Пограничье Литвы и Короны в планах короля Сигизмунда Августа. Разворот 198, с. 370-371
Юзеф Марошек о подляских владениях Сигизмунда Августа между Неманом и Наревом: Кнышинская резиденция, тыкоцинская крепость с арсеналом и сокровищницей, хозяйство староств, люди королевской службы и судьба королевского замысла после 1572 года. Белосток, 2000.
С. 370-371
Оригинал (по-польски)
Druhy, Mścisławia, Kryczowa, Owrucza, Ostrza, Wołodymira, Łucka, Mozyr, Bracławia Podolskiego, Bracławia Litewskiego, Ośierżysk, Trok, na Kopiec, albo Uście. Przy tymże regestrze:
Spisek rozesłania strzelby i municji na Zamki Inflanckie, jako na: Marienhausen, Lucen, Szwantzburg, Rasyten, Dyneburg, Helmen, Karkuzen, Trykacz, Kokenhausen, Rymburk, Dyomont, Rygę etc.
Item. Regestr w czarnej skórze, wypraw wojennych i municji wszelakiej in Anno 1564 5 to et 6 to.
Item. Regestr cekauzu wileńskiego, po śmierci cejqąwarta popisany.
Item. Inwentarze prochów wszystkich po tymże cejgwarcie.
Item. Fascykuł wielki, w którym różnych, a rozmaitych regestrów t spisków КЛМ koni dzianetów, łowczych, pocztowych, inochodników, wenzelików, woźników, podjezdków, stadników.
Item. Regestr psów KJ M, jako: medyolańskich, brytańskich, szledników, gończych, chartów.
Item. Regestr srebra i aparatów kościelnych w kaplicy gastoltowskiey w kościele wileńskim.
Item. Inwentarz wszelakich rzeczy, którekolwiek КЛМ w Wilnie zostawił. Począwszy na latarni, pod latarnią, w sklepie, tamże podle w izbie wielkiej, na sali przed wielką izbą, i w izbie, gdzie lib[rJerja była, na sali, w komnacie, przed łaźnią.
Przy tymże regestrze: Spisek wszystkich rzeczy КЛМ w Wilnie na Nowym Domie nad rzeką zostawionych.
Item. Regestr literarum cassatar. in Thesauro Regni repertatums, inter quas sunt non nullae salvae et integrae.
Item. Regestr w żółtej pargaminowej skórze spraw i liczb barskich neapolitańskich.
Te wyżej opisane regestra wszystkie, iżechmy Anna z łaski Bożej królewna polska etc. od ks. Stanisława Fogelvedra do rąk naszych własnych już przyjęli. Onego z nich tym listem naszym kwitujemy i na wieczne czasy wolnym czyniemi, a dla większej pewności list ten ręką naszą podpisaliśmy i pieczęcią naszą zapieczętowaliśmy.
Dan w Płocku, 29 dnia IX roku 994,
Zwożenie depozytu królewskiego do Tykocina odbywało się stopniowo. 26 VI 1565 r. król polecał z Tykocina Balcerowi Zwolskiemu zarządzającemu zamkiem warszawskim: Balcer. Już dalej niż od roku zostawił przy tobie Żeleński z rozkazania naszego skrzynie 3, dwie z złotogłowy, a trze-
cia z aparaty kościelnymi. A tak rozkazuję mieć, abyś nam te 3 skrzynie i dwie żółte drugie, małe, które w ceihauzu, między innymi wielkimi skrzyniami kładą i z klingami do nich i z tym aparatem kościelnym, który teraz w kaplicy naszej, a z złożenia naszego oddan jest, sam do nasz dobrze opatrzywszy, a z panem ochmistrzem, tym się dostatecznie rozmówiwszy, bez wszelakiego mieszkania postał. Te 3 skrzynie - białą, którąż Zalieski z aparatem kościelnym białym a czarnym i jedwabnym i z inszym naczynim srzebrnym kościelnym oddał, zachowując do dalszej nauki naszej. A inaczej abyś nie czynił. Kilka dni później, 9 VII 1565 Zygmunt August pisał do tegoż: Balcer. Zostawił tam przy tobie Zalieski kredens wysoki srzebrny i wanienkę w puzdrach zawarte. A tak, iż nam tego potrzeba teraz, przeto rozkazujem ci abyś nam te rzeczy, tak jakoż je Zalieski zostawił, a dobrze k temu opatrzywszy dla potłucia, przez tego posłańca naszego posłał155. 12 II 1568 r. Zygmunt August ponownie pisał z Knyszyna do Balcera Zwolskiego o przewiezienie do Tykocina archiwów monarszych: Skrzynek tych prostych, z listy włoskimi brać nie potrzeba, a iż się poroztrząsały, więc je obić znowu, a chędogo opatrzywszy i zamknąwszy tamże, gdzie przy stronie zostawić. O skrzyni z listy Mazowieczkimi dowiedziawszy się co by zacz była dajcie nam znać, nic nie mieszkając. Ks. Borkowski niech sam tę swoją skrzynię ułoży i inwentarz wszystkiego tego, co tam włoży i tego jeśliże co przy sobie zostawi porządny napisze [rejestr — J. M.], przeto aby potym zatrudnienie jakie nie było. Posyłamy wam cedułkę, według której będziecie mogli te rzeczy ułożyć i opatrzyć, ale przodkiem na ten koral pilnie się obaczyć potrzeba, bo iż rzecz jest subtelna, nie wadzi dojrzeć okiem. 16 II 1568 r. król pisał do starosty łomżyńskiego Mikołaja Troszyńskiego i do Macieja Krakowińskiego sprawcy folwarków JKM warszawskich posyłamy sługi, woźnice, konie i wozy po rzeczy do Warszawy, nakazując mu, aby zapewnił im oparzenie i noclegi. W konwoju brało udział 30 drabantów z twierdzy tykocińskiej dowodzonych przez rotmistrza Stanisława Trojanowskiego. Cejgwart tykociński wyposażył drabantów w 5 funtów prochu ruszniczego. Balcerowi Zwolskiemu, który miał dać konwojowi potrzebne do przewozu rzeczy król wówczas pisał: a tak starajcie się wespotek z Stanisławem Trojanowskim rotmistrzem naszym, jakoby wszystko porządnie włożone i opatrzone było, już on też będzie wiedział, Jako się sprawować, a jako który wóz, za którym iść ma i co nań kłaść z ceduły dojść możecie... To też pamiętajcie, aby jak jedno wozy się ułożą, żeby na stronie gdzie w opatrzeniu stały, a potym we czwartek, jako skoro dzień mały będzie, żeby się przewiozły [przez Wisłę — J. М.). A starajcie się, aby
155 BAN Kórnik, nr 250, k. 40-40v.
Сноски
994 MN Kraków, Bibl. Czart., ТМ nr 80, s. 383-397.
Перевод на русский (машинный)
Виды, Мстиславия, Крычева, Овруч, Лезвия, Володымир, Луцк, Мозырь, Брацлав Подольский, Брацлав Литовский, Осержиск, Трок, на Копец, или Устье. При этом:
Заговор разослать ружья и боеприпасы на Инфлянские замки, как на: Мариенхаузен, Лусен, Шванцбург, Расытен, Динебург, Хельмен, Каркузен, Триггер, Кокенхаузен, Римбурк, Диомон, Рига и т.д.
Пункт. Регистр в черной коже, военных походов и боеприпасов все in Anno 1564 5 to et 6 to.
Пункт. Реестр виленского чекауза, после смерти чекаварта описана.
Инвентаризация пороха всех после того, как они затихли.
Пункт. Большой захват, в котором различные и разнообразные регестры т заговоров коней вязов, охотничьих, почтовых, егерей, венцеликов, всадников, подъёмников, коневодов.
Item. Режестр собак KJ M, таких как: миланские, британские, следопыты, гончие, чарты.
Пункт. Реестр серебряных и церковных аппаратов в гастолтовской часовне в Вильнюсском костёле.
Инвентарь всех вещей, которые он оставил в Вильнюсе. Начиная с маяка, под фонарем, в магазине, там же, по большой комнате, в зале перед большой комнатой, и в комнате, где была, в зале, в комнате, в комнате, перед ванной.
При том же режестре: Заговор всех вещей в Вильнюсе на Новом Доме над оставленной рекой.
Тема. Regestr literum cassatar. in Thesauro Regni repertatums, inter quas sunt nullae salvae et integae.
Пункт. Регистр в желтой паргаминовой коже неаполитанских дел и номеров.
Эти вышеописанные регестры все, что Анна по благодати Божией польская и т.д. от о. Станислава Фогельведра в наши руки уже приняли. Мы этим письмом расписываемся и на вечные времена свободными делами, а для большей уверенности это письмо нашей рукой подписали и запечатали нашей печатью.
29-й день девятого года.994,
26 июня 1565 г. король поручил Тыкоцину Бальцеру Звольскому, управляющему варшавским замком: Бальцер. Уже более года он оставил у тебя Желенский с приказанием нашего ящика 3, два с золотой головой, а три-
И так завещаю вам оставить нам эти 3 ящика и две желтые вторые, малые, которые в ceihauzе, между прочим, большие ящики кладут и с клиньями к ним и с этим церковным аппаратом, который теперь в нашей часовне, а с возложением нашей преданности, сам к нам хорошо присмотрелся, а с господином очмашем поболтать. И так, что нам это нужно сейчас, и поэтому я приказываю тебе оставить нам в ковчеге то, что оставил Залиески, и что хорошо для того, чтобы разбить, через этого посланника нашего послать нам 155. 12 II 1568 г. Сигизмунд Август опять писал о них Кнышину в Балцер Зволский о том, чтобы доставить их к Тыкоцину, а не к архивам монархов. M.], поэтому для того, чтобы после этого работы не было. Мы пошлем вам табличку с указателем, согласно которой вы сможете эти вещи уложить и обработать, но предком на этот коралл нужно срочно рассмотреть, потому что вещь тонкая, не мешает ему увидеть. 16 февраля 1568 г. король писал старосте Ломжинского Николаю Трошинскому и Мацею Краковскому после варшавского служака. Бальцеру Звольскому, который должен был дать конвою необходимые для перевозки вещи, король писал: а так старайтесь, чтобы он, как и наш ротмистр Станислав Трояновский, как будто все было хорошо вставлено и покрыто, уже будет знать, как себя вести, а как какой вагон за ним следует и что на него положить с кедра, вы можете...
155 BAN Kórnik, No 250, к. 40-40v.
Сноски
994 М.Н. Краков, Библ. Чт., 80, с. 383-397.