Br
Брестчина
Производит · Предлагает · Приглашает

Пограничье Литвы и Короны в планах короля Сигизмунда Августа. Разворот 199, с. 372-373

Юзеф Марошек о подляских владениях Сигизмунда Августа между Неманом и Наревом: Кнышинская резиденция, тыкоцинская крепость с арсеналом и сокровищницей, хозяйство староств, люди королевской службы и судьба королевского замысла после 1572 года. Белосток, 2000.

Пограничье Литвы и Короны в планах короля Сигизмунда Августа, 2000: разворот 199 из 338

С. 372-373

Оригинал (по-польски)

wszystko to co z sobą weźmiecie i co zostawicie dobrze opatrzone było, co my z łaską przyjmiemy. W orszaku z depozytem miał podążać sam Zwolski, któremu król nadmienił: Pisaliśmy do królewny JM przez Trojanowskiego, aby klucze do tych skrzyń, w których klenoty wam dała, a tak wy je wziąwszy nam je sami odwieziecie [do Knyszyna — J. M.]. W kolejnym liście do Zwolskiego dopisuje kolejne rozporządzenia: A iż przecie o naczynie kuchenne nieboszczyka pana [Stanisława — J. M.] Dowoiny, teda to jest wola, abyście je gdzie po kielmach rozłożyli i z sobą przywieźli. To niedźwiedzie sadło też weźmiecie, ale pamiętajcie je włożyć na ten wóz, gdzie koła, aby potym szkoda się jaka nie stała, gdybyście gdzie indziej włożyli. Skrzynię tę, którą Zalieski przy Zebulcie zostawił, weźmiecie, obicia w nią nakładcie i dobrze opatrzywszy, kluczów do skrzyń, co w nich klenoty wziąć od królowny JM i z sobą przywieźć nie zapominajcie. Skrzynię z listy Mazowieczkimi, już tak tam zostawicie, wszak będzie li jej potrzeba, niedaleko po nię rozkazać i posłać [każę]. Z inszymi rzeczami będziecie się umieć sprawować, tak iżby na wóz nic nie schodziło. Pisze nam Zebulth, że mu nie dostawa aksamitu do kościelnych aparatów, a tak iżby się niczym nie mieszkało rozkazujemy wam, abyście mu aksamitu jeślibyście i przy sobie mieli, ile by mu go potrzeba było zostawili. Na to też pilnie pamiętajcie, abyście skrzyń czym być może gdzie by pełne nie były dołożyli, by potym jaka szkoda nie była995, Ponowna wysyłka rzeczy z Warszawy odbyła się 13 XI 1568 r. Do listu skierowanego do Mikołaja Konarskiego dołączono: Regestr rzeczy tych, które heczarzowi996 oddać: 1. Skrzynia dębowa z kłódkami, zamkniona, w której kirisz, barza, siodło i inne aparaty do tego, teraz po śmierci książęcia JM pruskiego [A]- brechta Hohenzollerna - J. M.] oddany. 2. Worek skórzany, czerwony, w którem pancerz, teraz nowo uczyniony z bukstabami, na kolcach takimi Łukaszowi (Glorniczkiemu 1. Ksiąg troje według listu. Marcinowi Podgorskiemu 1. Skrzynie 2, sosnowe, kłódkami zamknione, w których srzebra ostatek zastawnego, które było przy von Werdach. 2. Łóżek składanych w czarnych skórzanych tłumokach dwoje ze wszystkim. 3. Woreczek skórzany, drobny, w którym pręty do łóżka.

4. Namiotek stary kitajkowy i z tym co około łóżka, a tego sztuk jest 5.

5. Wierzchu do namiotu czarnego i białego aksamitu, haftowanego aksamitu sztuk 4.

6. Przywileje papierem obwinione z napisem telko „Marcinowi”.

7. Skrzynie lipowe, okowane żelazem czarno szmelcowanym 2.

8. Gałek pozłocistych drewnianych 4, a piąta prosta, zielona, farbowana.

Mikołajowi Konarskiemu

1. Rusznica ebanem i kością oprawiona w puszce, z skórzanym kalietką i formą przy niej.

2. W czarnym, okrągłym ebanie, za szkłem obraz papieża dzisiejszego.

3. Czupryny turze 2, przy których kosteczki tegoż zwierza д, jedna z siercią, druga zajczyka.

4. Conierfekt miasta Luthorffu, jako teraz z zamkiem jest.

5. Forma od działa, na papierze malowana.

6. Kluczyki 4, z których 2 do skrzynie dębowej, gdzie te wyżej mianowane rzeczy158,

W 1569 r. zwożono do Tykocina działa. 26 X król wystosował list dla bezpiecznego przeprowadzenia dział KJM z Wilna do Thykoczina. Konwojował je Piotr Staręski komornik królewski. List adresowany był panom radom, duchownym i świeckim, kniaziom, starostom, dzierżawcom, burmistrzom, wójtom, mytnikom i poborcom i innym, na jakimkolwiek urzędzie postanowionym, tak naszym, jako i pańskim w WKL. Król zwracał się o pomoc a my to wdzięcznie jako od poddanych swych przymiemy159. 28 XII 1569 r. król w liście z Warszawy do dozorcy dworu knyszyńskiego Mikołaja Konarskiego nadal wspominał o przewozie dział do Tykocina: po te działa idą konie nasze siwe, które teraz nie mieszkając i skoro przez Wisłę bezpieczno będzie do was odeślem, posyłać [po działa] do Kuźnicze będziecie.

Król stale korespondował z Marcinem Podgórskim dozorcą depozytu tykocińskiego o przesyłanie potrzebnych mu rzeczy i odesłaniu zbędnych. Czynił to bardzo drobiazgowo, np. 14 I 1570 r. odsyłał z Warszawy do Tykocina 2 tace, a przy sobie dalej zostawił inne 2 tace, prosił o przesłanie 96 łokci aksamitu, ale może być aksamit nie przedni i innych rzeczy, i dodał: jedno długo nie odkładajcie, bo tych rzeczy wszystkich jest nam nie pomału рипо160,

158 BAN Kórnik, nr 250, k. 69v-70v. 159 BAN Kórnik, nr 250, k. 86v. 160 ВАХ Kórnik, nr 250, К. 89-89v.

Сноски

995 BAN Kórnik, nr 250, К. 61v-63.

996 Jan Hermanowski (Hanusz Herman), hercarz JKM.

Перевод на русский (машинный)

Все, что вы возьмете с собою и что оставите себе, должно быть благоустроено, что мы примем. В свитке с запасом должен был следовать сам Звольский, которому царь сказал: «Мы писали к царице М. М. через Трояновского, чтобы ключи от сундуков, в которых она дала вам, а вы, взяв их у нас, привезли бы в море». Если вы оставите себе церковный ящик, то возьмите его, и, если понадобится, положите в него, и хорошо обвяжите, ключей к ящикам, чтобы вам не пришлось брать с собою драгоценности от царицы Иоанновой. Если же вам нужно, то оставьте его там, где нужно, и присылайте его.995, Повторная отправка вещей из Варшавы состоялась 13 ноября 1568 г. К письму, адресованному Николаю Конарскому, добавилось: Regester вещей тех, которые говяжу996 сдача: 1. Дубовый ящик с замками, закрытая, в которой кириш, баржа, седло и другие аппараты для этого, теперь после смерти князя Я. М. Прусского [А]- к сосны Гогенцоллерна - Й. М.] сдан. 2. Мешок кожаный, красный, в котором броня, теперь вновь сделан из букстабами, на колчах Лука

4. Палатка старый китайский и с тем, что вокруг кровати, а это штук 5.

5. Верхняя часть для черного и белого шатра бархата, вышитого бархата частей 4.

6. Привилегии на бумаге с надписью «Марцину».

7. Полипропиленовые коробки, оштукатуренные с черным покрытием 2.

8. Позолоченные деревянные ручки 4, и пятая прямая, зеленая, покрашенная.

Николай Конарский

1. Реестр eban и кости обрамлен в жестяной коробке, с кожаным калеткой и формой рядом с ней.

2. В черном, круглом эбене, за стеклом изображение сегодняшнего папы.

3. Куприны тура 2, при которых кости одного и того же зверя d, одна с осетром, другая зайка.

4. Conierfekt города Луторфа, как сейчас с замком.

5. Прессформа от работы, на бумаге покрашенной.

6. Ключи 4, из которых 2 к дубовой коробке, где те, выше назначенные вещи158,

В 1569 г. в Тыкоцине действовали подданные. 26 X король направил письмо для безопасного проведения орудий KJM из Вильнюса в Тыкоцин. Конвоировал их Петр Старенький королевский дворецкий. Письмо было адресовано господам советам, священникам и мирянам, князьям, старостам, мэрам, военачальникам, мытникам и вашим поместьям, а также нашим и другим. Король в письме из Варшавы к смотрителю королевского двора Кнышинского Николая Конарского продолжал упоминать о перевозке орудий в Тыкочин: за этими орудиями идут наши седые лошади, которые теперь не живут и, поскольку через Вислу будет безопасно высылать к вам, посылать будете в Кузницу.

Король постоянно переписывался с Марцином Подгурским, хранителем тыкочинского депозита за отправку необходимых ему вещей и отправку ненужных. Он делал это очень тщательно, например 14 января 1570 г. отправлял из Варшавы в Тыкоцин 2 подноса, а при себе оставил еще 2 подноса, просил отправить 96 локтей бархата, но мог добавить и другие вещи:

158 BAN Kórnik, No 250, k. 69v-70v. 159 BAN Kórnic, no. 250, k. 86v. 160 Kórnik, no. 250, K. 89-89v.

Сноски

995 Банк Курник, No 250, К. 61v-63.

996 Ян Германовский (Hanusz Herman), герканц JKM.