40. Подлинныя бумаги (Е–Ж)
Денис Зубрицкий. Москва, 1845. Русский дореформенный текст.
Е. Ex Libro privilegiorum regiae metropolitanae urbis Leopolis tomo 1. pag. 317.
In Nomine Domini Amen. Ad perpetuam Rei memoriam — Ne eror neglectarum rerum interdum suum non adferat damnum, eximium Regum ac Principum consilium dederunt Senatores illi per litteras et per testes fieri confirmatum in aevum — Qua propter nos Casimirus Dei gratia Rex Poloniae, nec non terrarum Cracoviae Sandomiriae, Siradiae, Lanciciae, Cuiaviae, atque Magnus Dux Lithvaniae Russiae, Prussiae, Chełmensis, Elbingensis, Pomeraniae Dominus et Haeres—Significamus vigore harum literarum omnibus et singulis quorum interest, praesentibus et futuris, praesentium litterarum notitiam habituris. Quomodo reproductum est Nobis ex parte Religiosi Poponis Iwan ritus Graeci Praefecti templi divi Nicolai in civitate nostra seu in suburbio civitatis leopoliensis consistentis. Petitum est a Nobis ut litteras seu privilegium sibi olim a piae memoriae Duce Leone et ejus antecessoribus gratis concessum, atque in perpetuum donatum, ex graeco in latinum transferre, et translatum renovare, confirmare et approbare dignaremur, ex singularia gratia Nostra regia. Quarum quidem litterarum sive privilegij tenor de verbo ad verbum sequitur estque talis „Ego Leo Dux terrarum Russiae, filius Regis Danielis, consilio capto cum senatu nostro, Quem admodum Atavus Noster more Ruthenico Caesar Wlodimirus nuncupatus, terrarum quoque Russiae dominus et parens noster magna ex pietate sua erga multa ecclesiis vel potius aedibus divinis Ritus graeci ubique in terris Nostris Russiae donavit dedit. Nos quoque in gloriam Nominis omnipotentis Dei et laudem sacrarum aedium, videlicet dedicationis sancti Nicolai in suburbio leopoliensi sub castro superiori penes montem vulgo nuncupatum Budelnicza consistentium, apud plateam vel apud vulgarem sive communem viam, quae tendit in Leopoli ex regione Wolhyn concedimus atque donavimus in aevum huic praefatae ecclesiae divi Nicolai loca idonea alias place atque curias ex ambabus partibus praefatae plateae et alterius de regione Wolhynen: quae tendit a porta civitatis leopoliensis, incipiendo a templo et curia divi Nicolai, quae curia versus templum divi Nicolai ex inferiori parte plateae praemissae a prima curia quae data atque donata est diaconibus, Diacis, Criliis Servis inservientibus templo divi Nicolai. Quae curiae versus templum divi Nicolai post viam praefatae plateae qua inferiori alias żaden leży, parte adjacet, ad templum divi Fedorii et infra ad latus templi resurectionis Christi salvatoris Nostri usque ad hanc viam, quae tendit a templo praefato Domini Nostri Jesu Christi videlicet suae sanctissimae resurectionis et declinavit inferius ad fluvium et retro templum divi Fedorii usque ad portam civitatis leopoliensis et retro superius praefatae plateae Wolhynensis, a divo Nicolao usq. ad divum Onuphrium ex ambabus partibus praefatae plateae omnes domos, hortos, curias, census labores, servitia cum omnibus obedientiis alias z posłuszeństwem incipiendo a templo et curia divi Nicolai in longitudinem ad monasterium divi Onuphrij usque simile fiat fundamentum vel dominium alias grunt cum fundamento monasterij cemeterij atque hortus divi Onuphrij et reciproce ad divum Nicolaum totus mons vulgo nominatus Budelnicza ad viam que tendit per montem Calvariae in superiori parte ipsius Budelnicza comparando cum horto templi divi Nicolai et in eodem horto divi Nicolai liberam ei potestatem capiendi vel hauriendi aquam quae fluit in curiam nostram civitatis leopoliensis, vel potius inferius castrum ad culinam ita ipsi tenendi, utifruendi, perpetuo et in aevum censuimus atque concessimus. In his amb: curiis divi Nicolai supranominatae plateae omnis generis artificibus, liberum erit unicuique illorum artificium suum exercere, videlicet sartoribus, pellionibus, sutaribus, fabris laniis, et omnis generis artificij, omnibus modis commodum suum more civili investigare, et omnes denique utilitates more civium uti, usus fructus quoque ut omnes cives leopolienses mercantiis et omnis generis mercibus in aliis quoque partibus vel regionibus eadem libertate tanquam cives leopolienses gaudere, in civitate quoque liberum erit, emere, vendere, ut civibus leopoliensibus sive in civitate sive in aedibus suis, nullumque inde censum vel contributiones tam ex commodis, quam usufructibus suis, nec ex mercibus suis dare tenebuntur, nullaque servitia tam ad fiscum principis, neque officio castrensi neque officio civili, solum omnes sumptus et impensas suas ad meliorandas et corroborandas restaurandasque aedes divi Nicolai conferre debebunt, vel quidem Officium ipsi templi adinvenerit eisque mandaverit. Ad haec concedimus atque donamus templo divi Nicolai ex praefata superiori platea et ex omnibus plateis circa superius castrum, apud Calvariae montem incipiendo a porta ad templum divi Nicolai et ex ambabus partibus platearum ut quilibet paterfamilias qui praeest domui suae, vel potitur pane suo, tenebitur duos grossos quolibet anno perpetuo et in aevum ad necessitatem domus istius ecclesiae sacrae divi Nicolai et in caeteris omnibus necessitatibus praesertim spiritualibus ex praemissis plateis et curiis, ex patribus quoque familias nullibi quam ad templum divi Nicolai ritus graeci semper, perpetuo et in aevum parati esse et obedire tenebuntur.— Insuper praefatae ecclesiae ac praefecto ipsius damus donamus, et in omnibus sylvis civitati ac castro adjacentibus, leopoliensibus ad construenda aedificia, et ad alias omnes necessitates liberum usum fructum Hoc autem templum divi Nicolai praefatum cum omnibus suis fructibus, attinentiis et pertinentiis, damus, donamus Notario Nostro Zeldecki Simeonowi Iwanowiczu, uxori, liberis, et successoribus ejusdem perpetuo et in aevum, sive sint illi spirituales sive non, nihil refert parum, licitum erit eidem alios Popones sive spirituales habere, ac pro arbitrio suo et gloria Dei omnipotentis, non negligetur.—Tandem locum primum penes pontificem eorum alias Wladika damus et concedimus Simeoni Iwanowiczu et Successoribus jus, in eorundem posessione erit praefatum templum divi Nicolai, et apud nullum aliud templum in civitate, vel extra civitatem leopoliensem in toto districtu leopoliensi nullus debebit esse Vicesgerens vel officialis nisi, apud divum Nicolaum et Officiales leopolienses sive praefatus Vicesgerens cum Canonicis hoc est kryłoszani proventus similes habebit, praefatus autem officialis tenebitur consecrare vetus templum, hoc nihil pertinebit ad Canonicos, neque pontifex eorum alias Vladyka solum modo supranominatus Vicesgerens vel Officialis et templum praemissum divi Nicolai—Ad haec supranominatis aedibus divi Nicolai, et praenominato Simeoni Iwanowiczu. — Nobili Zeldecki et successoribus ejus damus donamus perpetuo et in aevum in majus commodum ejus latitudinem et longitudinem fundi, ad conficiendum foenum, cum cognominibus eorum quibuscunque vocitentur nominibus alias Ziemie łęgu, obiazdu z uroczyskami inferius fluvij vulgo nuncupati Połtew incipiendo a primo loco, to iest od pierwszego uroczyska Łupuszna y Themczyska[?] vocato, et in superficiem ejus, alias poprzek ipsius loci dicti Łęgu, a fluvio quidem tendit ad montes vocatos Chelmiczow, et inter fluvium praemissum. Połtew montem dictum Cholmicz in eodem ipso loco alias w Łęgu in instanti mandavimus Villico, Nostro Michaeli Kuroposiqu[?] foveam alias rów facere in signum perpetuae memoriae — Ibique ulterius de ista fovea in montes per collem parum vulgo nominatum Chełmicz et per profundam paludi Tysatowa Debrza nuncupativi et per alium quoque locum krzywy potok vocatum, i przez kamienny garb alias Mochnaty vocatum, usque ad vias sibi per profundum contiguas alias do wiwozów qui tendit ex oppido Gliniany, usque ad Leopolim, et inferius per viam incipiendo a superiori parte do wierzchu błota Rudy, et ex inde na dół potokiem, usque ad foveam alias do przekopu supra rivulum alias nad potokiem iacentem, et a fovea inferius recta mensura ad superiorem portem to iest brodu kamienopolskiego inferius ad monasterium Divi Michaelis, super fluvium Połtew consistens, et retro superius fluvii Połtew ad primum locum alias Wieczyska Łopuszny, Niemczyska et inter haec loca alias uroczyskami praenominati fundi, alias gruntu, liberum erit omnem utilitatem, atque commodi pro suo arbitrio sibi comparare, Gaios sive sylvas prohibere, Cmethones locare, prata et campos commodi sui causa comparare et his supranominatis commoditatibus et proventibus ad templum divi Nicolai pertinentibus praenominatus Simon et ejus legitimi successores utifruentur, nullam facultatem eos ipsos alienandi, et diminuendi habebunt, neque ex eisdem commoditatibus supra dictus Simeon una cum suis successoribus Nobis ac posteritati Nostrae nullo census labores, nec ad bellum vel servitium ejus tenebitur, nec pontifici ullos proventus tenebitur, nec successores ejus tenebuntur, solummodo orationibus suis pro Nobis et antecessoribus et successoribus Nostris Deum placare tenebitur, nullum impedimentum aeque nobiles Nostri quam subditi, et liberi posteritasque Nostra, ac nemo id alienare a praenominatis aedibus divi Nicolai supranominatisque Simeoni ejusque successoribus debebit.—Si autem quis mandata et voluntatem meam ac donationem istam perpetuam interruperit, impediverit violaveritque Deus accerime judicabit, hancque eam inter me et ipsum discernet, et maledictio Dei omnipotentis in hoc saeculo et in futuro hordo Juditio Dei perpetuo et in aevum durabit, et ad ejusdem testimonium litteras Nostras seu privilegium dedimus, sigillumque Nostrum appendi jussimus in praesentia Venerabilis Metropolitae haliciensis Josephi s Kryłosz, Andreae ducis Jaroslawiensis[?], Ducis Marko, Domini Vaśko, et aliorum quam plurimorum fide dignorum circa praemissa existentium. Scriptae hae sunt litterae ruthenicae alias hramota Leopuli feria sexta die octava Mensis Octobris Anno 6800 Notarius Noster Wiktorzyn.— Nos itaque perpensis bene, ac revisis litteris suis praenominatum Iwan Poponem justis ac aequis praecibus benigne se se annuendo, id eidem aequis postulationibus suis non denegandum esse duximus, ut vigore harum litterarum in omnibus ejus punctis, clausulis, articulis, conservetur ex voluntate Nostra secundum litteras originales.—Quemadmodum et praesentibus approbamus, ratificamus, et confirmamus, decernendo serio invitabiliter perpetuis temporibus in suo vigore et robore conservare. Quibus litteris in evidentius testimonium sigillum Nostrum appendi jussimus. Datum in oppido Grodek Feria quarta post dominicam Laetare Quadragesimalem, Anno Domini Millesimo Quadringentesimo Quadragesimo Octavo. Praesentibus Reverendo in Christo patre Domino Gregorio Archiepiscopo leopoliensi, Magnificis et generosis Dominis de Ostroróg, Kalis: Stanislao de Chodecz Russiae, Michaele Miczilo de Buczacz Plocens: Tribunis, Dobeslao Kmita de Wiśnice Lublinen: Dobeslao de Sieradz Premisliensi, Paulo de Sprowa Leopolien Petro de Szamotuły, Michael de Zakrzew Castelanis. Joanne de Strutsiany Regni Poloniae Mareschalco, et aliis quam plurimis circa praemissa existentibus. Datum per manus venerabilis Alberti de Zachlin Custodis Sandomir: Gnesnensis, Cracoviensis, Vratislaviensis Posnanensis ecclesiarum Canonici et Regni Poloniae Vice Cancellarij sincere Nobis dilecti. Relatio ejusdem Venerabilis Alberti de Zychlin Regni Poloniae Vice Cancellarij.
Король Стефанъ собственною подписью подтвердилъ дня 14 Іюня, 1578 года, въ Львовѣ. Сигизмундъ III.—собственною же подписью дня 10 Октября, 1611, въ Варшавѣ. Михаилъ—дня 1-го Марта, 1672 года, въ Варшавѣ. Янъ III.—дня 24 Февраля, 1679 года, въ Городнѣ, и Августъ II.—дня 9 Іюня, 1700 года, въ Варшавѣ345.
Ж.
А се я Князь Левъ синъ короля Даніла згадавшися есмо зъ нашими Бояры, яко прадедъ нашъ Царь великій Володимиръ, и отецъ нашъ придалъ Митрополитомъ и епископомъ по всѣмъ Рускимъ землямъ. Тако же и мы Богу и Пречистой Богоматери и Святому преподобному отцу Онуфрію дали есмо Монастырь Лавровъ Антонію Владици якъ нашъ дятко князь Великій Лаверъ придалъ въ Богомольство почовши отъ потока Лотышки кобылы на едину сторону верхомъ потока Лотышки и Прохирова роздѣломъ до высокой поланы и верхомъ Линины, а на другую сторону чрезъ поле и рику Линину въ гору южъ паки отъ костела[?] монастыра границы поверхъ Потока Семѣнова и Лининки малой верхомъ потока великого презъ оровый верхомъ Линины большой до Поланы великои далисмо со всѣми пожытки монастирови съ польми и съ Лѣсомъ и ставы и млыны и медовими даньмы въ Богомольство и паствами и зъ нашыхъ людей и съ лѣса дань Монастеру давати и съ тихто Лѣсовъ въ Богомольство абы за насъ Бога прошено и за наши предки кому Богъ дасть въ той святой церкви быти на вѣки вѣчныѣ. А тое дити нашіе[?] не вступаются и по нихъ будучые, и да не отдалено будетъ от Монастира выжей писаного. А кто уступитъ на мое слово, Судъ съ нимъ предъ Богомъ и да будетъ клятва Божія на немъ, и Святихъ отецъ триста осмнацять въ сей вѣкъ и въ будучеи въ день страшнаго суда Божого. На теесмо грамоту нашу дали и печать свою привѣсили, а при томъ были святый Митрополитъ Галицкій скрылоса, Аноній Владика перемыскій, славный князь Андрей Ярославичь и панъ Васко и иныхъ бояръ много было притомъ. Писана и дана грамота въ Премишлю въ Пятокъ Мѣсяца октоврія въ 8 день Лѣта отъ створенія свѣта ведлугъ Хисторіи Словенскихъ семтисячного Осмсетнаго. Отъ Народзенія Сына Божого тысяща двѣста девятдесять два. А писецъ Захария Вихотъ. М: П.
Этотъ списокъ взятъ изъ дѣловой заявки, внесенной in Castro Premisliensi feria secunda post Dominicam invocavit Quadragesimalem 1727 года, находящейся въ подлинникѣ въ Львовскомъ архивѣ у Св. Онуфрія, и заключающей подтвержденіе привилегій Лаврвскаго монастыря, данное королемъ Яномъ Казимиромъ 1662 г., Августа 8. дня.
Примечания
Уже Карамзинъ въ том. IV. стр. 167. привилегію, данную Крылосу княземъ Львомъ, считаетъ подозрительною. Не высказывая своего мнѣнія о другихъ, а обративши надлежащее вниманіе только на эту грамоту, будто бы данную церкви св. Николая, я, не смотря на то, что она внесена въ дѣловыя книги, долженъ согласиться съ Карамзинымъ. Къ этому побуждаютъ меня слѣдующія причины: а) Подлинника этого документа на Рускомъ языкѣ нѣтъ; есть только плохой Польско-Латинскій переводъ, будто бы подтвержденный Казимиромъ IV., въ среду, послѣ воскресенья Laetare Quadragesimali 1448 года, и находящійся въ его, т. е, короля Казимира, привилегіи, и, слѣд., за неимѣніемъ подлинника, можно сумнѣваться въ спискѣ, тѣмъ болѣе, что б) король Казимиръ въ этомъ документѣ, данномъ въ 1448[?] году, называется княземъ, господиномъ и наслѣдникомъ Прускимъ, Холмскимъ и Ельблѫнскимъ, между тѣмъ какъ король Казимиръ пріобрѣлъ Прускія страны спустя семь лѣтъ, т. е., только 1455 года, въ которомъ присовокупилъ ихъ къ своимъ титламъ; в.) Воскресенье Laetare есть четвертое поста, и приходится въ Мартѣ; а постомъ 1448 года король Казимиръ находился не на Руси, въ Городнѣ, подъ Львовымъ, гдѣ подписалъ этотъ документъ, но въ Литвѣ, т. е., въ Брестѣ „ex Vilna processit in Brescie et ibi fere totam Quadragesimam continuavit, pro Dominica vero Palmarum Vilnam reversus est, et ibi egit dies festos paschae etc.“ пишетъ Длугошъ. Липс. изд. 1712 года: томъ II. стр. 36.—Далѣе, Длугошъ пишетъ также, отъ стр. 41 по стр. 48., что король выѣхалъ feria secunda (во вторникъ) наканунѣ Св. Маргариты, т. е., въ Іюлѣ, изъ Кракова на Русь, въ Воскресенье послѣ Святой Маргариты прибылъ въ Перемышль, а въ Воскресенье наканунѣ Маріи Магдалины, также въ Іюлѣ,—въ Львовъ, гдѣ оставался одиннадцать дней,“ feria quarta ante festum Sancti Petri ad Vincula выѣхалъ изъ Львова и feria sexta post festum Petri, т. е., Августа 8 дня, остановился въ Галичѣ и пробылъ тамъ 4 дня, и потомъ, наканунѣ Св. Лаврентія, посѣтилъ Каменецъ, гдѣ, проживъ 12 дней, feria quarta ante festum S. Bartholomei, отправился оттуда въ Литву черезъ Теребовлю, Козловъ, Луцкъ, Пинскъ, и, въ день Пресвятыя Богородицы, т. е., 8 Сентября, прибылъ въ Новгородокъ; стало быть, этотъ документъ не былъ писанъ въ Городнѣ, въ среду, послѣ четвертаго воскресенья поста, потому что въ то время король, дворъ и кабинетъ его, тамъ не были. г.) Лица и именитые господа, въ присутствіи которыхъ этотъ документъ данъ былъ королемъ Казимиромъ 1448 года., и которыхъ имена тутъ находятся, или совершенно не существовали, или, по крайней мѣрѣ, не въ томъ году и не такъ. Въ 1448 году Львовскимъ Латинскимъ архіепископомъ былъ не Григорій изъ Санока, а Янъ Одровѫжъ (Jan Odrowąż), умершій 1450 года; мѣсто его заступилъ Григорій въ 1451 году, (Несѣцкій том. 1. стр. 25. Длугошъ стр. 36, свидѣтельствуетъ, что, на Люблинскій сеймъ въ 1448 году прибылъ къ королю Янъ, архіепископъ Львовскій, послѣ праздника Божьяго тѣла, и, слѣд., послѣ поста, а на стр. 65, что Григорій въ 1451 былъ посвященъ въ Краковѣ въ санъ архіепископскій.). Въ 1447 год. былъ Мартынъ изъ Калиновы, а до 1451 год. Лаврентій изъ Калиновы, по гербу Зарѧба; Станиславъ же изъ Остророга былъ воеводою Калишскимъ не въ 1448, а около 1477 года (Несѣцкій том. I. стр 126.). — Воеводою Рускимъ былъ въ то время Андрей изъ Спровы Одровѫжъ до самаго 1465 года, а послѣ его вступилъ на воеводство Станиславъ изъ Ходча, котораго имя и прозваніе находится на этомъ документѣ, относящемся къ 1448 году (Несѣцкій томъ 1. стр. 151., и Длугошъ стран. 65.). — Воеводою Плоцкимъ былъ тогда Прандота Равичь изъ Желязны, а упоминаемый въ этомъ документѣ Михаилъ Мичыло изъ Бучачь не былъ ни Плоцкимъ, ниже какимъ другимъ, воеводой (Несѣцкій стр. 151). Сочинитель этой поддѣльной грамоты называетъ воеводъ Полатини Tribuni; но воеводы Полатини всегда назывались Palatini, что свидѣтельствуетъ и Длугошъ подъ тѣмже 1446 годомъ. Достоинство подъ названіемъ, Tribuni, Послы, введено въ Польшѣ гораздо позже; да если бъ оно было и въ то время, то, слѣдуя порядку въ достоинствахъ, прежде были бы упомянуты сенаторы кастеляны, а потомъ уже послы рыцарскаго сословія „Tribuni“. Люблинскимъ кастеляномъ въ 1448 былъ Креславъ изъ Курозвукъ (Длугошъ, стр. 36, говоритъ, что онъ въ 1448 году прибылъ на Люблинскій съѣздъ. Несѣцкій стр. 230). Добѣславъ же Кмита, о которомъ говорится въ этомъ документѣ, получилъ кастелянство уже послѣ 1457 год. Кастелянства Перемышльскаго въ то время еще не было, и, слѣд., Добѣславъ изъ Сѣрада—позднѣйшая выдумка. Кастеляномъ Львовскимъ былъ въ то время Николай Кмита, а Павелъ изъ Спрова никогда имъ не былъ (Несѣцкій стр. 224). Кресло Львовскаго кастелянства было старше, нежели кресло Люблинскаго или Перемышльскаго, основаннаго гораздо позднѣе, а потому въ документѣ, вышедшемъ изъ королевскаго кабинета, было бы упомянуто о Львовскомъ прежде, нежели о Люблинскомъ или Перемышльскомъ. Какого-то кастеляна, Михаила изъ Закревъ ни тогда, ни послѣ никогда въ Польшѣ не было. Вымышленный Иванъ изъ Трутсяны никогда не былъ маршалкомъ, ни великимъ короннымъ, ни придворнымъ короннымъ (Несѣцкій, стр. 251., Албертранди Дѣянія Польскаго королевства, стр. 81, 85 и 87.), также Войцѣхъ изъ Зыхлина или Зыхлинскій хотя и былъ подканцлеромъ, но получилъ достоинство это только въ 1460 году, а въ то время, къ которому относится документъ, держалъ меньшую печать, т. е., былъ подканцлеромъ Петръ изъ Щекоцина (Несѣцкій стр. 261). д). Нужды нѣтъ — что этотъ документъ не имѣетъ на себѣ подписи короля Казимира; но вотъ что: почти всѣ утвержденія, выходившія въ этой формѣ, скрѣпляли канцлеры собственноручно. Подлинникъ этой Казимировской поддѣльной, Латинской, грамоты, находится у Яна Честынскаго, греміяльнаго каноника митрополичьей Львовской капитулы и священника у св. Параскевы, къ приходу котораго принадлежитъ эта церковь Св. Николая, писанъ на пергаминѣ прекраснымъ Готическимъ почеркомъ, вошедшимъ въ употребленіе гораздо позже вѣка Казимирова, печать привѣшена, но такъ затерта, что на ней ничего не льзя различать. Годъ списанія назначенъ Арабскими числами, именно: 1448 г.; но извѣстно, что въ то время годъ писался или просто буквами, или числами Римскими, или же такъ называемыми, Церковными, но никогда Арабскими. е). По должномъ разсмотрѣніи этой компиляціи открывается, что она вымышлена въ началѣ царствованія Стефана Баторія, или не задолго до вступленія его на Польскій престолъ, и, можетъ быть, была поднесена ему, а потомъ и другимъ королямъ, для подписанія. Въ это-то время Львовскіе горожане, цеховые ремесленники, исповѣдовавшіе Латинскій обрядъ, не допускали въ цехи Русиновъ, жителей предмѣстьевъ, какъ раскольниковъ, запрещали имъ ремесла и продажу своихъ издѣлій, почему Русины производили съ городомъ споры какъ въ царствованіе Сигизмунда Августа, такъ и при его преемникахъ. И такъ, цѣль подлога была доказать, что эти жители предмѣстій имѣютъ еще отъ Рускихъ князей право ремесла и продажи. Другая цѣль удержать намѣстничество при священникахъ той церкви, каковое достоинство, можетъ быть, Галицко-Львовскій епископъ (Балабанъ) перенесъ на особу инаго священника, потому что во время Льва не было владычства или епископства Львовскаго. е) Въ этомъ, мнимо Казимировскомъ, документѣ упоминается, что король Казимиръ приказалъ перевести привилегію короля Льва съ Греч. на Лат. языкъ, какъ будто бы Левъ давалъ свои привилегіи на Греческомъ языкѣ; напротивъ, Рускіе князья употребляли Рускій языкъ и Рускую грамоту. Языкъ этотъ, во времена Казимира IV., былъ болѣе извѣстенъ, нежели Польской или Латинской, какъ самому королю, такъ и большей части пановъ, употреблялся при Дворѣ, въ судахъ, въ Литвѣ и сдѣсь, въ Червоной Руси. Это доказывается граничнымъ документомъ, который относится къ 1424, писанъ Рускимъ языкомъ и (Рускимъ) письмомъ, и помѣщенъ сдѣсь подъ буквою З; подлинникъ его хранится въ архивѣ В. Алоизія Борковскаго, помѣщика Островскаго, въ Галиціи, въ округѣ Бережанскомъ. З) Далѣе, въ немъ упоминается, что поселенцы на церковныхъ земляхъ должны платить оброкъ по два гроша только „ad templum divi Nicolai ritus Graeci“, какъ будто бы при князѣ Львѣ „ritus Graeci“ въ его столичномъ городѣ Львовѣ былъ другой ritus, или была церковь или костелъ Св. Николая не ritus Graeci. Ясно, что этотъ документъ вымышленъ въ то время, когда въ Галицкомъ предмѣстіи была основана, или долженствовала быть основанной, церковь Св. Николая ritus Latini. Кромѣ приведенныхъ замѣчаній, въ этомъ документѣ находится столько уклоненій, несогласныхъ съ духомъ времени, тогдашнимъ правленіемъ, нравами, обычаями и языкомъ, доказывающихъ его подложность, что если бъ я захотѣлъ исчислять и разбирать ихъ, то зашелъ бы слишкомъ далеко.
К тексту