Br
Брестчина
Производит · Предлагает · Приглашает

Пограничье Литвы и Короны в планах короля Сигизмунда Августа. Разворот 69, с. 128, вклейка VII

Юзеф Марошек о подляских владениях Сигизмунда Августа между Неманом и Наревом: Кнышинская резиденция, тыкоцинская крепость с арсеналом и сокровищницей, хозяйство староств, люди королевской службы и судьба королевского замысла после 1572 года. Белосток, 2000.

Пограничье Литвы и Короны в планах короля Сигизмунда Августа, 2000: разворот 69 из 338

С. 128, вклейка VII

Оригинал (по-польски)

wywane były w skarbcu chodkiewiczowskim na zamku gródeckim, z których jeden Stryjkowski miał u siebie333,

Latopis supraski składał się z dwu oddzielnych części. Pierwsza z nich zawierała skrót Latopisu nowogródzkiego wraz z wyborem innych skrótów ot naćcala zemli slaujanskoj do vzjatja Moskvy Tachtamyśem v 1382 д. Druga część zawiera skrót Latopisu kijovskogo ot nacala zemli russkoj do 1516 goda. Ta część druga, a zwłaszcza jej zakończenie było dla nas niezwykle ważne. Kronikarz bardzo szczegółowo przedstawił wydarzenia lat 1491-1500. Wykreowany przez niego obraz dziejów był bardzo symptomatyczny334. Deta-

Tablica VII. Fragmenty renesansowych kafli z pieców rezydencji królewskiej w Knyszynie.

Сноски

333 Obecnie w CAADR Moskwa, Е. 181, op. 1.4.1., nr 21/26. Rękopis ten już w 1781 r. został przekazany przez Antoniego Teodorowicza Malinowskiego do Archiwum Głównego Ministerstwa Spraw Zagranicznych w Moskwie. Zob. I. Daniłowicz, Wiadomość o właściwych litewskich latopisach, [w;] M. Stryjkowski, Kronika polska, litewska, źmudzka i wszystkiej Rusi, Warszawa 1846, s. 54; Z. Wojtkowiak, Maciej Stryjkowski = dziejopis Wielkiego Księstwa Litewskiego. Kalendarium życia i działalności, Poznań 1990, s. 69 — skarżył się Stryjkowski, że rękopisy na Witebsku uczynione, zginęły mi w Choroscy przy panu Aleksandru Chodkiewiczu sławnej pamięci. Por. M. Stryjkowski, Kronika polska, t. 1, s. 54 i 253.

334 Przyjrzyjmy się narracji zdarzeń: 1491 r. Napad Tatarów na Wołyń i ziemię lacką. Spalili we Włodzimierzu m.in. murowaną cerkiew Bogarodzicy, mnóstwo ludzi zabili po wsiach, drogach i wzięli w jasyr. Wołynianie z Lachami zebrani pod Zasławiem, pokonali pogan i odebrali jeńców. Starostą łuckim był kniaź Symeon Juriewicz Holszański. W tym roku było zaćmienie Słońca. 1492 r. Śmierć Kazimierza Jagiellończyka. Metropolitą kijowskim był wówczas Jonasz Hlezna, bp. włodzimierskim i brzeskim Wassjan, który odnowił cerkiew Bogarodzicy we Włodzimierzu, wyposażył w ikony, szaty, naczynia liturgiczne i księgi. Na święto Wprowadzenia do Świątyni NMP poświęcili cerkiew bp łucki Jona i chełmski Symeon. Na tron litewski wzięto Aleksandra Kazimierowicza, przy woj. wileńskim Mikołaju Radziwiłłowiczu i woj. trockim Piotrze Janowiczu. 1493 r. Moskwa wzięła zamek Wiaźmę, a kniaź Michał Dmitrewicz dostał się do niewoli, gdzie zakończył życie. Wielu kniaziów i bojarów smoleńskich było wziętych do Moskwy z zamków Sierpiejska i Miezecka, które były dane w zastaw. Kniaziowie: Worotyński, Odojewski, Bielski, Peremyszski i Miezecki wraz ze swoimi włościami odeszli do Moskwy. 1494 r. Przywieziono żonę wlk. ks. Aleksandrowi — Helenę córkę Iwana Wasilewicza wlk. ks. moskiewskiego. Jeździli po nią Piotr Janowicz woj. trocki i Stanisław Janowicz star. żmudzki, kn. Aleksander Juriewicz namiestnik grodzieński, pan wileński i Jan Juriewicz Zabrzeziński namiestnik połocki. Z Moskwy przyjechali dla obrzędów weselnych kn. Wasyl Iwanowicz Kosy, kn. Symeon Rapołowski, Michajło Rusałka oraz diak wlk. ks. - Kuriczin. Wypuszczono z niewoli książąt i bojarów smoleńskich. 1495 r. Car perekopski wtargnął na Wołyń, omal nie zdobył Korca. Odegnali go stamtąd kn. Siemion Juriewicz star. łucki i marszałek ziemi wołyńskiej wraz z Litwinami. Zebrali się władycy - włodzimierski Wassjan, połocki Łuka, turowski Wassjan, łucki Jona i wybrali metropolitę kijowskiego archimandrytę Makarego, zwanego Czort. Po błogosławieństwo dla metropolity posłano do patriarchy starca Deonsieja i diakona Hermana. Zmarł Jona władyka łucki. Był mór w ziemi litewskiej. Postanowiono aby bpem łuckim był Kirył, a archimandryta Makary metropolitą. 1496 r. Chan Mengli Girej z całą ordą perekopską ponownie wyrządził wiele zła na ziemi wołyńskiej: spalił cerkiew i monaster św. Mikołaja w Żydyczynie. Wziął wielki jasyr, innych wymordował, wygnał kn. Siemiona Juriewicza i Wasila Chreptowicza na-

Перевод на русский (машинный)

Они были ввезены в сокровищницу в городском замке, один из которых Стрыйковский имел при себе.333,

Супрасский летопись состояла из двух отдельных частей. Первая из них содержала аббревиатуру Новогрудского летоисчисления с выбором других сокращений ot naćla mełli slaujanskoj до взятия Москвы Tachtamyem в 1382 г. Вторая часть содержала аббревиатура киевского летописи ot nacala ruskojej do 1516 gogogogo. Эта часть была особенно важна для нас334..Детка...

Вклейка VII. Фрагменты ренессансных изразцов из печей королевской резиденции в Кнышине.

Сноски

333 В настоящее время в CAADR Москва, Е. 181, op. 1.4.1, No 21/26. Рукопись эта уже в 1781 году была передана Антонием Теодоровичем Малиновским в Главный архив Министерства иностранных дел в Москве. См. И. Данилович, Сообщение о соответствующих литовских летописях, [в;] М. Стрыйковский, Хроника польская, литовская, Варшава.

334 Давайте посмотрим на повествование событий: 1491 год. Нападение татар на Волынь и Лацкую землю. Во Владимире были сожжены монументальные храмы, множество людей убили во Силобожестве по деревням, дорогам и взяли в ясир. Волынцы с ляхами собрались под Заславьем, победили язычников и забрали пленных. троцкист Пётр Янович, 1493 г. Москва взяла замок Вязьма, а князь Михаил Юрьевич попал в плен к ним. Князья и бояры Яновичи из Смоленска и Мезецкого были взяты в Москву. Князья: Воротовский, Одоевский и Мещерь. - Курицзин. Из плена были освобождены князья и митрополиты Смоленские. 1495 г. Царь перекопский вторгся на Волынь, чуть не захватил Корец. Его выгнали оттуда кн. Семён Юрьевич Стар. Луцкий и маршал Волынской земли вместе с литовцами. Собрались владыки - Василя Василя. Он взял большой ясир, других убил, изгнал кн. Семёна Юрьевича и Василия Хрептовича на...