Brat Józef

Ale w tej chwili Siechnowiczom zagrażała ruina zupełna. Brat Józef pochopny był do szukania „krescytywy" sposobami, praktykowanymi przez ambicyuszów sejmikowych. W sprawach politycznych stałości nie okazał: gdy w roku 1769 zawiązała się w Brześciu konfederacya pod hasłem Barskiej, przyłączył się do niej, lecz w roku 1773 podpisał reces 1.

Podjął się zarządu dobrami Tryszyn ze Szpanowiczami i Guzną, należącemi do biskupstwa unickiego włodzimirsko-brzeskiego — ale bez przyzwolenia metropolity. We cztery tygodnie po sprowadzeniu się wpadli tam Stanisław Bielski i Faustyn Kościuszko, pozabierali ruchomości, srebra, stada koni i wykrzykiwali: „Co ten hołysz, nie będąc aktualnym biskupem brzeskim, chce się dobrami rządzić; niech pierwej sto dyabłów zje ten niepoczciwy nominat" 2. Nareszcie sam metropolita, zjechawszy do Tryszyna dnia 20 października 1772 r., uczynił „expulsyę i wszystko, co tylko tam było, pozabierał" 3.

Czynom takim towarzyszyły manifesty, remanifesty, pozwy i procesy. Z takiego rozgardyaszu wyniknąć musiała ruina majątkowa; jakoż i wynikła. Wyrokiem trybunału z dnia 18 sierpnia 1779 r. skazany na zapłacenie 41.700 złp., Józef cały swój majątek utracił; ogół długów dosięgnął ogromnej sumy 83.520 złp. 4.

Do poznania charakteru Józefa przyda się list stryjecznego stryja z d. 22 marca 1778:

„Względem osoby Wm Pana moje projekta pełzną. Życzyłem i życzę zabrać się do stanu duchownego. Gdy igrzysko fortuny ponosisz, czyż nie lepiej służyć Bogu, a mieć pewny i uczciwy sposób do życia, niżli wiatry światowe pędzić i puszczać się na morze bez żaglów, steru i kotwicy, nie mając nawet pewnie zamierzonego portu?"

Pan Józef rady tej nie usłuchał. Byłto tuzinkowy szlachcic, lichy człowiek.

Tadeusz znalazł interesa niepodzielonego majątku w groźnym stanie, a stosunek z Józefem tak przykry, że zamieszkanie w Siechnowiczach stało się niemożliwem. Urzędownie pozwał brata do obrachunku. Rezultat obrachunku z d. 6 marca 1775 r. był przerażający, wykazywał bowiem należytość „do oddania i zapłacenia" Józefowi przez Tadeusza 39.132 złp. gr. 9 5.

Авторские примечания

1. O recesie Józefa z konfederacyi, 1773 r.
2. O najeździe Bielskiego i Faustyna Kościuszki na Tryszyn.
3. O ekspulsyi dokonanej przez metropolitę Wołodkowicza, 20 października 1772 r.
4. Oddanie Siechnowicz pod konkurs, 9 października 1779 r.
5. Manifest protestujący Tadeusza, 24 czerwca 1775 r.