Пограничье Литвы и Короны в планах короля Сигизмунда Августа. Разворот 238, с. 448-449
Юзеф Марошек о подляских владениях Сигизмунда Августа между Неманом и Наревом: Кнышинская резиденция, тыкоцинская крепость с арсеналом и сокровищницей, хозяйство староств, люди королевской службы и судьба королевского замысла после 1572 года. Белосток, 2000.
С. 448-449
Оригинал (по-польски)
wasilkowskie z trzema folwarkami: Wasilków, Studzianki i Dąbrówki1234.
Górnicki zmarł w folwarku starostwa tykocińskiego Lipnikach. Starosta tykociński spoczął w kościele bernardynów na Kępie Narwianej, przy zamku. Nagrobek jego ustawiono w prezbiterium. Umieszczono na nim napis: Lucae Górnicki Tykocinensi et Wasilkowiensi capitaneo, quatuor regum Poloniae, Sigismundi Augusti, Henrici Valesii, Stephani Bathori et Sigismundi tertii secretario magno in aula et Reipublica viro. Ipse animo, ingenio, scriptis moribus majus sibi aeternumquae in memoria hominum reliquit. Obiit A.D. 1603, die 22 mensis Julii [22 VII 1603 r.], aetatis suae anno 1235. Wcześniej w kościele tym spoczęła jego żona Barbara z Biezdziedży z Broniewskich, koniuszanka przemyska, starościanka metelska, która zostawiła mężowi 3 synów i 5 сотеК 1236,
GRAJEWSKI MARCIN HIERONIMOWICZ z Grajewa, dworzanin królewski
Rodzony brat Stanisława Grajewskiego z Grajewa, również dworzanina JKM.
Dworzaninem konnym króla był od 12 VIII 1547 r., służąc w 4 konie. Przed 11 XI 1548 r. do 23 I 1573 r. służył w 5 koni. W l. 1551-1552 był urlopowany 1237, a wówczas Zygmunt August powierzał poufne zadania, m.in. 20 I 1552 r. gdy Mikołaj Radziwiłł Czarny, marszałek WKL zapytywał Zygmunta Augusta o spotkanie jego z Boną, król stwierdził: wyrozumieć będziesz mógł z Graiewskiego dworzanina naszego, który przy tym zjachaniu i witantu naszem non modo adfuit, verum etiam interfuit. Przeto o tym natenczas nie zda się nam TM pisać. Później 23 XI 1553 r. z Knyszyna król do Mikołaja Radziwiłła pisał: Poruczeliśmy Grajewskiemu dworzaninowi naszemu TM niektóre rzeczy powiedzieć, a tak żądamy, aby mu TM wiarę dał we wszystkim. 3 XII 1553 r. z Knyszyna król wzmiankował, że otrzymał od Mikołaja Radziwiłła Czarnego list z rąk Grajewskiego. 22 I 1553 r. rów-
nież z Knyszyna (in venationibus) Zygmunt August ponownie stwierdzał: poruczeliśmy ur. Grajewskiemu dworzaninowi naszemu, aby imieniem naszym niektóre rzeczy TM powiedzieć, a tak żądamy, aby mu TM wiarę dał. 19 П 1554 r. znów król pisał z Lublina, a z listu okazuje się, że Grajewski relacjonował rozmowy Mikołaja Radziwiłła z kasztelanem krakowskim dotyczące Zygmunta Augusta. Król wówczas polecił Grajewskiemu udanie się do Mikołaja Radziwiłła i zrelacjonowanie szersze spraw, niż zapis w liście. Takież samo zadanie poleca król w liście 15 III 1554 r. 21 XII 1556 r. z Warszawy pisał król do Mikołaja Radziwiłła: Gdy od nas odjeźdżał ur. Marcin Grajewski dworzanin nasz, poruczyliśmy, aby imieniem naszym niektóre potrzeby i sprawy nasze TM ustnie powiedział, także, by wszytki rzeczy, które się tu na tym naszym sejmie dzieją. A tak żądamy, aby mu TM we wszytkim zupełną wiarę dał... Później 7 VIII 1564 r. w liście z Parczewa król informował, że Marcin Grajewski oddał mu list od Mikołaja Radziwiłła. Monarcha nadmienił: p. Grajewskiego w rzeczach od WM ku nam wskazanych wysłuchać nie zaniedbamy. Wkrótce potem 21 VIII 1564 r. z Wojnic król pisał do tegoż Radziwiłła: prze p. Grajewskiego mieliśmy na pisanie abo wskazanie WM odpisać, lecz iż on z niektórych potrzeb odjachać musiał, nie opowiadając się пат1238.
Marcin Grajewski posiadał dobra w okolicach Knyszyna. Inwentarz starostwa knyszyńskiego z 1564 r. wzmiankował: Sioło Woznawieś. W tem siole gruntu dobrego wł. 20. Oddano p. Grajewskiemu za listem КЛМ wt. 1239.
13 IV 1558 i 16 I 1565 r. Marcina Grajewskiego wspominano jako właściciela Dolistowa 122. 1 VII 1566 r. szl. Jan Wroczyński, syn Stanisława, dziedzic z Wrocenia dał na wieczność Marcinowi Grajewskiemu dziedzicowi w Dolistowie, wojskiemu drohickiemu sąsiadujące z jego majętnością grunty przy gościńcu goniądzkim nad rzeczką Klonówką, aż do Biebrzy 1241.1240
Сноски
1234 ĄAGAD Warszawa, Sumariusz ML, t. VI (1574-1605), К. 9v; M. Mituła, Życie Górnickiego..., s. 101.
1235 Napis na nagrobku przepisał jeden z zakonników bernardyńskich tykocińskich. Cyt. za Janczak, Z Tykocina, s. 361; M. Mituła, Życie Górnickiego..., s. 105-106: Łukaszowi Górnickiemu, tykocińskiemu i wasilkowskiemu staroście, czterech królów Polski: Zygmunta Augusta, Henryka Walezego, Stefana Batorego, Zygmunta III sekretarzowi wielkiemu na dworze w Rzeczypospolitej mężowi, wystawili jako ojcu ten mały pomnik synowie Jan i Łukasz. Zmarł w roku pańskim 1603 dnia 22 lipca mając lat 76.
1236 д, Przezdziecki, Kilka nowych szczegółów dotyczących Łukasza Górnickiego, „Biblioteka Warszawska” 1862, t. II, s. 101.
1237 M. Ferenc, Dwór Zygmunta Augusta..., s. 51 i 178.
1238 Listy oryginalne Zygmunta Augusta, s. 18-72.
1239 W. Chomętowski, Materiały do dziejów..., s. 285.
1240 AGAD Warszawa, Kapicjana, nr 9, s. 170 i 324-325.
1241 Nadanie dotyczyło gruntu leżącego, błoto z chrustem olsowem, po koniec włók swoich smogorowskich, które się ściągają do brodu gościńca goniądzkiego, a poczyna się to miesce i błoto mienione od przerzeczonego gościńca leżące, idąc ku Smogorówce, temi włókami, między chrustem tegoż to Marcina Grajewskiego, a rzeką Klonówką, [z] którą graniczy imienie wroczeńskie, z imiony tego to Grajewskiego. Nadto i na drugiej stronie brodu, tego to gościńca z Dolistowa do Goniądza ku rzece Biebrzy, idąc błotem i chrustem tą Klonówką, granicą. Wszystko to, co by tam własnego, według prawa przyrodzonego i nabytego, na przerzeczonego Jana Chmarę Wroceńskiego przyjść i na potym przypaść miało..., to wszystko ma posiadać Marcin Grajewski - AGAD Warszawa, Księgi ziemskie bielskie, nr 2, k. 115.
Перевод на русский (машинный)
Васильковские с тремя деревенскими хозяйствами: Васильков, Студзянки и Домбровки1234.
Górnicki умер в фольварке староста tykocińskiego Lipniki. староста tykocinoi etikonii repitinoi capitanio, quatuortio Polo. Надгробие его установлено в пресбитерии. Надпись на нем: Lucae se Górnici Tikocinensi et Wasilkovenii capitanio. 1603 г., 22 mensis Юлии (22 июля 1603 г.), aetatis suae anno1235. Ранее в этой церкви покоилась его жена Барбара из Беездзеджы из Броневских, конюшенка Перемышльская, старушка из Метелы, которая оставила мужу 3 сыновей и 5 сотеков1236,
ГРАЕВСКИЙ МАРЦИН ИЕРОНИМОВИЧ из Граева, придворный
Брат Станислава Граевского из Граева, также придворный JKM.
Конный придворный король был с 12 августа 1547 года, служа в 4 лошадях. До 11 ноября 1548 года до 23 января 1573 года он служил в 5 лошадей. В 1. 1551-1552 году он был в отпуске.1237И тогда Сигизмунд Август поручил 25-му графу Раевскому упомянуть о том, что 15 января 1552 г. Николай Радзивил Черный, маршал ВКЛ спросил Сигизмунда Августа о встрече его с Боной, король сказал: ты сможешь понять придворного нашего Граевского, который при этом изматывании и витанте нашего короля не будет знать об этом. рав-
Не из Кнышина (in venationibus) Сигизмунд Август снова утверждал: мы поручили королю Граевскому наше задание, чтобы от нашего имени некоторые вещи ТМ сказали, а так мы требуем, чтобы ТМ поверила ему. 19 1554 г. король писал из Люблина, а из письма оказывается, что Граевский рассказывал о беседе Николая Радзивилла с Варшавой. Марцин Граевский придворный наш, мы поручили, чтобы от нашего имени некоторые потребности и дела наши он должен был сказать устно, а также, чтобы все то, что здесь происходит, было указано на нашем сейме. А так мы требуем, чтобы ему ТМ во всей полноте доверился... Позже 7 августа 1564 года в письме из Парчева король сообщил, что Марчин Граевский передал ему письмо от Николая.1238.
Марцин Граевский владел имуществом в окрестностях Кнышина. Инвентарь старосты Кнышинского с 1564 г. упоминает: Село Вожневе. В этом силе почвы хорошего и. 20.1239.
13 апреля 1558 и 16 января 1565 г. Мартин Граевский упоминался как владелец Листова 122. 1 июля 1566 г. Ян Врочиньский, сын Станислава, наследный принц из Вроцлава дал навечно Мартину Граевскому наследнику в Долистове, войску Дроговицкому, прилегающему к его имению, земельный участок у гонеца до Билонки над рекой К.1241.1240
Сноски
1234 AGAD Варшава, Сумариус МЛ, том VI (1574-1605), К. 9v; M. Митула, Жизнь Гурницкого..., с. 101.
1235 Надпись на надгробии переписал один из бернардинских монахов с 76 лет. секретарь Янчак, Z Тыкоцин, стр. 361; M. Митула, Жизнь Гурницкого..., стр. 105-106: Лукашу Гурницкому, тыкоцинскому и васильковскому старожилам, четырем королям Польши: Сигизмунду Августу, Генрику Вальесу
1236 d, Przdziecki, Несколько новых подробностей о Луки Гурницком, «Варшавская библиотека» 1862, том II, стр. 101.
1237 М. Ференц, Королевский двор Сигизмунда Августа..., стр. 51 и 178.
1238 Письма Сигизмунда Августа, с. 18-72.
1239 В. Хомячков, Материалы к истории..., с. 285.
1240 АГАД Варшава, Капициана, No 9, с. 170 и 324-325.
1241 Посвящение касалось лежащего грунта, грязи с ольсовым хруском, по окончании смогорского броска, которые стягиваются к их бороде гончая, а это мясо и грязь, которые перемешаны с перевернутого гостя, лежащего к Смогоровке, тем же волоком, между ними Марь. 115.