Пограничье Литвы и Короны в планах короля Сигизмунда Августа. Разворот 99, с. 184-185
Юзеф Марошек о подляских владениях Сигизмунда Августа между Неманом и Наревом: Кнышинская резиденция, тыкоцинская крепость с арсеналом и сокровищницей, хозяйство староств, люди королевской службы и судьба королевского замысла после 1572 года. Белосток, 2000.
С. 184-185
Оригинал (по-польски)
MAPA „ный Rzerzyca EKONOMII KROLEWSKICH y WIELKIEGO KSIĘSTWA LITEWSKIEGO oDryssa р #
О О Połock Dzisna
Święciany Lepel © Sienno z
Smoleńsk;) Drohobuż
Nieśwież O Bobrujsk U, Rohaczę Słuck
W.Ks.LITEWSKIE
WOŁYŃ
Rozmieszczenie dóbr ekonomicznych królewskich w УМК. Ks. Litewskim na przełomie XVI i XVII w. S. Kościałkowski, Ze studiów nad dziejami ekonomii królewskich na Litwie, „Rocznik Towarzystwa Przyjaciół Nauk w Wilnie”, t. 5: 1911-1914, po s. 168.
zaistniała, a Górnicki w cytowanym wyżej fragmencie przyznał, że w innych starostwach podlaskich takiej pozycji społecznej się nie spotyka '491, Górnicki ma rację, bo królewskie dobra własne były zorganizowane tak jak inne włości wielkopańskie Wlk. Ks. Litewskiego, gdzie mieszkający bojarzy obciążeni byli powinnościami wojskowymi, podróżnymi i innymi na rzecz właścicieli, a nie jak starostwa koronne, czy nawet litewskie. Zamieszkująca we włościach radziwiłłowskich, gasztołdowskich, czy nawet zygmuntowskiej domenie jagiellońskiej szlachta znacznie różniła się pozycją społeczną
od reszty szlachty podlaskiej obdarzonej prawem polskim, a nie litewskim. Odbiciem tego stanu jest fakt niezwykle nielicznego zestawu osób z parafii północnego Podlasia: goniądzkiej, knyszyńskiej, tykocińskiej i rajgrodzkiej, które w momencie inkorporacji do Korony złożyły przysięgę królowi i Koronie Polskiej 492. Pewnie jednym z najważniejszych powodów nie rozszerzenia uprawnień szlachty polskiej na tym obszarze była kwestia obronności m.in. twierdzy tykocińskiej i zamku goniądzkiego, a także potrzeba dużej dyspozycyjności w zakresie posług komunikacyjnych i wojennych mieszkańców północnego Podlasia. Do tego jeszcze ziemianie tykocińscy powinni byli z starostą pospołu na wojnę jeździć, a gdzie by nie z starostą, ale [z powiatowym] chorążem służyli wojnę, tedy o to samo imiona tracić mieli — stwierdzał Górnicki.
Akcja przeprowadzona przez Bonę i Zygmunta Augusta wyodrębniania dóbr własnych zaowocowała w ostatniej dekadzie XVI w., kiedy powołano ekonomie królewskie.
Сноски
491 7. Dunin-Kozicki, Nieznane pismo Łukasza Górnickiego o szlachcie wolnej i niewolnej, „Miesięcznik Heraldyczny” 1911, r. IV, s. 4-6. Odnośne dokumenty znajdowały się w 2 poł. XIX w. w Archiwum Centralnym w Wilnie, w księdze grodzkiej brańskiej, nr 9018, k. 150. p
492 Akta unji Polski z Litwą 1385-1791, wyd. S. Kutrzeba, W. Semkowicz, Kraków 1932, nr 131, s. 236-264.
Перевод на русский (машинный)
КАРТА «КОНЕЦ КРОЛЕВСКОЙ ЭКОНОМИКИ И ВЕЛИКОГО КНЯЗЯ ЛИТОВСКОГО ОДрисса р #
О О Полоцке
Святые Лепель Sienno z
Смоленск;) Дрогобуж
Несвиж О Бобруйск У, Рогачу Слуцк
В.К. ЛИТОВСКИЕ
ВОЛНЫ
Распределение королевских экономических ценностей в. Ксения Литовского на рубеже XVI и XVII в. С. Костёлковского, Изучая историю королевской экономики в Литве, «Ежегодник Общества друзей науки в Вильнюсе», т. 5: 1911-1914, с. 168.
В этом случае, как уже отмечалось выше, в других социальных сетях такой позиции нет.491Горницкий прав, потому что королевские владения были организованы так же, как и другие великодержавные владения Великого княжества Литовского, где проживающие бояре были обременены военными, путешественниками и другими обязанностями в пользу владельцев, а не как коронная или даже литовская староста.
от остальной подляской шляхты, наделенной польским правом, а не литовским. Отражением этого состояния является тот факт, что крайне мало людей из приходов северного Подляшья: Гондзинской, Кнышинской, Тыкоцинской и Раиградской, которые во время инкорпорации в Корону принесли присягу королю и Короне Польской492. Вероятно, одной из наиболее важных причин не расширения полномочий польской шляхты в этом районе был вопрос обороны, в частности, крепости Тыкоцинска и замка Гоненьского, а также необходимость большой готовности в сфере коммуникационной и военной службы жителей Северного Подляшья. К тому же, тыкочинские землевладельцы должны были вместе со старостой на войну ездить, а куда бы не с старостой, но и с повету.
Акция, проведенная Боной и Сигизмундом Августом по извлечению собственных благ, привела к последнему десятилетию XVI в., когда была создана королевская экономика.
Сноски
491 7. Дунин-Козицкий, Неизвестный почерк Лукаша Гурницкого о свободной и несвободной шляхте, «Геральдический ежемесячник» 1911, р. IV, стр. 4-6. Соответствующие документы находились во второй половине XIX в. в Центральном архиве Вильнюса, в гродской книге No 9018, к. 150 п.
492 Акты унии Польши с Литвой 1385-1791, изд. С. Кутреба, В. Семкович, Краков 1932, No 131, стр. 236-264.