Br
Брестчина
Производит · Предлагает · Приглашает

История Короны Польской, т. II. Разворот 214, с. 424-425

Хроника Бернарда Ваповского о Польше и Литве от Мельнского мира 1422 года до Варны 1444 года: смерть Витовта и война за его наследство, Свидригайло и Сигизмунд Кейстутович, смерть Ягайло, Владислав III на польском и венгерском престолах. Польский перевод Миколая Малиновского, Вильно, 1847.

История Короны Польской, т. II, 1847: разворот 214 из 261

С. 424-425

Оригинал (по-польски)

coroczny płacił, lub zamek Belgrad nad zbiegiem Sawy i Dunaju leżący odstąpił. Wielu między wysokimi urzędnikami, węgierskimi znajdowało się takich, między innymi Maciéj s Thallocz ban Dalmacji i Kro-

Примечания

258 (продолжение примечания со с. 422-423) sza se Strzępina i Benedykta Hesse. Ob. list Felixa V. i wiadomość o udziale szkoły głównej krakowskiej w soborze bazylejskim, w Historji literatury polskiej Michała Wiszuiewskiego t. 4, str. 408,
Położenie Eugienjusza IV. względem Węgier i Polski było nadzwyczaj trudne. Jeżeli bowiem z jednej strony utrzymanie tych znakomitych królestw katolickich w uległości, było pożądanem, tedy z drugiej, przekonanie o niewątpliwych prawach syna Alberta i wzgląd na cesarza, nie pozwalały mu jawnie oświadczyć się za Władysławem Jagiellończykiem; zwłaszcza, że w tymże czasie Fryderyk IIL. poniższym hstem wzywał jego opieki: „Fryderyk z Bożej łaski król rzymski, stateczny pomnożyciel państwa, Eugienjuszowi IV. papieżowi pozdrowienie. Lubo nie wątpimy, że stolica apostolska, jako nauczycielka prawdy, jako najpewniejsza przewodniczka życia, sprzyja prawom każdego i nikomu zgoła krzywdy nie wyrządza, wszysiko alhowiem co z jej tronu wypływa, ważone jest na szali sprawiedliwości i słuszności, rozumiemy przecięż, iż nie będzie od rzeczy, kiedy wyłożymy na piśmie przed waszą świątobliwością, powody mówiące za prawami najjaśnicjszego książęcia Władysława króla węgierskiego, najmilszego synowca naszego, niemowlęcia, wychowańca i sieroty; kiedy bezboźne usiłowania tych, co fałsz za rzeczywistość udają, postaramy się obalić. Wiedzićć bowiem należy świątobliwości waszej, iż rzeczony nasz synowiec, po zgonie sławnej pamięci stryjecznego i poprzednika naszego Alberta rzymskiego, węgierskiego i czeskiego króla, w łonie macierzyńskiém, jak pogrobek zostawiony, skoro na świat przyszedł i odrodził się w źrzódłe chrztu świętego, wnet przy zachowaniu wszelkich obrzędów, przyjął prawdziwą węgierską i czeską koronę. "Teraz zaś dochodzi do nas wiadomość, iż niektórzy usilnie nalegają, aby wasza świątobliwość godność tego królestwa na inną osobę przeniosła, zapowiadając niezmierne stąd i dla stolicy apostolskiéj i dła rzeczonego królestwa pożytki. Przekonani jesteśmy, że tém bynajmniéj świątobliwości waszéj nie ujmą, bo nić ma tak ogromnej korzyści, którąby godzie ło się okupywać frymarkiem sprawiedliwości; zdumiewoją atoli ich zabiegi, którémi szukając w cudzem nieszczęściu własnego dobra, niemowlęciu z najdostojniejszej krwi idącemu, ojcowskie i dziadowskie berło wydrzeć usiłują, Mógł kto inny znakomitych przewag dokazać, może być potężnym, zdolnym do rządów; mógł być przez niektórych wezwanym, nie chcemy tego roztrząsać, nie chcemy nic na czyjąkolwiek krzywdę mówić; nie widzimy przecięż żadnego powodu, do odjęcia należącego królesiwa sierocie, który chociażby sam osobiście był lekceważonym, już dla dzieł ojcowskich zasługuje na względy całego chrześcijaństwa, Któż bowiem znajdzie się ze współczesnych, coby o sławnych bojach jego ojca s Turkami i z Hussytami nie słyszał? Powinny też zjednać życzliwość temu dziecięciu, nieśmiertelne dzieła jego dziada i owe uspokojenie kościoła w Konstancji, a niemniej pamięć na cesarzów Karola IV. i Henryka VII. których jest ostatnią latoroślą; zamilczymy o sławnego domu naszego austrjackiego trndach, dla dobra cesarstwa i kościoła przez naszych i tego niemowlęcia przodków podejmowanych. I któżby nie powinien się użalić nad niewinnem dziecięciem, sierotą bez rodziców, prawym królem i dziedzicem Węgier? Zaiste szalonej myśli i zapamiętałej duszy, wrogami wszelkiej sprawiedliwości być muszą ci, którzy usiłnją tak szlachetne niemowlę wyzuć s korony i tak oczewiste prawa zdeptać nogami! Dążąc do tego, sami jednak czują całą nieludzkość swoich chęci, a więc udają, że dziecię już nie istnieje, i pod tym pozorem pragnęliby, aby jego prawa na innego spłynęły. Wszakże tak nie jest; żyje król Władysław, chowa się zdrowo i szczęśliwie to wdzięczne i nadobne niemowlę; przebywa w Nowém-mieście na pograniczu Węgier, łatwy do niego przystęp, każdemu pragnącemu go oglądać, 1 my sami spólnie ze wszystkimi cieszymy się tą nadzieją, że cnoty przodków w nim odzyją. Powtarzamy to wszystko przed waszą świątobliwością, aby nic szko- (продолжение на с. 426-427)

Перевод на русский

выплачивалось ежегодно, либо сдавался белградский замок, расположенный у слияния Савы и Дуная. Многие между высокими- Были венгерские чиновники, в том числе Мацей С. Таллоч, запретивший Далмацию и Кро-

Примечания

258 (продолжение примечания со с. 422-423) sza se Стшенпин и Бенедикт Гессен. См. письмо Феликса В. и известие об участии краковской основной школы в Базельском совете в «Истории польской литературы» Михала Вишуевского, том 4, стр. 408,
Местонахождение Евгения IV. в отношении Венгрии и Польши было чрезвычайно трудно. Если, с одной стороны, было желательно держать в подчинении эти выдающиеся католические королевства, то, с другой стороны, вера в несомненные права сына Альберта и уважение к императору не позволяли ему открыто заявить о себе в пользу Владислава Ягеллона; тем более, что в это время Фридрих II. он призвал свою защиту следующими словами: «Фридрих, милостью Божией, король Римский, стойкий умножитель государства, привет Папе Евгению IV. Хотя мы не сомневаемся, что Апостольский Престол, как учитель истины, как самый надежный проводник жизни, благоприятствует правам каждого и не причиняет никому вреда, но все, что проистекает от ее престола, взвешивается на весах справедливости и справедливости, мы поймите, что не будет лишним, когда мы изложим в письменном виде Вашему Святейшеству причины прав Светлейшего князя Ладислава, короля Венгрии, нашего любимейшего сына, младенца, опекуна и сироты, мы постараемся опровергнуть нечестивые потуги тех, кто выдает себя за ложного вашего, что наш сын, о котором идет речь, после смерти нашего знаменитого дяди и предшественника, римского короля, венгерского и чешского короля, остался в утробе матери, как могила, как только он родился и возродился в источнике святого крещения, он сразу же принял истинные венгерскую и чешскую короны, соблюдая все обряды новость для нас, что некоторые люди настойчиво настаивают на том, чтобы Ваше Святейшество передало сан этого царства другому человеку, объявляя о неизмеримых благах как для апостольского престола, так и для означенного королевства. Мы убеждены, что это есть что угодно, только не святость. твоего не отнимут, потому что оно имеет такое огромное преимущество, что стоило бы купить его на деньги правосудия; but their efforts are astonishing, by which they seek their own good in the misfortune of others, and try to wrest from a child of the most noble blood the father's and grandfather's scepter. Кто-то другой мог бы добиться больших преимуществ, мог бы быть могущественным, способным править; его, возможно, вызвали какие-то люди, мы не хотим это обсуждать, мы не хотим говорить что-либо во вред кому-либо; We see no reason, however, to take away the kingdom belonging to an orphan who, even if he was personally neglected, deserves the respect of all Christendom for his fatherly works. Кто из его современников не слышал о знаменитых битвах своего отца с турками и гуситами? They should also gain kindness for this child, the immortal works of his grandfather and the calming of the church in Constance, and, nevertheless, the memory of the emperors Charles IV. и Генрих VII. из которых он является последней ветвью; Мы умолчим о знаменитом доме наших австрийских тенденций, во благо империи и церкви, предпринятых нашими предками и этим младенцем. И кому не стоит жалеть невинного ребенка, сироту, оставшегося без родителей, праведного короля и наследника Венгрии? Truly of a crazy mind and a passionate soul, the enemies of all justice must be those who try to deprive such a noble infant of her crown and trample on such obvious laws with their feet! Однако, стремясь к этому, они сами ощущают всю бесчеловечность своих желаний, поэтому делают вид, что ребенка больше нет, и под этим предлогом хотят, чтобы его права перешли к кому-то другому. Но это не так; Король Владислав жив, этот изящный и красивый малыш растет здоровым и счастливым; находится в Нове-Място на границе с Венгрией, легкий доступ для всех желающих его увидеть, и мы вместе со всеми радуемся надежде, что в нем возродятся добродетели наших предков. Все это повторяем перед Вашим Святейшеством, чтобы ничего (продолжение на с. 426-427)