Br
Брестчина
Производит · Предлагает · Приглашает

Пограничье Литвы и Короны в планах короля Сигизмунда Августа. Разворот 113, с. 210-211

Юзеф Марошек о подляских владениях Сигизмунда Августа между Неманом и Наревом: Кнышинская резиденция, тыкоцинская крепость с арсеналом и сокровищницей, хозяйство староств, люди королевской службы и судьба королевского замысла после 1572 года. Белосток, 2000.

Пограничье Литвы и Короны в планах короля Сигизмунда Августа, 2000: разворот 113 из 338

С. 210-211

Оригинал (по-польски)

gim. W 1602 r., gdy Dom Króla był już bardzo zdewastowany, pisano: Dom długi rezydencji niekiedy śp. króla Augusta, także na podrębach budowany. W tym gmachu jest izdeb 6, natenczas spustoszałe, piece w nich, także okna potłuczone. W 1663 r. pisano o tym dworcu: Pałac cale spustoszały, gontami kryty. Wszytek dach przecieka, skąd połap po wielkiej części pognił. Przed tym pałacem ganek z kopułą, opadły, dziurawy. Wszedszy do sieni, po prawej stronie izba stołowa, przy niej pokój ze drzwiami na zawiasach żelaznych. W nim piec gdańskiej roboty, potłuczony i komin w tąż. Z tego pokoju przez kuchenkę drugi pokój, ze drzwiami na tył. W nim piec gdańskiej roboty, potłuczony. Tamże izba biała, bokowa, z piecem roboty gdańskiej i kominkiem potłuczonym. Stamtąd przez sień pokojów 4, z piecami, prostej roboty, potłuczonemi, z kominkami 8 i kuchenką. Połap na tym wszystkim pałacu stolarskiej roboty, nadgniły bardzo, posadzka w nim z tarcic, w niwecz zrujnowana. Stołów, zedlów i drzwi nie masz żadnych. W tyle pałacu sadek wiszniowy, spustoszały39,

I Dom Króla

Próba rekonstrukcji układu pomieszczeń w „Domu Króla” w dworcu knyszyńskim, oprac. P. Gartkiewicz, M. Paździor, Dwór królewski Zygmunta Augusta w Knyszynie, „Rocznik Białostocki”, t. VIII, s. 375.

Dom Króla uległ przebudowie w I. 1567-1570, a zbiegło się to w czasie z budową dworów i domów dworzan i jurgieltników królewskich w samym mieście Knyszynie. 23 VIII 1567 r. z Grodna król pisał do star. knyszyńskiego Włoszka: Iź teraz z sobą nieco będziemy mieć furmanów, których nam używać nie lza do roboty, gdyżeśmy im sam pieniądze dali. A tak starajcie się jako byście im przyczynili, na puszczy delów i drzewa, które by jako

39 BU Wilno, F. 4, nr 34 291.

Rekonstrukcja układu funkcjonalnego wraz z oznaczeniem wyposażenia pięciu głównych budynków mieszkalnych dworu królewskiego w Knyszynie w oparciu o inwentarz z 1564 r., oprac. P. Gartkiewicz i M. Paździor, Dwór królewski Zygmunta Augusta w Knyszynie, „Rocznik Białostocki”, t. VIII, s. 374.

[Schemat: rzuty pięciu budynków mieszkalnych, układ izb, otworów drzwiowych, schodów, okien i urządzeń grzewczych. I — dom wielki nowy, IA — dom wielki stary, II — dom drugi wielki, III — dom trzeci stary wielki, IV — dom czwarty stary wielki. Przeznaczenie izb oznaczono literami: s — sień, si — sionka, św — świetlica, km — komnata, km kr. — komnata króla, k — komora, g — ganek. Oznaczenia wyposażenia: schody, okna, drzwi opisane, drzwi domniemane, kuchnia, komin murowany „wielki”, komin murowany, piec polewany, piec prosty.]

Перевод на русский (машинный)

В 1602 г., когда Дом Короля был уже очень опустошен, писали: Длинный дом резиденции с королём Августом, также на чердаках. В этой печи есть издворцы 6, в то время опустевшие, печи в них, также окна разбиты. В 1663 г. писали об этом особняке: Дворец полностью опустошен, горн Оттуда через зал 4, с печами, простой работой, разбитыми, с каминами 8 и плитой. Поймай на всем этом дворце столярные работы, очень гнили, пол в нем из пиломатериала, в руины разрушен. Столов, кирпичей и дверей у тебя нет. На заднем дворе вишневый сад, опустел39,

И дом короля

Попытка реконструкции планировки помещений в «Доме короля» в Кнышинской резиденции, пр. П. Гарткевич, М. Паздзёр, Королевский двор Сигизмунда Августа в Кнышине, «Ежегодник Белостокский», том VIII, стр. 375.

Дом короля был перестроен в I. 1567-1570, и это совпало со строительством усадеб и домов придворных и королевских юргельтистов в самом городе Кнышине. 23 августа 1567 г. из Гродно король писал к стар. Кнышиньскому итальянка: «Теперь мы немного будем иметь с собой фургоны, которые нам не нужны, потому что мы сами им деньги даем.

39 BU Вильнюс, Ф. 4, No 34 291.

Реконструкция функциональной планировки с обозначением оборудования пяти главных жилых зданий королевского двора в Кнышине по инвентарю 1564 года. Составили П. Гарткевич и М. Пазьдзёр; Королевский двор Сигизмунда Августа в Кнышине, «Белостокский ежегодник», т. VIII, с. 374.

[Схема: планы пяти жилых зданий, расположение помещений, дверных проёмов, лестниц, окон и отопительных устройств. I — большой новый дом, IA — большой старый дом, II — второй большой дом, III — третий старый большой дом, IV — четвёртый старый большой дом. Назначение помещений обозначено буквами: s — сени, si — малые сени, św — светлица, km — комната, km kr. — комната короля, k — камора, g — галерея. Условные знаки оборудования: лестницы, окна, описанные двери, предполагаемые двери, кухня, «большой» каменный камин, каменный камин, изразцовая печь, простая печь.]