Пограничье Литвы и Короны в планах короля Сигизмунда Августа. Разворот 252, с. 476-477
Юзеф Марошек о подляских владениях Сигизмунда Августа между Неманом и Наревом: Кнышинская резиденция, тыкоцинская крепость с арсеналом и сокровищницей, хозяйство староств, люди королевской службы и судьба королевского замысла после 1572 года. Белосток, 2000.
С. 476-477
Оригинал (по-польски)
togo velikij znak, niśli mnogo, i pole rozrobleno, nedaleko puści gorodenskoj, pod ostupom Vasilkovom. Gajewnik suraski Kuźma Kostenowicz (brat Maksima?) powiedział, że także posiadał łaźnię nad Supraślą, tam, gdzie obecnie Łukasz wójt dobrzyniewski domom sedit i senożaty ego zachodnyi pod nim i derevo bortnoe nebożcik p. voevoda v nego otnjal i Lukażu otdal, a tak i берет kliućnik belskij podle davnosti, za toe derevo dan па mnie beret?""1396,
W II 1558 r. król zatwierdzał intercyzę ślubną Łukasza Kurzenieckiego ze Stefanią Aleksandrówną Wiszniowiecką1397. W styczniu 1562 r. ożenił się z córką starosty knyszyńskiego Piotra Chwalczewskiego 1398. Spowodowało to nadużycia, których autorem był Chwalczewski, a zakończyło się, jak się wydaje, odejściem tego reformatora ze stanowiska dzierżawcy knyszyńskiego. Lustratorzy starostwa knyszyńskiego w 1602 r. pisali: Kalinowka, Stara Wola, Jaszinowka, Słomianka i Chobot[k]y — wsi na gruncie starostwa knyszyńskiego zasadzone, lecz je teraz trzymają panowie Kurzenieczcy, mając je sobie za dziedziczne i podzielili się jemi po ojcu swem i łakową nam sprawę dawano o tych wsiach, iż Kalinowka, którą przedtym zwano i teraz jeszcze zowią Wojtowcami (bo są inne dwie - jedna Królewska, a druga Wójtowska Kalinowki) była na wójtostwo i 100 kop lit. sumy na niej miało być zapisanych, do której Kalinowski p. Chwalczewski, star. naonczas knyszyński panu Kurzenieczkiemu, gdy jego córkę pojmował, Starą Wolę przyłączył. A Jassinowka, Słomianka i Chobot[k]y przedtym jeszcze były rozkopane. I tak to ludzie przed nami ćwierdzili, iż to wszystko królewszczyzna, o czym wziąwszy wiadomość posyłalichmy do panów Kurzenieczkich, jeśliby chcieli dopuścić lustracjej na te dobra, albo nie. Na co żadnego responsu nie było?80,
Już ok. 1561 r., gdy król nakazał skupywać wójtów knyszyńskich, wówczas wójtostwo dobrzyniewskie znajdowało się w rękach syna Łukasza Kurzenieckiego — Jerzego?8!. On też dziedziczył Sokołdkę.13991400
KURZENIECKI MIKOŁAJ IWANOWICZ, dworzanin królewski
Od 16 VIII 1545 r. służył w 4 konie jako dworzanin królewski1401. W 1546 r. Mikołaj Iwanowicz z Kurzeńca, dworzanin królewski otrzymał ostęp puszczy knyszyńskiej — Jasionówkę1402. Braćmi Mikołaja byli: Łukasz, Kasper i Jerzy starościce pińscy, którzy wraz z nim otrzymali pozwolenie od króla Zygmunta Augusta na założenie miasta w ich dobrach Werchnianskoje (Worniany?), otworzenie tamże karczem i ustanowienie targów1403, Zmarł po
LEWICKI MACIEJ, dworzanin królewski, sędzia ziemski bielski
W 1551 r. bielszczanie skarżyli się królowi na swego podsędka Lewickiego, iż1405 z powodu spraw królewskich często bywa nieobecny w sądzie. Zygmunt August rozkazał, aby podsędek, gdy sam nie może przybyć na roki, wysyłał zamiast siebie szlachcica gruntownie obeznanego ze sprawami sądo-
LIPIEŃSKI SEBASTIAN, miernik tykociński
2 IX 1568 r. wspólnie z podstarościm tykocińskim Florianem Łobeskim wymierzył nad Nereślą pod Żyranem łąki dla bernardynów tykocińskich, w związku z poleceniem króla Zygmunta Augusta1404,
Może był tożsamy z Sebastianem Rosko, notowanym w inwentarzu miasta Tykocin z 1571 r., jako posiadacza własności w tym mieście1407,
LISOWSKI JAN, dworzanin królewski
W pobliżu Knyszyna i Jasionówki znajdowała się niewielka dzierżawa królewska zwana Krzywą. Tworzyły ją folwark Krzywa i wsie: Krzywa, Olszanka i Krukowszczyzna liczące 15 wł. W 1576 r. włość znajdowała się w posiadaniu Jana Lisowskiego dworzanina królewskiego1408. Janek Lisowski należał do 14 pokojowców dworu litewskiego króla Zygmunta Augusta1406
Сноски
1396 Arch. sb., t. I, nr 17, s. 17.
1397 CAADR Moskwa, F. 389, op. 1, nr 81, k. 155; AGAD Warszawa, APP, nr 19, s. 12.
1398 CAADR Moskwa, F. 389, op. 1, nr 85, k. 195; AGAD Warszawa, APP, nr 19, s. 250.
1399 ĄAGAD Warszawa, ASK, dz. XLVI, nr 146 A, К. 26v.
1400 CAADR Moskwa, F. 389, op. 1, nr 76, k. 67; AGAD Warszawa, APP, nr 18, s. 572.
1401 M. Ferenc, Dwór Zygmunta Augusta..., s. 182.
1402 д. Boniecki, Poczet, s. 315; CAADR Moskwa, F. 389, op. 1, nr 61.
1403 Ад. Boniecki, Poczet, s. 315; CAADR Moskwa, F. 389, op. 1, nr 62. 285 286
1404 Wiśniewski, Kurzeniecki Iwan, s. 295.
1405 T. Baranowski, Podlasie w przededniu..., s. 69.
1406 5, Jamiołkowski, Tykocin, nr 47, s. 770.
1407 ĄAGAD Warszawa, ASK, dz. ТУТ, nr T-4, К. Ву i 10.
1408 Lustracje woj. podlaskiego 1570 i 1576, s. 144-146; Księgi podskarbińskie z czasów Stefana Batorego r. 1576-1586 w dwóch częściach, t. IX, cz. 2, s. 265.
Перевод на русский (машинный)
Великие знаки, чем многие, и поле раздробленное, недалеко от гроденского, под уступами Васильковым. Гайеник сураский Кузьма Костенович (брат Максима?) сказал, что также имел баню над Супрасилем, там, где ныне Лукаш воевал добрыми даждь и сеньоратами таковой чужой под ним.1396,
В 1558 г. король утвердил брачный контракт Лукаша Курзенецкого со Стефанией Александровной Вишневецкой.1397. В январе 1562 года женился на дочери старосты Кнышинского Петра Хвальчевского1398. Это привело к злоупотреблениям, автором которых был Хвалчевский, и закончилось, по-видимому, уходом этого реформатора с должности арендатора Кнышинского. Люстраторы старосты Кнышинского в 1602 году писали: В. Калиновка, Старая Воля, Ясинка, Сломянка и Чобот[k] деревни на почве староста Кнышинского, которую теперь удерживали за них. Кнышинскому г-ну Курженчику, когда он понимал его дочь, Старую Волю он подключил. А Ясиновка, Сломянка и Чобот[k] были еще раскопаны. И так люди перед нами говорили, что это было все королевское, о чем, взяв сообщение, мы посылали к господину Курженчикам, если они не хотели на это ответить.
Уже около 1561 г., когда король приказал скупать Кнышинских войтов, тогда войтоство Добронёво находилось в руках сына Лукаша Курзенецкого Георгия?8!. Он также унаследовал Соколдку.13991400
Николай Иванович, придворный
С 16 августа 1545 года служил в качестве придворного короля в четырёх конях.1401. В 1546 году Николай Иванович из Курзенца, королевский придворный получил устье Кнышинской пущи Ясьоновка1402. Братьями Николая были: Лукаш, Каспер и Георгий Пинские старцы, которые вместе с ним получили разрешение от короля Сигизмунда Августа на основание города в их имениях Верхнянское (Ворняны?), открытие там же костра и установление ярмарки1403Умер после
Левицкий Мацей, королевский придворный, земский судья Бельский
В 1551 г. белшяне пожаловались королю на своего подопечного Левицкого, что1405 Сигизмунд Август приказал, чтобы подсудимый, если он сам не может приехать на год, посылал себе дворянина, хорошо знакомого с судьей.
ЛИПЕЦКИЙ СЕБАСТИАН, ТИКОЦИНСКИЙ ИЗМЕРИТЕЛЬ
2 сентября 1568 г. вместе с подстаростью тыкоцинским Флорианом Лобесским направил над Нереслой под Жираном луг для тикоцинских бернардинов в связи с приказом короля Сигизмунда Августа.1404,
Возможно, он был идентичен Себастьяну Роско, зарегистрированному в инвентаре города Тыкоцин 1571 года как владельцу имущества в этом городе.1407,
Лисовский Ян, придворный король
Возле Кнышина и Ясьоновки находилась небольшая королевская аренда, называемая Кривой. Ее составляли фольварк Крива и деревни: Крива, Ольшанка и Круковщина, насчитывавшая 15 ил. В 1576 году властво находилось во владении Яна Лисовского королевского придворного.1408Янек Лисовский принадлежал 14 горничным при дворе короля Сигизмунда Августа.1406
Сноски
1396 Сб., том I, No 17, с. 17.
1397 CAADR Москва, F. 389, op. 1, No 81, k. 155; AGAD Варшава, APP, No 19, с. 12.
1398 CAADR Москва, F. 389, op. 1, No 85, k. 195; AGAD Варшава, APP, No 19, с. 250.
1399 AGAD Варшава, ASK, dz. XLVI, No 146 A, К. 26v.
1400 CAADR Москва, F. 389, op. 1, No 76, k. 67; AGAD Варшава, APP, No 18, стр. 572.
1401 Ференц М. Королевский двор Сигизмунда Августа.
1402 д. Бонецкий, Почет, с. 315; КААДР Москва, Ф. 389, op. 1, No 61.
1403 . Бонецкий, Почет, с. 315; CAADR Москва, F. 389, op. 1, No 62. 285 286
1404 Вишневский, Курзенецкий Иван, с. 295.
1405 Барановски Т. Подляшье накануне..., с. 69.
1406 5, Ямиолковский, Тыкоцин, No 47, с. 770.
1407 AGAD Варшава, АСК, д., No Т-4, К. и 10.
1408 Люстрации Подляского воеводства 1570 и 1576 гг., стр. 144-146; Подскарбинские книги времен Стефана Батория 1576-1586 гг. в двух частях, том IX, стр. 265.