Br
Брестчина
Производит · Предлагает · Приглашает

Пограничье Литвы и Короны в планах короля Сигизмунда Августа. Разворот 206, с. 385, вклейка XXIV

Юзеф Марошек о подляских владениях Сигизмунда Августа между Неманом и Наревом: Кнышинская резиденция, тыкоцинская крепость с арсеналом и сокровищницей, хозяйство староств, люди королевской службы и судьба королевского замысла после 1572 года. Белосток, 2000.

Пограничье Литвы и Короны в планах короля Сигизмунда Августа, 2000: разворот 206 из 338

С. 385, вклейка XXIV

Оригинал (по-польски)

Tablica XXIV. Koziołek — fort twierdzy tykocińskiej w rozlewiskach Narwi; bastion od strony grobli; fragment kwaterowego ogrodu włoskiego w Krzywej na planie z 1909 r.

Jana Hermanowskiego hercarza królewskiego. 12 XI 1570 r. król donosił mu, że wysłał kuśnierza, miecznika i szmuklerza oraz polecał pochować srebra. 15 XII 1570 r. rozkazał zachować srebro w suchym płótnie, przesłał 8 kubków i 2 srebrne, pozłociste konie. 23 III 1571 r. na zaopatrzenie służby król wysłał pieniądze i sukna. W lipcu 1571 r. pracował w Tykocinie złotnik co około srebra siedmiogrodzkiej roboty teraz się bawi!”?. Srebro to otrzymał król w spadku po śmierci Jana Zygmunta Zapolyi. 31 V 1572 r. wysłał sł. Piotra Platino, złotnika, który miał naprawiać srebro w zamku tykocińskim. 5 VI 1571 r. Zygmunt August przesyłał kuśnierza i szmuklerza do przesuszenia i opatrzenia rzeczy. 30 VI 15761 r. król nakazywał sporządzić dokładny rejestr haftowanych obić, opon i kobierców 173,

Wśród poleceń ostatniego Jagiellona słanych do Tykocina, do rąk Marcina Podgórskiego zwracają uwagę pozycje dotyczące gobelinów i arrasów. M. Podgórski opiekował się nimi za życia króla, a także już po jego śmierci. 23 VII 1573 r. rady koronne zwróciły się do królewny Anny Jagiellonki w sprawie wypożyczenia ze skarbca tykocińskiego na pogrzeb Zygmunta Augusta obicia do gmachów królewskich na zamek krakowski, ku uczciwości Pana Nowego i Rzeczypospolitej, o których Podgórski sprawę da, a któremi te gmachy ochędożone być mogły. Przy okazji panowie rada prosili o wypożyczenie znajdujących się również pod pieczą Podgórskiego: kredensu srebrnego pozłocistego... co został w Tykocinie i stołowego srebra, co może być, aby to wszytko królewna JM raczyła pozwolić kazać [ze] skarbu tykocińskiego wziąć1”4, Ostatecznego rozliczenia z nim z racji jego funkcji servitorae atque depositi tykocinensis notario et custode zmarłego króla Zygmunta Augusta dokonał 26 I 1573 r. król Stefan Batory. Wyliczono przy okazji to, co składało się na ów słynny depozyt królewski, a pozostawało pod opieką Podgórskiego: res omnes et singulas aula aurum, argentum, formatum et non formatum, gemmas, lapides, praecioses, tamezpolitos et ezornatos, quam etiam rudos clenodia omnis generis atque vestros diversas er vario genere, materiae, parałas, tapetoes et plurima varii valoris, parietum ornamenta, tum etiam instrumenta quaevis ac supellectilem necnon et caetera omnia fidei et curae

172 Król z Warszawy 30 УП 1571 r. polecał Balcerowi Zwolskiemu i Marcinowi Podgórskiemu swym jurgieltnikom i dozorcom mienia monarszego: O złotnika, co około srebra siedmiogrodzkiej roboty teraz się bawi, dowiedzcie się z daleka, wiele by do tego, o czym piszecie, czego potrzeba, abyśmy to widząc, potym wam wolą naszą oznajmili. Wszakże interim wiedzcie, co do tego, żeby acz póki się nie rezolwujem, tam gdzie potrzeba, to srebro zordynował. BAN Kórnik, nr 250, k. 109.

173 ВАМ Kórnik, nr 250, К. 70v-119.

174 А, Przezdziecki, Jagiellonki polskie, t. IV, s. 92.

Перевод на русский (машинный)

Вклейка XXIV. Козёлэк (Koziołek) — форт Тыкоцинской крепости в разливах Нарева; бастион со стороны дамбы; фрагмент итальянского регулярного сада в Кшивой (Krzywa) на плане 1909 года.

Ян Германовский рыцарь-герцог. 12 ноября 1571 года король доложил ему, что послал кузнеца, мечника и торговца серебром. 15 декабря 1570 года приказал сохранить серебро в сухом полотне, отправил 8 чашек и 2 серебряных, позолоченных лошадей. 23 марта 1571 года король отправил на снабжение слугу деньги и юбку. Король приказал составить точный реестр вышитых обоев, шин и ковров 173.

Среди поручений последнего Ягеллона сланцевым Тыкоцину, к рукоположению Марцина Подгурского обращались позиции, касающиеся гобеленов и аррасов. М. Подгурский заботился о них еще при жизни короля, а также после его смерти. 23 июля 1573 года коронные советы обратились к королеве Анне Ягеллонке за арендой из тыкоцинского хранилища на похороны Пана подагмунд Август. что осталось в Тыкоцин и столовое серебро, что может быть, что все королева JM сказал, чтобы позволить поручить [из] tykocinskiego сокровища взять1»4, окончательный расчет с ним из-за его функции servitorae atque depositi tykocinensis notario et custode короля Сигизмунда Августа сделал 26 я 1573 король Стефан. res omnes et singulas aurum, argentum, format et non formatum, gemmas, lapides, praecioses, tamezpolitos et ezornatos, quam etiam redos etia cerdos.

Король из Варшавы 30 апр 1571 г. рекомендовал Бальцеру Звольскому и Марчину Подгурскому своих юргельтников и сторожей монаршего имущества: О ювелире, что около серебра семерых работ теперь веселится, узнайте издалека, многое бы до того, о чем пишете, что нужно, чтобы мы, видя это, захотели вам сообщить наше.

173 Курник, No 250, К. 70v-119.

174 А, Пшедецкий, Ягеллонки польские, том IV, с. 92.