Пограничье Литвы и Короны в планах короля Сигизмунда Августа. Разворот 162, с. 302-303
Юзеф Марошек о подляских владениях Сигизмунда Августа между Неманом и Наревом: Кнышинская резиденция, тыкоцинская крепость с арсеналом и сокровищницей, хозяйство староств, люди королевской службы и судьба королевского замысла после 1572 года. Белосток, 2000.
С. 302-303
Оригинал (по-польски)
Krypno, Zastocze, Chraboły, Ruda, Kobylany, Zofiówka (Safjewo) i Milewskie (Czarna) nazwano wójtostwem Domasz. Ta nazwa raz tylko wymieniona w źródłach może być nazwą dworu Stanisława, leśniczego, który tam istniał. Od niego urobiona została nazwa sioła, którego grunty powiększyły areał folwarku. W 1561 r. przy opisie gruntów folwarku pod miastem pisano: К temuż lasu [Popielewskiemu — przyp. J. M.] przyjęto nieprzeróbki stoła Pietrasiewiczów, które jest zruszone, i staw, który tam był przekopano i młyn zniesiono, z tej przyczyny, iż sianożęci dworne zalewał, a stąd większą szkodę czynił niż pożytek346,
Piotr Chwalczewski sprawca zamków i dworów w WKL budując nowy folwark knyszyński zorganizował wzorcowe gospodarstwo folwarczne. FolwarTk usytuowano kilka kilometrów od miasta i rezydencji, pod wsią Krypno Plebańskie. Miał tam znacznie lepsze warunki rozbudowy, rozwoju produkcji zwierzęcej, zbożowej oraz hodowli ryb i przetwórstwa spożywczego niż w starym gumnie. Usytuowano.go w centrum ornych gruntów folwarcznych, gdzie zbiegały się granice pierwszego i drugiego pola paszni knyszyńskiej krypnińskiej, a poza Jaskranką znajdowało się Popielewo — główny zwierzyniec knyszyński, a dopiero poza nim trzecie pole. Chwalczewski nowy folwark urządził w terenie otwartym, wśród pól, na wzgórzu, między miastem Knyszynem a wsią plebańską Krypno. W 1561 r. nazywany był dwór Krypna bądź dworzec krypicieński. U stóp wzgórza przepływała rzeczka Jaskranka, do której uchodził niewielki strumień, którego źródła znajdowały się w obrębie samego gospodarstwa. Było to miejsce dobrze nawodnione. Dzięki znajdującym się tam źródłom, była możliwość wykorzystania wody do hodowli, urządzenia sadzawek rybnych, budowy browaru. Wybudowano wówczas tędy gościniec z Tykocina do Knyszyna, główny trakt komunikacyjny pomiędzy Warszawą a Wilnem. Zastąpił on wielką drogę Witoldową wiodącą z Knyszyna poprzez Lewonie i Trzcianne. Układ przestrzenny, zabudowa, panujący w gospodarstwie ład były wystawione na widok publiczny. Ekspozycja miała poważne znaczenie propagandowe.
Ze wzgórza, na którym urządzono folwark roztaczał się kilkukilometrowy widok na dolinę rzeki Jaskranki, kompleks lasu popielewskiego adoptowanego do potrzeb zwierzyńca Zygmunta Augusta, na stajnie królewskie zlokalizowane w rejonie wzgórza (dziś zwanego górą Królowej Bony), kompleks sadzawek przy drodze z Knyszyna do Choroszczy (dziś gościniec Knyszyn-Chraboły), wielki staw na Jaskrance oraz na miasto Knyszyn.
346 w, Chomętowski, op. cit., s. 266.
: PROBA REKONSTRUKCJI
drogi ZY ZAŁOŻENIA TZW. й
== ОВ ZAMKU STAROSTÓW
Перевод на русский (машинный)
Крипно, Засточи, Храболы, Руда, Кобыляны, Софьевка и Милевское (Черное) были названы войтоваром Домеша. Это название только упоминание в источниках может быть названием королевского двора Станислава, лесничего, который там существовал. От него было сделано название селу, чьи земли увеличили ареал фальваров.
Piotr Kwalczyński виновник замков и усадеб в WKL, строительство нового Knyszyński folwark организовало образцовое фермерское хозяйство. FolwarTk был расположен в нескольких километрах от города и резиденции, под селом Krypno Plebanski. Там он имел гораздо лучшие условия для развития, животноводства, зернового и рыбоводства и обработки земли, чем в старом центре Us. назывался королевский двор Крипна или районная резиденция. У подножия холма протекала река Яскранка, к которой принадлежал небольшой поток, источники которого находились в пределах самого хозяйства. Это было хорошо орошаемое место. Благодаря источникам, находящимся там, была возможность использовать воду для разведения, оборудование рыбных прудов, строительство пивоварни. Тогда был построен путь из Тыкочины в Квиньинь.
С холма, на котором располагался фольварк, открывался многокилометровый вид на долину реки Яскранки, комплекс пепельного леса, усыновлённый по потребностям зигмунда Августа, королевская конюшня, расположенная в районе холма (сегодня называемый горой королевы Боны), комплекс саунов на дороге от Кнышина до Хорошки (сегодняшний гость Кноши).
346 в., Хомячковский, op. cit., с. 266.
: ПРОБЛЕМА РЕКОНСТРУКЦИИ
Дорогие друзья, т. н.
== Замок старушек