Br
Брестчина
Производит · Предлагает · Приглашает

Пограничье Литвы и Короны в планах короля Сигизмунда Августа. Разворот 148, с. 276-277

Юзеф Марошек о подляских владениях Сигизмунда Августа между Неманом и Наревом: Кнышинская резиденция, тыкоцинская крепость с арсеналом и сокровищницей, хозяйство староств, люди королевской службы и судьба королевского замысла после 1572 года. Белосток, 2000.

Пограничье Литвы и Короны в планах короля Сигизмунда Августа, 2000: разворот 148 из 338

С. 276-277

Оригинал (по-польски)

łożony był już w obrębie prywatnej włości choroskiej, to bez wątpienia etymologia nazwy związana była z funkcjonowaniem knyszyńskiej psiarni króla763,

Dozorcami psiarni byli bojarzy Hryniewicze. 26 VI 1564 r. w Bielsku król Zygmunt August potwierdził bojarom Jaworowskim — Andrzejowi i Jerzemu Hryniewiczom i ich bratankom po Waśku i Chwiedce, zakup u Jana Mikołajewicza Radziwiłła, dawniej dzierżawcy tykocińskiego, kąta puszczy zwanego Jaworówka. Hryniewicze okazali przy tym list Stanisława Grajewskiego, namiestnika radziwiłłowskiego, który wymierzył i opisał granice nadania764, Później Hryniewicze przyjęli nazwisko Jaworowscy.

1 III 1571 г. w Warszawie Fogelweder wypłacił z królewskiej szkatuły: Dałem z własnego rozkazania KJM [Samuelowi] Konieczkiemu pacholęciu KJM na strawę, kiedy na podjezdku KJM jeździł na Podlasze do [Jana] Harinka po charty KJM - fl. 5. Z rachunków królewskich ponadto dowiadujemy się, że 17 IV 1572 r. wypłacono w Warszawie: Hrynczowi Jawłoszewiczowi, myśliwcowi КЛМ, gdy chorował - fl 2, Szczęsnemu, myśliwcowi, na pogrzeb - fl. 2, Piotrowi Mrozowi i Hrynczowi, myśliwcom, na furmana, gdy rarogi? psy legawe do Knyszyna wieźli — fl. 8. Co społem złożywszy wszytko uczyni - fL 12. Na co mam kwit p. Jana Dulskiego765. Najprawdopodobniej myśliwcy ci zamieszkiwali w starostwie knyszyńskim, u zbiegu rzek: Supraśli i Narwi, we wsi wówczas nazwanej Hryniewicze (później znana jako Malinowo i Jaworówka).

Mikołaj Radziwiłł (zm. 1522 r.) porozdawał bojarom na rozrobienie i posadzenie siół tereny wzdłuż biegu Supraśli. W 1536 r. w trakcie procesu z Radziwiłłami z Goniądza twierdzono: Gdy p. Mikołaj Radziwiłł otrzymał na dziedzictwo, począł był w puszczy bielskiej sioło Dobrzyniew zakładać. Gasztołd, dzierżawca bielski, tej puszczy bronił, ludzi wypędził i nie pozwo- - Ш im się osiedlać. Lecz kiedy Mikołaj Radziwiłł sam po raz drugi został dzierżawcą bielskim, począł znów osadzać Dobrzyniew i Knyszyn i Długołękę, powiadając, że robi to dla króla. Nadania otrzymali tam: strzelec Jaworowski Hryń Ignatowicz (obok wsi Kozopatry, dziś Kozińce) i zwierzyńca

Popielewo, w miejscu zwanym Myśliwiec, Waśko (Dobrzyniewo Mniejsze) i Hryniowce'766,

W 1512 r. nad Supraślą Mikołaj Mikołajewicz Radziwiłł nadał Źmudzinowi, leńcowi Samuelowi Samotyi 14 włók, w późniejszym czasie nazywane wsią Supraślą, a później Leńcami767.

30 V 1517 r. Zygmunt I potwierdził bojarowi Szacile nadane mu przez Radziwiłła 10 wł. we wsi Kulikówka768 73. Konfirmował nadanie to Zygmunt August w 1562 r769. Bojarzy zyskujący tam nadania wśród obowiązków swoich mieli uczestniczyć w królewskich polowaniach.

W I. 1529-1530, już po śmierci Mikołaja Radziwiłła, bpa żmudzkiego, kiedy brat zmarłego Jan Mikołajewicz Radziwiłł wziął w zarząd dobra knyszyńskie, walcząc z Boną i młodym Zygmuntem Augustem o monarszy kaduk, powstały bojarskie dobra Jaworówka. Nabył je u Jana Radziwiłła Hryń Ignatowicz, tożsamy z Grzegorzem Strzelcem, mieszkającym w Myśliwcu, przy Popielewie.

5. Akweny wodne

Aprowizacja licznego orszaku dworzan, gości, wreszcie samego monarchy zmuszała do takiego zorganizowania gospodarstwa starostwa knyszyńskiego, by w szybkim czasie można było nakarmić przybyłych i przemieszkujących. Ważnym pożywieniem były ryby, których hodowlę rozwinął tam przede wszystkim Piotr Chwalczewski, w l. 1552-1564 pełniący urząd starosty. Był to zresztą fragment jego programu gospodarczego, na który składały się: uporządkowanie struktur rolnych, organizacja zwierzyńców, budowa nowych folwarków — przede wszystkim rezydencji starościńskiej przy drodze do Tykocina, wreszcie budowa młynów i różnych urządzeń technicznych przy nich.

W bezpośrednim sąsiedztwie rezydencji królewskiej w mieście Knyszynie znajdował się staw wielki, stary, pod dworem knyszyńskim, na rzece Jaskrze. Określenie stary użyte w inwentarzu starostwa knyszyńskiego z 1569 r.

Сноски

763 Opisy parafii dekanatu knyszyńskiego z roku 1784, s. 13T.

764 Rukopisnoe otdelenie Vilenskoj Publićnoj Biblioteki vyp. I: cerkovo-slavjanskie rukopisy. II russkie pergameny, Vilna 1871, nr 16. Por. Sjemoćnyj plan Grodnenskoj gubernii Belostokskogo uezda v 1911 godu rozgraniczenia wsi: Jaworówka, Pogorzałki, Kozińce, Obrubniki, Krynice, Dobrzyniewo Duże. CPAHB Grodno, F. 11, op. 5, nr 168, k. 27.

765 AGAD Warszawa, ASK, dz. I, Rachunki królewskie, nr 221 В, К. 19-19v, 39v.

766 7. Antoniuk, Knyszyn, s. 11.

767 I. Kapica-Milewski, Herbarz, s. 236.

768 Biblioteka Narodowa Rosji, St. Petersburg, F. 293, op. 1, nr 33.

769 CAAR Moskwa, F. 389, op. 1, nr 88, k. 125; AGAD Warszawa, APP, nr 19, s. 431;. Antoniuk, Knyszyn, s. 14. =)

Перевод на русский (машинный)

Он был построен уже в частной хорватской собственности, это, несомненно, этимология названия была связана с функционированием Кнышинского двора короля.763,

26 июня 1564 г. в Бельско король Сигизмунд Август подтвердил боярам Яворовским Андрею и Ежи Гриневичам и их племянникам после Васька и Хведеца, покупку у Яна Николаевича Радзивилла, бывшего арендатора Тыкочинского, угла леса, называемого Яворевичем.764Позже Гриневичи взяли фамилию Яворовские.

1 III 1571 г. в Варшаве Fogelweder выплатил из королевской шкатулки: Я дал по собственному приказу KJM [Samuel] Konzcziu płowicie KJM на питание, когда на трассе KJM ездил на Подляшье к [Jan] Harinka по уставу KJM - fl. 5. Из королевских счетов мы также узнаем, что 17 IV Варшава:765. Скорее всего, эти охотники жили в Кнышинском старосте, у слияния рек: Супрасли и Нарева, в деревне, тогда называемой Гриневичи (позже известной как Малиново и Яворовка).

Николай Радзивилл (ум. 1522 г.) раздал боярам Дорожку на расчленение и посадку сил земли вдоль хода Супрасля. В 1536 г. во время процесса с Радзивиллами из Коньязда утверждалось: Когда Николай Радзивилл получил в наследство, он начал в белой глуши село Добржинье. Награды получили там: стрелок Яворовский Грин Игнатович (рядом с деревней Козопатры, сегодня Козинцы) и зверинец

Золушка, в месте, называемом Истребитель, Васько (Добржино-Меньше) и Гриновцы.766,

В 1512 году над Супраслом Николай Николаевич Радзивилл придал Умудину, ленцу Самуэлю Одиноты 14 нитей, позже названных деревней Супрасла, а позднее Ленцами.767.

30 В 1517 г. Сигизмунд I подтвердил, что бояре Шациле дано ему Радзивиллом 10 ил. в деревне Куликовка768 73. Подтвердил предоставление Сигизмунда Августа в 1562 году769. Боевики, зарабатывающие там дань среди своих обязанностей, должны были участвовать в королевской охоте.

В I. 1529-1530, уже после смерти Николая Радзивилла, жмудского епископа, когда брат покойного Ян Николаевич Радзивилл взял в управление кнышинские владения, сражаясь с Боной и молодым Сигизмундом Августом за монашеский кадук, возникли боярские блага Яворовка. Он приобрел их у Яна Радзивилла и Жильша Игнатовичей.

5. Воды

Апровизация большого количества придворных, гостей, наконец, самого монарха вынуждала к такой организации хозяйства старосты Кнышинского, чтобы в скором времени можно было кормить прибывших и переселяющихся. Важной пищей были рыбы, разведение которых развил там прежде всего Петр Хвальчевский, в 1. 1552-1564 исполнявший обязанности старосты. Это был также фрагмент его хозяйственной программы, которая состояла из:

В непосредственной близости от королевской резиденции в городе Кнышине находился большой, старый пруд, под королевским двором, на реке Ясх. Термин старый, используемый в инвентаре старосты Кнышинского 1569 года.

Сноски

763 Описание прихода Кнышинского деканата 1784 г., стр. 13Т.

764 Рукописное отделение Виленской Публичной Библиотеки No 27, Церковно-славянские рукописи. II Русские пергаменты, Вильнюс 1871, No 16. Ср. Семеновский план Гродненской губернии Белостокского уезда в 1911 году.

765 AGAD Варшава, АСК, dz. I, Королевские счета, No 221 В, К. 19-19в, 39в.

766 7. Антонюк, Кнышин, с. 11.

767 И. Капица-Милевский, Гербарж, с. 236.

768 Российская национальная библиотека, Санкт-Петербург, Ф. 293, op. 1, No 33.

769 CAAR Москва, F. 389, op. 1, No 88, k. 125; AGAD Варшава, APP, No 19, стр. 431;. Антонюк, Кнышин, с. 14. =)