Siechnowicze

Siechnowicze w całości, w takim obszarze, w jakim Kościuszko otrzymał je od Zygmunta I, stanowiły nie magnacką wprawdzie, ale sporą szlachecką fortunę, gdyby mogły być zaludnione i zagospodarowane na sposób dzisiejszy. Dziś są podzielone na 5 majątków, jako to:

1. Siechnowicze Wielkie, złożone z folwarku Nowy-Dwór, na którego gruntach zbiegają się drogi żelazne moskiewsko-brzeska i poleska w pobliżu stacyi Żabinki; zajmują one razem z wsiami uwłaszczonemi Siechnowiczami, Hrycewiczami i Semenowcami 50 włók; należą do p. Wandalina Przybory od r. 1850 1. 2. Siechnowicze Małe, czyli Dawidowszczyzna z wsią uwłaszczoną: Siechnowicze Małe, włók 19 i 27 morgów 400-prętowych (bo takie tylko znane są na Litwie); własność nieletnich Bułhaków po Kazimierze z Estków. 3. Żółkowszczyzna, folwark przed kilku laty spalony, i uwłaszczona wieś Stepanki przy dobrach Szpitale, które niegdyś należały do książąt Czartoryskich, obecnie zaś należą do małoletniej Reginy Walickiej, razem 32 włóki 13 morgów (oprócz dóbr Szpitale); w tem na Żółkowszczyznę przypada włók 9 morgów 19. 4. Czuryłowszczyzna alias Pinderyszki 3 włóki 22 morgi razem z 1 chatą włościańską, uwłaszczoną, należy do Kościuszków: Feliksa, Konstantego i Anny. 5. Zielenkowszczyzna, mały kęsek ziemi z dworkiem i jedyną niegdyś chatą włościańską, w pierwszej połowie XIX w. należała do adwokata Kazimierza Kościuszki 2, obecnie własność Konstantego Kościuszki; razem z uwłaszczoną wsią Kurpiczami 9 włók 13 morgów.

Gdyby się więc wszystkie te części połączyły, utworzyłaby się całość z 115 włók 5 morgów.

Na początku XVI wieku, kiedy Fedor, lub Konstanty-Kościuszko Fedorowicz obejmowali ten obszar w posiadanie, zabudowania były zapewne ubogie, liczba osiadłych smerdów i robów niewielka, ponieważ ludność ogólna kraju była rzadka w porównaniu z dzisiejszą, uprawa roli drewnianemi sochami bez żelaza dawała liche plony. Więc z biegiem czasu rozradzające się potomstwo musiało podnosić kulturę, zakładać nowe folwarki, ale bieda stawała się coraz dokuczliwszą przy rozdrobnieniu działów spadkowych i zmuszała do zarobkowania na dzierżawach, urzędach i „funkcyach" sądowych, albo nawet na skromniejszej służbie ekonomskiej u bogatszych panów.

Авторские примечания

1. Stan posiadania w chwili pisania książki (lata 1890-te).
2. O Kazimierzu Kościuszce, adwokacie.