Br
Брестчина
Производит · Предлагает · Приглашает

История Короны Польской, т. II. Разворот 197, с. 390-391

Хроника Бернарда Ваповского о Польше и Литве от Мельнского мира 1422 года до Варны 1444 года: смерть Витовта и война за его наследство, Свидригайло и Сигизмунд Кейстутович, смерть Ягайло, Владислав III на польском и венгерском престолах. Польский перевод Миколая Малиновского, Вильно, 1847.

История Короны Польской, т. II, 1847: разворот 197 из 261

С. 390-391

Оригинал (по-польски)

i zapisy na tę ziemię, po odczytaniu Których gdy Litwini postrzegli się być pokonanymi na prawie, odrzekli: „iż książe Bolesław z listów tych nie korzystał, w posiadania (éj ziemi nie był, i Że tylko teraz po świćżym zgonie wielkiego książęcia Zygmunta, wśród wewnętrznych rozruchów w Litwie, przemocą i orężem ją oderwał.< Przybył na ten zjazd i książe Michał syn Zygmunla, Żaląc się na Kazimierza nowego wielkiego książęcia, że go z największą krzywdą z całéj ojcowizny wyzuł, mimo to, iż za pićrwszém królewica do Litwy przybyciem, wnet z zamków przez siebie posiadanych, wykonał mu przysięgę na wierność; że wówczas wzylędnie i łaskawie był przyjęty, wkrólce atoli niespodzianie umysł zmieniwszy, odarł go ze wszystkich dostatkow i posiadłości, tak, iż teraz tułacze i nędzne życie prowadzić i cudzym chlebem, z dobrodziejstwa książąt mazowieckich braci swojéj żony, utrzymywać się musi; błaga więc o przywrócenie, jeżeli nie caléj ojcowizny, tedy choćby szczupłéj jego cząstki. Na to urzędnicy litewscy ostro odpowiedzieli: „iż żadnego w lej mierze poruczenia od książęcia swojego Kazimićrza nie mają i dla tego wdawać się w rozbiór lego przedmiolu nie mogą. Tak zjazd Parczowski rozszedł się bezskutecznie. To zuchwalstwo Litwinów obraziło króla Władysława bawiącego w odległym kraju węgierskim, zamierzał poskromić ich dumę, ograniczając Dolęgę i ścieśniając granice wielkiego księstwa; zbytnie bowiem dostatki i władza nad rozległémi krajami mi, nad wszelki wyraz wzbiły ich w pychę i har-251

Примечания

251 Kazimićrz przybywszy w połowie czerwca do Litwy, rozpoczął rządy od wynagrodzenia tych, którzy po zabiciu Zygmunta Kiejstutowicza, wytrwali w wierności dla synów Jagiełły. Ignacy Daniłowicz ogłosił szacowny w téj mierze zabytek, służący synowi Ostyka kasztelana wileńskiego, w Dzienniku warszawskim na rok 1826 w numerze 18. Załącząmy go tu w dosłownym odpisie z ruskiego: „Od wielkiego książęcia Kazimierza królewica. Namiestnikowi jeniszyskiemu panu Montowitowi. Daliśmy panu Radziwiłłowi Ostykowiczowi marszałkowi naszemu, dworzec nasz Oni (kszły). Pisan w "Trokach lipca 22. indykta 3. (r. 1440) Kyn....tr; ochmistrz rozkazał. Pieczęć nie wyraźna wyciśnięta na papierze spróchniałym we dwóch miejscach. Nadto, s końca tego roku, znajome są cztery ważne zapisy wielkiego książęcia Kazimićrza, a miano wicie: L. i IL. Uwolnienie mieszczan wileńskich od opłat celnych w całym kraju. W zbiorze dawnych dyplomatów i aktów miast Wilna, Trok, Kowna it.d. wydanym w Wilnie 1843 r. nastr. 617. umieszczone zostało to uwolnienie we dwóch oddzielnych, ale co do słowa z sobą zgodnych przywilejach, w języku ruskim iłacińskim, pierwszy pod dniem 17 listopada, drugi nazajutrz pod d. 18 tegoż miesiąca 1440 w Trokach, brzinią zaś jak następuje: „„Kazimierz z Bożej łaski wielki książe litewski i ruski. Oznajmujemy tym listem komu należy, iż zważywszy na wierne służby okazane nam przez wszystkich mieszczan wileńskich rzymskiej wiary i greckiej wiary, tych zwłaszcza, którzy cieszą się prawem magdeburskiem, użyczyliśmy i nadali, jakoż niniejszem użyczamy i nadajemy tę wolność, aby w całém wielkiém księstwie litewskim i ruskim, żadnego myta od jakichkolwiek towarów składać i opłacać nie byli obowiązani, lecz przy dawnych zwyczajach, od przodków naszych, a mianowicie od najjaśniejszych książąt dziada naszego Olgierda, niegdyś wielkiego książęcia litewskiego i ojca naszego a pana Władysława króla polskiego, będącego wówczas także wielkim książęciem litewskim, udzielonych i nadanych, co do rzeczonego myta na (продолжение на с. 392-393)

Перевод на русский

и записи об этой земле, прочитав которые, когда литовцы почувствовали себя побежденными в законе, они ответили: «что князь Болеслав не пользовался этими грамотами, он не владел этой землей и что только теперь, после недавней смерти великого князя Сигизмунда, среди внутренних волнений в Литве, он оторвал ее силой и оружием». На этот съезд приехал и князь Михаил, сын Сигизмунда, жалующийся на Казимира, нового великого князя, за лишил его всей вотчины с величайшей несправедливостью, несмотря на то, что по первому приезду князя в Литву тотчас же присягнул ему на верность из принадлежащих ему замков, что в то время с ним обращались ласково и милостиво, но вскоре, внезапно передумав, лишил его всех богатств и поместий, так что теперь ему приходится жить кочующей и жалкой жизнью и жить на чужой хлеб, благодаря благам Мазовецкого; князья, братья его жены; он умоляет о восстановлении если не всего вотчины, то хотя бы малой его части, они не могут этого сделать. Так что Парчовский съезд оказался неудачным.

меня, заставил их гордиться и гордиться сверх всякого выражения.251

Примечания

251 Казимич, прибывший в Литву в середине июня, начал свое правление с награждения тех, кто после убийства Сигизмунда Кейстутовича остался верен сыновьям Ягайло. Игнаций Данилович объявил о ценном памятнике в этом отношении, служащему сыну Остыка, кастеляна Виленского, в Дзеннике Варшавском за 1826 год, в выпуске 18. Прикрепим его здесь в дословной копии с русского: «От великого князя Казимира Князя. Енишицкому губернатору господину Монтовиту. Мы передали его господину Радзивиллу. Остыкович, маршал наш, нашей станции Они (ксзлы) в "Троки" 22 июля, индикта 3. (р. 1440) Кын....тр; — приказал стюард. Печать не четкая, в двух местах придавлена гнилой бумагой. Более того, на конец этого года известны четыре важные записи великого князя Казимича, а именно: Л. и ИЛ. Освобождение горожан Вильно от таможенных пошлин по всей стране. В сборнике старых дипломатов и актов городов Вильно, Трок, Ковно и др., изданном в Вильно в 1843 г., стр. 617. это освобождение было помещено в две отдельные, но совместимые по слову привилегии, на русинском и латинском языках, первая - 17 ноября, вторая - 18-го числа того же месяца 1440 г. в Троках и записано так: "Казимир, по милости Бога, Великого князя Литовского и Малороссийского, объявляем этим письмом, кому оно принадлежит, что, ввиду верных услуг, оказанных нам всеми, Мы одолжили и пожаловали виленским гражданам римской веры и греческой веры, особенно пользующимся магдебургским правом, и настоящим даруем и даруем эту свободу, чтобы во всем великом княжестве Литовском и Малороссийском они не были обязаны платить или платить какую-либо пошлину. любые товары, но по старинным обычаям, от наших предков, а именно от благороднейших князей, дед наш Ольгерд, бывший великий князь литовский и отец наш, и господин Владислав, король польский, бывший в то время еще и великим князем литовским, пожаловали и пожаловали в отношении означенной пошлины на (продолжение на с. 392-393)