87 sz.
Bedącz na ten czasz czarem Zavolskim imieniem czar88 se Boloklai i przislał poslow swich do vielkiego xiędza Skirmunta89 bi mu dochodi lego daval i bachmati90 iego choval po tem zamkom po temus iako s tich zamkow vichadzivali za przotkow iego xiążąth Ruskich. i xiądz vielki Skirmont nie chcial się pot to poddać i tim poslom iego. nosi. gąbi. vssi kazal poobrzezivać i do niego odpuscil. i ten czar na latho sebrawssi się Z vielkiemi silami91 i ordami Tatarskiemi i szedl na Ruską ziemią i viele zlego na Ruskiei ziemi poczinil a xiądz vielki Skirmonth zebrawssi
wszitko voysko swoie i potkal iego na granici swey w Koydąnovie i porazil tego czara i wszitką rotą91 Tatarską pobil i samego czara ybil i zwiciąstwem vielkim szedł na Ruską ziemią i wziął zamek Mozir Czernichow. Starodup. Koraczew. i po wszitkiemi 92 w czalosci zviciąstwo odzierżawssi wrocil się nazad. i mial xiądz vielki Skirmont sinow trzech. starssi Tronat. drugi Lvbiort trzeci Pisimont,
9. O trzech sinyech Skirmontovych93
Kxiądz vielki Skirmont w vielkyey Starosci swei vmrze. sin iego siądzie Lvbiort na Koraczevie. i nazval się. xiądzem Koraczewskim. a a Pisimont na Turowie a Tronath na Nouogrodzie i panovali na tich zamkach viele lath i wrocil się nazad94
10. O matce Kukovoitovei. i o samem Kukovoycie.
V tich95 os leciech matka Kukovoytova xiędza vielkiego Żivimbuda vmrze Poyata w vielkiey starosci swey. a xiądz vielki Kukovoith milującz matką swą i yczinil balyąna na obras iey cziniącz pamiątką96 sc i postavil tego balvana imieniem matki swoiey Poyati visszei ieziora Żosli. ktori obras chwalili i za boga mieli tą Poyatą97 sr. i potim ten balvąn zgnil i na tim miesczy lippi virosli i thi lipi chwalili i za boga ich mieli na imie they Poyati asz i do tego 98 dnia. zatim xiądz vielki
Litewski i Zmodski w vielkiey spraviedlivosci99 sy mayącz pod-'
danich swoych miluyącz i sąm Kukovoyth vmrze i zostavil po sobie sina na vielkim xiąstwie Litewskim i Zmodskim 100 Vtenusa. ktori sin milviąć oycza swego Kukovoyta i vczinil balvąna na pamiącz oycza swego i postavil go na gorze iedney nad rzeką Swiętą niedaleko Dzievialtova ktoregosz chwalili. i za boga ie go 101 mieli. a potim ten balvąn zgnil i tam gay virosl i lvdzie ten 102 chwalili i nazvali go imieniem pana swego Kukovoytem. O czaru Kvyrdasie Zavolskim.
11. J] O 103 vielkim Czaru Kurdasie Zavolskym Tatarskim 104
Tronat panuiąci na Nouogrodzie w ten czasz czar Zavolski Kurdas powstal. i z vielkiemi silami Tatarskiemi na Ruską ziemi (sic!). i
xiądz Tronata sebral się z bracią swą z xiądzem Pisimontem Turowskim. a s xiądzem Lvbiortem Koraączewskim i ze wszitkiemi silamy i k temu obeslal się s xiążąti Ruskiemi. z xiądzem105 Siemionem. a z xiadem (sic!) Dauidem Mscislawskim i Swiatoslavem Kyewskym i sokopiwssi 106 się z iednego szli przeciwko czara Kurdassa i wszitkiey roti 107 iego Zavolskei i potkali się s nim za Możirem na rzece Okuniewczi i yderzili vphami miedzi sobą i vczinili boy lvd 108 od porankv asz do yieczora. i pomoże Bog vielkiemy xiędzu Tronacie i xiądzom Ruskim isz czara Kurdasza i wszitko voysko na glovą pobili ledwie sąm czar w maley drużinie vciekl. i w tim boiv duuh bratow vbili. xiędza ' Pisimonta Turowskiego a xiędza Lubiorta Koraczewskiego. xiędza Siemiona sina Druczkiego Michaila xiędza Dauidovego sina Luczkiego Andrzeya i inich boyar viele vbili. i xiądz vielki Tronath zviciąstwo otrzimawssi i dobitku vielkiego. zlota i zrebra. kamienia. perel. szat dobrich 109 nabrawssi wrocil się nazad. a xiądz110 Ruski także do swego odeidzie. panuiąci xiądzu Tronatu nie malo lath vmrze i ostavi111 sina swego112 po sobie na vielkim xiąstwie Nouogrodskim Okimonta 113 i Okimont niemalo panovawssi ymrze i pozostavi po sobie syna Rinkolta na vielkim xiąstwio Nouogrodskim i panuiącz Rinkoltu niemalo lat w Nouogrodku i na vielvy zamkach Ruskich. i vczinią zmovą miedzi sobą xiążąta Ruskie począć valką przeciw vielkiego xiędza Rinkolta chczącz go zegnacz z oycziżźni swoiey z zamkow Ruskich. napiervey Swiatoslaw Kyewski. a Lew Wlodimirski i Dmitr Druczki zebrawssi się trzemi vphami swemi i poszli przeciw vielkiego xiędza Rinkolta i wzięli czi Rusci xiążąta Tatar na pomoez sobie od czara Zavolskiego na 114 kilka tisiącz Tatar i xiądz vielki Rinkolt potkal ich na rzece Niemnie na Mohilney i vczinil s niemi boy vielki i bili się miedzi sobą vielmi moczno począwssi z rania asz do vivczora samego. i pomoże Bog vielkiemu xiędzu Rinkoltu isz xiążąt Ruskich i wszitką pomoć ich i ordą Tatarską na glovą porazil i sąm swiciąstwo odzierzawssi z vielkim veselim i dobitkiem zlota. i zrebra i skarbow wroczil się nazad 115 i szedl do Nouogrodka i rozniemoże się i vmrze bes plody tv się dokonal plod xiążącia Palemona Rzimskiego a drudzi poviedaią iakobi ten Rinkolt prziszedwssi z onego poboiv do Nouogrodku i bil w Nouogrodku i vrobil116 sinow trzech i zostavi po sobie na vielkim panstwie Nouogrodskim i Ruskim117 Voyszyilka i sąm vmrze ino o thim Voyszvilky daley nie pisse temu 118 konieć.
13. O xiażąciv Litewskim Swintorozie sinie Vtenovem.
Po smierci Rinkoltovei. panovie 119 żaluiącz pana swego przirodzonego i wzięli sobie hospodarem wielkiego xiędza Litewskiego i Zmodskiego sina Vtenussovego s Kitaurussa Swintoroha. i malo panovawssi Swintorohu na Nouogrodku i na Ruskich zamkach. i ociecz iego xiądz vielki Litewski i Zmodski vmrze Vtenus i sin iego Swintorog po smierci oycza swego pocznie panovacz na vielkim xiąstwie Litewskim
Żmodskim. Nouogrodskim. i Ruskim i vrodzi Świntorog sina Skirmunta -
i obierze sobie vielki xiądz Swintorog miescze ną pusci barzo czudne podle rzeki Vielyey gdzie rzeka Vilna wpada w Vielyą. i prosil sina swego Skirmunta. a 120 na tim miesczy bilo zgliszcze vcziniono gdziebj go vmarlego spalono. i przikazal siny swemu abi go po smierci na tim miesczy. gdziebi go szegł 121 wszitkich xiążąt Litewskih i znamienitich boyar, pałono bilo ażebi nigdzie indziey ciała vmarlich nie bili ższone 122 tilko tam. bo i przettim żegali ciala vmarlich na tim miesczy ktori gdzie vmrze i przikazawssi ti slova sinu svoiemv Skirmuntv vielki xiądz Swintorog i vmrze.
13. O vielkym xiedzy Litewskym Skirmuncye.
Vielki xiądz Skirmunt zostal po oyczv swim na vielkim xiąstwie Litewskim. Zmodskim i Ruskim i podlug oycza swego przikazania na tim miesczy na vscle 123 rzeki Vilni gdzie w Vielyą wpadiva vczinil zhliscze. tamże żżegl 124 oycza swego. i konia iego na ktorim ieżdzival 125 i szathą iego ktora noszival i 126 milosnika iego na ktorego on billaskaw. sokola i charta iego 2żegl. i od tich czasow xiąża vielci Litewsci i boyare ciala ich tam palili. a dla tego to miescze od tich czaszow przezyąno Swintoroga na ymię tego vielkiego xiedza. a kiedi ktorego vielkiego xiędzą Litewskiego abo pana spalono ciala ich tegdi kladli przi nich pasnokti risie abo niedzwiedzie dla tego isz viarą tą mieli isz sądni dzien mia] bić i tam 127 znamionovali sobie isz bi Bog mial przidz i 128 siedzie( na gorze visokiey i sądzić zivich i martwich na ktorą gorą będzie tradno wnić krom tich pasnoktow risich abo niedzwiedzich i dla tego ti pasnokti kladly vedla ich na ktorich mieli na tą gorą lesć i na sąd do boga idz a tak aczkolvie poganie bili. a wżdi sobie znamionovaly w boga iednego vierzali isz sądni dzien mial przid (sic!) i vierzili zmartwiwstącz iednego boga ktori ma przidz sądzicz żivich i martwich.