Postanowienie wyjazdu

Wielka burza uczuć i myśli musiała zerwać się wtedy w duszy Kościuszki. Przyjechał do Polski, żeby jej służyć nabytą wiedzą — i oto nie mógł żadnej służby dostać. Od ukochanego dziewczęcia został odepchnięty szorstko, wzgardliwie. A czy nie był dla patryotycznego serca bolesnym widok wojsk rosyjskich, rozłożonych po całej Polsce i prokonsularnej pychy ambasadora rosyjskiego, albo też straszna demoralizacya polityczna masy szlacheckiej, określona wyrażeniem pewnego brygadyera: „Jeszczem nie widział nikogo, ktoby za ojczyznę krew lał, lub substancyę tracił".

Czyż nie jest zrozumiałą w takich warunkach rozpacz bezbrzeżna? Kościuszko „nagle" powziął postanowienie opuścić Ojczyznę, w której widział się bezsilnym, sponiewieranym i na nędzę skazanym.

„Nagły" wyjazd jego nie był wszakże tak pośpiesznym, iżby wyglądał na ucieczkę. Przed wyjazdem podjął trudną pracę uporządkowania swoich interesów pieniężnych i przez dwa dni, 9 i 10-go października 1775 roku, zeznawał akta prawne w Sławinku u Jana Nepomucena: plenipotencyę dla szwagra Piotra Estki 1 oraz oddanie Siechnowicz w zastawną dwuletnią posesyę 2.

Estkowie świadczyli wielką przysługę, ofiarując kredyt w znacznej wysokości 8.820 złp. na zastaw majątku, uwikłanego w niebezpiecznych operacyach Józefa i obciążonego ogromnym długiem. Dopożyczyli jeszcze 1440 złp., a więc razem dali Tadeuszowi 10.260 złp.

Авторские примечания

1. Plenipotencya dla Piotra Estki, Sławinek, 9 października 1775 r.
2. Zapis zastawny, Sławinek, 10 października 1775 r.