Br
Брестчина
Производит · Предлагает · Приглашает

Пограничье Литвы и Короны в планах короля Сигизмунда Августа. Разворот 41, с. 74-75

Юзеф Марошек о подляских владениях Сигизмунда Августа между Неманом и Наревом: Кнышинская резиденция, тыкоцинская крепость с арсеналом и сокровищницей, хозяйство староств, люди королевской службы и судьба королевского замысла после 1572 года. Белосток, 2000.

Пограничье Литвы и Короны в планах короля Сигизмунда Августа, 2000: разворот 41 из 338

С. 74-75

Оригинал (по-польски)

poddani nasi są, zostawiamy i od mocy i rozkazania panów wojewodziców uwalniami teraz i na potem... Dokument królewski wymieniał szlachtę goniądzką i rajgrodzką163 Zygmunt i Leonard Niewiarowscy 164, Bogdan, Łukasz i Sak z Krassowa, z jednego domu i rodziny165 Jan Kołak z braćmi, podobnie z jednej rodziny 166, Piotr Moniuszko 170, Wiszowaci, ze wsi Wiszowate!”1, Pisańscy!7?, Wasko, dubothok Schimonowicz 170,167168169

Rutkowscy17,

Szelistowski,

Pomian z braćmi Białosuknieńskiemi!75 Marek Ołdak 171,

Toczyłowski 177 z bratem,

Mroczek 178 z krewnymi swymi i z braćmi z Boguszek 172 i Kamionki 180, Chojnowski 181,

Kuleszowic 182,

Milewscy 183,

Chonkowscy 184,

Maciej Michałkowicz syn niegdyś Michała 177,173174175176

Сноски

163 L MV, +. 224 [4]. (1522-1530), nr 460, s. 371-373; W. Semkowicz, Wywody szlachectwa w Polsce w XIV-XVII w., „Rocznik Towarzystwa Heraldycznego”, t. III, Lwów 1913, s. 242-243; H. Łowmiański, Zaludnienie państwa litewskiego w wieku XVI, Zaludnienie w roku 1528, wyd. A. Kijas, K. Pietkiewicz, Poznań 1998, s. 168.

164 LMV: Sigismundus et Leonardus Niemirowszki. W 1536 r. Zygmunt i Lenart Niewiarowscy zaświadczali w procesie z Radziwiłłami jak winny przebiegać granice włości Radziwiłłów. Arch. sb., t. I, nr 18, s. 24; 19 I 1555 r. Zygmunt August dał przywilej dla szl. Walentego i Michała synów niegdyś Leonarda dziedziców z Niewiarowa - AGAD Warszawa, KZB, nr 1, k. 344-344v.

165 MV: Lebam et Gak in Krassowo de una domo et familia.

166 Г МУ: Joannes Colak cum fratribus de una; 1-4 XI 1536 r. jako świadkowie przy Odgraniczeniu sądowym dóbr grodzieńskich świadkowali: Jan Dadźbóg, Jan Marcin i Łukasz Kołakowscy. Por. „Athenaeum” 1842, od. II, t. 2, z. 1, s. 65-91.

167 LMV: Petrus Monywszko de sua; 23 II 1505 r. w Brześciu Aleksander Jagiellończyk potwierdził dworzaninowi swemu Mordasowi Bołotowiczowi zakup wójtostwa zabielskiego i jaćwieskiego od Matysa Moniuszki, wraz z młynem na Brzozowej, kąt lasu w końcu włók jatwieskich i zabielskich i ziemię, gdzie osadził się syn Moniuszków Stansko — CAADR Moskwa, Е. 389 op. 1, nr 25, К. 11-19; Akty Litovskoj Metriki, wyd. Е. I. Leontović, t. II, Varsava 1897, 156-157; LMV, t. 1 [1]. (1380-1584), nr 344, s. 78. W 1529 r. w Wilnie Zygmunt I nadał przywilej szl. Piotrowi Moniuszce — por. I. Kapica-Milewski, Herbarz, s. 287. Moniuszko jeszcze w 1536 r. był posiadaczem wójtostwa we włości goniądzkiej Radziwiłłów — por. Arch. sb., t. I, nr 22, в. 33.

168 МТУ: Wysowaczi; W 1536 r. Piotr, Jakub, Paweł, Maciej Wiszowaty zaświadczali w procesie z Radziwiłłami. Arch. sb., t. I, nr 18, s. 23; Zygmunt August w 1555 r. wystawił przywilej dla Jarosza i Macieja Wiszowatych - AGAD Warszawa, Ks. ziemskie bielskie, nr 1, К. 55.

169 МТУ: Pyssansści,; W 1536 r. Piotr Maciejewicz, Grzegorz Janowicz, Mikołaj, Jakub Stanisławowicz Pisankowie zaświadczali w procesie z Radziwiłłami. Arch. sb., t. I, nr 18, s. 23.

170 Mowa o Szymonie Moniuszkowiczu, który w 1536 r. zaświadczał w procesie z Radziwiłłami. Arch. sb., t. I, nr 18, s. 23. Określenie: dubotołk odnosi się do własności młynów-garbuzów do mielenia kory dębowej. Ziemianin Moniuszko prowadził też smolarnię w Wodziłówce, o czym wiemy z akt procesu 1536 r. z Radziwiłłami. Pewnie specjalizował się w zakresie młynarstwa garbników, stąd użyte określenie, ze względu na nieczytelność tekstu w Metryce Litewskiej nieco przeinaczone. W 1536 r. stwierdzono, że nad Nereślą znajdował się dwór ziemian Wasków i dwa należące do nich młyny. Arch. sb., t. I, s. 20. 174 МТУ: Rudkowsci; W 1522 r. Rudkowski wzmiankowany był jako wójt w części państwa goniądzko-rajgrodzkiego Radziwiłłów należącej do Rajgrodu. Prowadził tam akcję osadniczą, osadzając 8 ludzi. Arch. sb., t. I, nr 22, s. 31. 175 МТУ: Pomyan cum fratribus Byalosukienskimi; W 1536 r. Stanisław, Jan, Mikołaj, Jan Maciej zaświadczali w procesie z Radziwiłłami. Arch. sb., t. I, nr 18, s. 23.

171 МГУ: Marko Obtak; W 1511 r. król Zygmunt I przesłał Mikołajowi Mikołajewiczowi Radziwiłłowi woj. wileńskiemu list z wyrokiem w sprawie Mikłasza Guby służebnika hospodarskiego z Wawrzyńcem Wołdakiem ziemianinem goniądzkim, w związku z zatraceniem przez ostatniego z nich przywilejów. Por. Opisanie dokumentov i bumag chranjaśćichsja v Moskovskom archive ministerstva justicji, kniga 21, „Russakaja Istoriteskaja Biblioteka”, t. XXXIII, Moskva 1915; CAADR Moskwa, F. 389, op. 1, nr 9, k. 957v; W 1536 r. Marek Ołdakowicz zaświadczał w procesie z Radziwiłłami. Arch. sb., t. I, nr 18, s. 23. 177 МТУ: Thoczilowszky cum Schimani fratribus; 1-4 XI 1536 r. przy Odgraniczeniu sądowym dóbr grodzieńskich świadkowali bracia: Rafał, Hieronim i Samson Toczyłowscy. Por. „Athenaeum” 1842, od. II, t. 2, z. 1, s. 65-91. 178 MLV: Mroczek cum nepotibus ez fratre de Bogusky et Camionky; W 1536 r. Mikołaj Mroczek zaświadczał w procesie z Radziwiłłami. Arch. sb., t. I, nr 18, s. 23.

172 W 1536 r. Jakub i Piotr Boguszek zaświadczali w procesie z Radziwiłłami. Arch. sb., t. I, nr 18, s. 24.

173 23 VI 1554 r. w Wilnie Zygmunt August potwierdził Jakubowi Kamieńskiemu dziedzicowi z Rybak pod Goniądzem dokument nadawczy Mikołaja Radziwiłła — AGAD Warszawa, Ks. ziemskie bielskie, nr 1, s. 13.

174 W 1536 r. Stamko Tomkowicz, Marcin Mikołajewicz Chojnowscy zaświadczali w procesie z Radziwiłłami. Arch. sb., t. I, nr 18, s. 24.

175 W 1536 r. Jan Marcinowicz, Rafał Marcinowicz, Stanisław, Piotr, Marcin, Piotr Kuleszowie zaświadczali w procesie z Radziwiłłami. Arch. sb., t. 1, nr 18, s. 23. ‚ 183 w 1536 r. Maciej, Mikołaj, Jan, Wawrzyniec, Wojciech, Paweł, Stanisław, Wojciech Milewscy zaświadczali w procesie z Radziwiłłami. Arch. sb., t. I, nr 18, s. 23.

176 МГУ: Okoncomisci.

177 MLV: Matias Michalkowicz filius olim mi[nijsterialis.

Перевод на русский (машинный)

Подданные наши, оставляем и от власти и распоряжения военачальников освобождаем теперь и на потом... Королевский документ менял дворянство гонёную и райгородскую163 Зигмунд и Леонард Неверовские164Богдан, Лукаш и Сак из Крассова, из одного дома и семьи165 Илья с братьями, из одной семьи.166Петр Монюшко 170, Вишоваты, из деревни Вишовате! 1, Писаньские! 7?, Васко, дублоток Шимонович170,167168169

Рязанский 17,

Шелистовский,

Помяни с братьями Белоснежными!75 Марек Олдак171,

177 с братом.

178 с братьями и сестрами.172 ул. Грузовики 180, Хойновский 181,

Кульшовице 182,

Минск, 183,

Чонковский, 184,

Мацей Михалкович, сын Михаила177,173174175176

Сноски

163 L MV, +. 224 [4]. (1522-1530), No 460, стр. 371-373; В. Семкович, Выставки шляхетства в Польше в XIV-XVII вв., «Ежегодник Геральдического Общества», том III, Львов 1913, стр. 242-243; Г. Пежонский, Население Литовского государства в XVI веке, Население в 1528 году

164 LMV: Sigismundus et Leonardus Nemirowsky. В 1536 году. Сигизмунд и Ленарт Неверовские свидетельствовали в процессе с Радзивиллами о том, как должны проходить границы владений Радзивиллов. Арх. Сб., Том I, No 18, стр. 24; 19 И 1555 г.

165 «Lebam et Gak in Krassowo de una domo et familia» («Лебам и Гак в Крассово-де-уна-домо и семья»).

166 Г МУ: Joannes Colak cum fratribus de una; 1-4 XI 1536 г. в качестве свидетелей при судебном ограничении гродненского имущества свидетельствовали: Ян Дажбог, Ян Марцин и Лукаш Колаковские. Ср. Athenaeum” 1842, с. II, т. 2, с. 1, с. 65-91.

167 LMV: Петрус Монюшко де суа; 23 II 1505 г. в Бресте. Александр Ягеллончик подтвердил придворному Мордасу Болотовичу покупку забельского и ятвяжского воеводства у Матыса Монюшко, вместе с мельницей на Бжозовой, угол леса в конце волоки ятвянских и земли. 33.

168 : Высочайшие; В 1536 г. Петр, Якуб, Павел, Мацей Вишоваты свидетельствовали в процессе с Радзивиллами. Арх. Сб., том I, No 18, стр. 23; Сигизмунд Август в 1555 г. поставил привилегии для Яроша и Мацея Вишоватых - AGAD Warszawa, Ks. zemskie Bielskie, No 1K

169 : Pyssanssty,; В 1536 году. Пётр Мацеевич, Гжегож Янович, Николай, Якуб Станиславович Писанки свидетельствовали в процессе с Радзивиллами. Arch. sb., том I, No 18, стр. 23.

170 Речь идет о Шимоне Монюшковиче, который в 1536 г. засвидетельствовал в деле с Радзивиллами. Архипелаг I, No 18, с. 23. Термин «дубольк» относится к владению мельницами-горбунами для измельчения дубовой коры. Землянин Монюшко также вёл смоленский процесс в Водиловке, о чем мы знаем из акта 15. Сб., том I, No 22, с. 31. 175: Pomyan cum fratribus Byalosukienskimi; В 1536 году Станислав, Ян, Николай, Ян Мацей свидетельствовали в процессе с Радзивиллами. Арх. Сб., том И, No 18, с. 23.

171 : Marko Obtak; в 1511 г. король Сигизмунд I послал в распоряжение Николая Радзивилла II ратушу No 3, т. 4, т. 4, с. 114, т. 5, стр. 5, стр. 6, стр. 2, стр. 2, с. 5, стр. 4, стр. 4, с. 9, стр. 5, с. 5, с. 1, стр. 65-91. 178 МЛВ: Мрокек cum neptibus ez fratre de Bogusky et Camionky; в 1536 г. Николай Мрокек свидетельствовал на процессе с Радзивиллами. Арх. сб., том I, No 18, с. 23.

172 В 1536 году Якуб и Петр Богушек свидетельствовали в процессе с Радзивиллами. Арх. sb., том I, No 18, стр. 24.

173 23 июня 1554 г. в Вильнюсе Сигизмунд Август подтвердил Якубу Каменскому наследнику из Рыбака под Гонидзем вещательный документ Николая Радзивилла AGAD Warszawa, Ks. zemskie Bielskie, No 1, p.

174 В 1536 г. Стамко Томкович, Марцин Николаевич Хойновские свидетельствовали в процессе с Радзивиллами. Арх. сб., том I, No 18, стр. 24.

175 В 1536 г. Ян Марцинович, Рафал Марцинович, Станислав, Петр, Марцин, Петр Кулешовы свидетельствовали в процессе с Радзивиллами. Арх. sb., t. 1, No 18, p. 23, 183 в 1536 г. Мацей, Николай, Ян, Войчех, Павел, Войцех I Равчишский в процессе.

176 : Оконкомики.

177 MLV: Матиас Михалкович filius olim mi[nijsterialis.