Пограничье Литвы и Короны в планах короля Сигизмунда Августа. Разворот 70, с. 129, вклейка VIII
Юзеф Марошек о подляских владениях Сигизмунда Августа между Неманом и Наревом: Кнышинская резиденция, тыкоцинская крепость с арсеналом и сокровищницей, хозяйство староств, люди королевской службы и судьба королевского замысла после 1572 года. Белосток, 2000.
С. 129, вклейка VIII
Оригинал (по-польски)
Tablica VIII. Żyrafa jednoroga i ryś. Werdiura ze zwierzętami, arras zdobiący w latach 1567–1572 rezydencję knyszyńską.
liczna znajomość wydarzeń l. 1491-1497 na Wołyniu wyraźnie wskazuje krąg, w którym przebywał autor kontynuacji skrótów latopisów nowogródzkiego i kijowskiego — był to któryś z monasterów wołyńskich, może we Włodzimierzu, Żydyczynie bądź Krzemieńcu. Wydarzenia na obszarach ukrainnych — ustawiczne napady Tatarów wyniszczające osadnictwo, świątynie, zamki,
miestnika włodzimierskiego i kn. Konstantyna Ostrogskiego i wszystkich Wołyńców do Równego. Zaczęli Tatarzy wjeżdżać do miasta, nie wiedząc ilu ich jest wyjechali naprzeciw nim i zaczęła się ostra walka, niektórych zabito. Pojawiło się mnóstwo Tatarów i kn. Siemion zobaczył, że niemożliwością jest im się sprzeciwić, wrócił do miasta. Połowcy spalili Równe, wzięli ogromny okup, wszystkich wzięli do niewoli i wrócili do siebie. Jesienią od patriarchy z Carogrodu Nikifonta przybył starzec zakonnik Isaf i posłańcy metropolity kijowskiego starzec Deonsiej i diakon Herman, przywieźli listy z błogosławieństwem, z wielkimi pieczęciami ołowianymi do wlk. księcia i wlk. księżnej i do metropolity, i do biskupów, i książąt, i do bojarów i do prawosławnych. Poseł rzekł do biskupów: W przyszłości tak nie wybierajcie metropolity, dopóki on od nas nie otrzyma błogosławieństwa. Biskupi odpowiedzieli, że zrobili to zgodnie ze starymi zwyczajami, tak czynili też za czasów wlk. ks. Witolda, gdy wybierali metropolitę. Poseł powiedział, że prawa też trzeba zmieniać. Jesienią wlk. ks. Aleksander i król Polski Olbracht dokonali zjazdu w Parczewie. O czym oni rozmawiali nikt tego nie wie, chociaż kronikarz usiłował się dopytać dygnitarzy i wielmożów. W końcu listopada przyszedł Mengli Girej i zniewolił cały Wołyń, wiele ziemi lackiej, wziął wielki jasyr, innych wymordował. 1497 r. Przychodzili Tatarzy z Turkami na Wołyń i walczyli koło Krzemieńca, zabrali 400 jeńców. Kn. Ostrogski ze swoimi ludźmi pognał za jasyrem i wszystkich brańców wrócił z powrotem. Latem przychodzili Tatarzy Perekopscy i wzięli w jasyr ludzi we włości olewskiej i mozyrskiej. Kniaziowie Michajło i Konstanty Ostrogski w dwa tygodnie później pognali za nimi i cały zagon rozpędzono. Zabito 340 Tatarów, m.in. carewicza, a wśród Rusinów zginął tylko 1 prosty człowiek. W maju Tatarzy zamordowali metropolitę kijowskiego Makarego, zwanego Czort, we wsi Skrygołowie nad rzeką Bunczą, 5 mil od Mozyrza, wraz z nim pomordowano innych mu towarzyszących, pozostałych wzięto do niewoli. Wlk. ks. Aleksander z wojskami stanął w Zasławiu. Car nie śmiał przeciw niemu stanąć. Król polski Olbracht wyruszył do ziemi wołoskiej wraz ze swoim wojskiem. Tam żołnierze uczynili wiele zła cerkwiom i ikonom. Po podpisaniu pokoju wracał przez Śniatyń i Bukowinę, gdy nadeszli Wołochowie i Turcy i wiele z jego wojska zabito żołnierzy, a sam król wówczas zachorował. 1498 r. Aleksander wlk. ks. litewski dał metropolię kijowską i całej Rusi Józefowi bpowi smoleńskiemu, wraz z biskupstwem smoleńskim. 1500 r. Przyjechał poseł z Carogrodu kartonosiec Awramien od patriarchy Joachima i władycy: połocki litewski — Łuka, łucki - Кий, turowski — Wasjan i przywieźli błogosławieństwo dla metropolity Józefa. Tego roku wziął wlk. ks. Aleksander miasta moskiewskie do Litwy: Mceńsk, Lubuck, Briańsk, Trubczesk, Nowogród Siewierski, Radohoszcz, Propojsk, Homel, Starodub, Czernihów. Miasta Rylsk, Dorohobuż, Żyglin oddał kniaź Siemion Iwanowicz. 1449 r. Car turecki wziął Konstantynopol. 1482 r. Za króla Kazimierza Jagiełłowicza car perekopski Mengli Girej zdobył sławny i wielki gród Kijów, matkę innych grodów, spalił i zabrał do Ordy wojewodę kijowskiego Iwana Chodkiewicza. 1492 r. 7 VI zmarł w zamku Grodnie Kazimierz Jagiełłowicz, 7 dnia, po Wniebowstąpieniu Pańskim, w czwartek rano, o wschodzie słońca. 1515 r. Wasili Iwanowicz car moskiewski wziął zamek Smoleńsk, tego samego dnia wjechał do miasta, a wojewodę smoleńskiego pana Jerzego Sołhubowicza odprawił do Litwy, zaś władykę Wassonofija zawołał do Moskwy. 1515 r. Opis zwycięstwa К. Ostrogskiego w walce z Moskalami
Перевод на русский (машинный)
Вклейка VIII. «Однорогий жираф и рысь». Вердюра с животными — шпалера, украшавшая Кнышинскую резиденцию в 1567–1572 годах.
Многочисленное знакомство с событиями 1. 1491-1497 на Волыни ясно указывает на круг, в котором находился автор продолжения сокращений Новогрудского и Киевского летописей это был один из Волынских монастырей, возможно, во Владимире, Иудее или Кременце. События на украинских территориях постоянные нападения татар, разрушающие поселения, храмы, храмы.
Святитель Владимирский и кн. Геракл, князь Острожский и все Волынские прибывают в город. Татары начали въезжать в город, не зная, сколько их выехало навстречу друг другу, и началась острая борьба, некоторых убили. Появилось много татар и кн. Семен, увидев, что им невозможно воспротивиться, вернулся в город. Посол сказал епископам: В будущем так не выбирают митрополита, пока он от нас не получит благословения. Епископы ответили, что сделали это по старым обычаям, так поступали и во времена итальянца В. Витовта, когда выбирали митрополита. Посол сказал, что законы тоже нужно менять. Осенью и. о. Александр и король Польши Ольбрахт совершили этот съезд в Огве. Острогский со своими людьми погнался за ясиром и вернулся обратно. Летом приходили к нему татары-перекопцы и взяли в ясли людей в овском и мозаичном поместьях. В митрополии Михаил и Константин Острогский через две недели последовали за ними, и весь саван был побежден. Убито 340 татар, среди прочих погибших. После подписания мира возвращался через Снятин и Буковину, когда пришли Староярск, Волховы и турки. Новосельск и многие его войска были убиты солдатами, а сам царь заболел. 1498 г. Александр вл. ксёндз Литовский отдал Киевскую митрополию и всея Руси Иосифу Смоленскому, вместе с Смоленским епископством. 1500 г. прибыл посол из Царя. При короле Казимире Ягайловицком царь перекопский Менгли Гирей сдался славному и великому городу Киеву, матери других городов, сжег и отвез в Орду киевского воеводы Ивана Ходкевича. 7 VI умер в замке Гродно Казимир Ягайлович, на 7-й день после Вознесения Господня, в четверг утром, при восходе солнца. 1515 г. Вас забрал в Москву.