Br
Брестчина
Производит · Предлагает · Приглашает

Пограничье Литвы и Короны в планах короля Сигизмунда Августа. Разворот 233, с. 438-439

Юзеф Марошек о подляских владениях Сигизмунда Августа между Неманом и Наревом: Кнышинская резиденция, тыкоцинская крепость с арсеналом и сокровищницей, хозяйство староств, люди королевской службы и судьба королевского замысла после 1572 года. Белосток, 2000.

Пограничье Литвы и Короны в планах короля Сигизмунда Августа, 2000: разворот 233 из 338

С. 438-439

Оригинал (по-польски)

wsi, liczne stawy i wzorowe gospodarstwo rybne1181. 19 VI 1561 r. rewizor królewski ks. A. Pilchowski spisał: Rewizję dworów starostwa knyszyńskiego, dzierżawy JKM p. Piotra Chwalczewskiego, podkomorzego kaliskiego przez ks. Adama Pilchowskiego scholastyka warszawskiego uczyniona w roku 1561 miesiąca Junia dnia 1182.

Chwalczewski zakończył urzędowanie jako starosta knyszyński w 1564 r. Sporządzono wówczas Inwentarz dochodów i pożytków wszelakich starostwa knyszyńskiego... przez Adama Pilchowskiego... przy spuszczaniu tego starostwa przez p. Piotra Chwalczewski podkomorzemu kaliskiemu i przy poddaniu tego starostwa w sprawę p. Hieronima Koryckiego koniuszego JKM roku 1564 IX 11 spisany??.

Córka Piotra Chwalczewskiego wyszła za mąż za Kurzenieckiego, najpewniej Łukasza. W styczniu 1562 r. doszło do porozumienia pomiędzy Chwalczewskim a Kurzenieckim odnośnie posagu1184. Powinowactwo miało doniosłe znaczenie dla wzrostu fortuny rodu Kurzenieckich. Lustratorzy starostwa knyszyńskiego w 1602 r. pisali: Kalinowka, Stara Wola, Jaszinowka, Słomianka i Choboty - wsi na gruncie starostwa knyszyńskiego zasadzone, lecz je teraz trzymają panowie Kurzenieczcy, mając je sobie za dziedziczne i podzielili się jemi po ojcu swem i takową nam sprawę dawano o tych wsiach, iż Kalinowka, którą przedtym zwano i teraz jeszcze zowią Wojtowcami (bo są inne dwie - jedna Królewska, a druga Wójtowska Kalinowki) była na wójtostwo i 100 kop lit. sumy na niej miało być zapisanych, do której Kalinowski p. Chwalczewski, star. naonczas knyszyński panu Kurzenieczkiemu, gdy jego córkę pojmował, Starą Wolę przyłączył. A Jassinowka, Słomianka i Choboty przedtym jeszcze były rozkopane. I tak to ludzie przed nami ćwierdzili, iż to wszystko królewszczyzna, o czym wziąwszy wiadomość posyłalichmy do panów Kurzenieczkich, jeśliby chcieli dopuścić lustracjej na te dobra, albo nie. Na co żadnego responsu nie było1185. Pewnie nadużycia spowodowane forowaniem zięcia Kurzenieckiego stały się przyczyną pozbawienia tego reformatora stanowiska dzierżawcy knyszyńskiego.1183

DĄBRÓWKA STANISŁAW z Wilamówki, kanonik wileński, magister sztuk wyzwolonych, pleban kościoła szpitalnego św. Marii Magdaleny w Wilnie, pleban kościoła parafialnego w Dolistowie.

Był synem Marka. Pochodził z Dąbrówki w powiecie warszawskim. OJciec jego nabył wieś Wilamówkę koło Goniądza. Od 1491 r. był studentem Akademii Krakowskiej, gdzie uzyskał tytuł magistra sztuk wyzwolonych. Stanisław Dąbrówka w l. 1518-1546 był kanonikiem katedry wileńskiej. W l. 1519-1536 r. wzmiankowany był jako pleban kościoła w Dolistowie koło Goniądza1186. W l. 1503-1536 był plebanem w Niecborzu na Mazowszu. W 1511 r. jego ojciec, on sam oraz rodzina zostali przyjęci do herbu Ciołek. Stało się to bez wątpienia za przyczyną bpa płockiego i plebana goniądzkiego Erazma Ска1187 66. W 1529 r. król Zygmunt I potwierdził szlachectwo od dawna posiadane przez niego i jego brata Andrzeja Wilamowskiego. Jako proboszcz wileńskiego kościoła szpitalnego św. Marii Magdaleny wzm. był 30 X 1530 г. 1188 Wraz z bratem Andrzejem był wspominany w 1546 г. 68 Żył jeszcze 30 IX 1551 г. 1190

DULSKI JAN podskarbi nadworny koronny, zm. 28 III 1590 r.

Był dworzaninem króla Zygmunta Augusta, wyróżnianym przez monarchę. Pieczętował się herbem Przegonia. Pochodził z Dulska w pow. świeckim na Pomorzu. Był synem Wojciecha Dulskiego chorążego pomorskiego i Katarzyny Rabianki. Od 1564 r. pełnił urząd starosty suraskiego, od 1567 starosty brańskiego. Poza tym posiadał jeszcze inne starostwa: od 1560 r. dybowskie, od 1562 r. rogozińskie, od 1580 r. świeckie, od 1581 r. ekonomię malborską, od 1582 r. starostwo jeżowskie”0,11911189

Сноски

1181 w. Pociecha, Chwalczewski Piotr, PSB, t. 4, s. 2-3; Tenże, Chwalczewscy (Franciszek-Jerzy-Piotr-Stanisław), Kraków 1938, s. 9-13.

1182 Opis 815 rękopisów, s. 103, nr 119. Był to kodeks papierowy XVI w., pod sygnaturą Biblioteki Krasińskich 135, spisany na kartach 5-34. Spłonął w 1944 r. w Bibliotece Narodowej w Warszawie. Druk: W. Chomętowski, Materiały do dziejów..., s. 240-263.

1183 Niemal w całości opublikowany został bez wskazania na ten konkretnie inwentarz przez W. Chomętowskiego, Materiały do dziejów..., s. 267-299.

1184 CAADR Moskwa, F. 389, op. 1, nr 85, k. 195; AGAD Warszawa, APPP, nr 19, s. 250.

1185 AGAD Warszawa, ASK, dz. XLVI, nr 146 А, К. 26v.

1186 I Kapica-Milewski, Herbarz, s. 447. 13 V 1536 r. występuje jako mediator w sporze między Pawłem — kustoszem katedry wileńskiej i plebanem nowogródzkim a Jurgim Jaczkowiczem Zielepuchą urzędnikiem królowej Bony, dotyczącym dziesięciny kościoła odelskiego należnej z majętności Kundzin - BAN Wilno, Е. 273, nr 2398.

1187 Informacje zawarte w liście Jerzego Wiśniewskiego do Edwarda Popławskiego z 26 III 1980 r. Рог. Е. Popławski, Materiały do historii..., cz. 1, s. 94.

1188 BAN Wilno, Е. 1, nr 122; Opisanie ROVPB, t. III, prilożenija s. 55-56, nr 17; R. Jasas, Pergamentu katalogas..., s. 168, nr 420.

1189 CAADR Moskwa, F. 389, op. 1, nr 58; A. Boniecki, Poczet, s. 366.

1190 ВАМ Wilno, F. 1, nr 152; Opisanie ROVPB, +. III, prilożenija s. 62-65, nr 25 nr 17, R. Jasas, Pergamenty katalogas..., s. 204, nr 518.

1191 Ff Piekosiński, Wypisy heraldyczne z ksiąg poborowych, „Rocznik Towarzystwa Heraldycznego we Lwowie”, t. II — rok 1910, Lwów 1911; Urzędnicy podlascy, s. 165.

Перевод на русский (машинный)

село, многочисленные пруды и образцовое рыбоводное хозяйство1181. 19 июня 1561 г. королевский ревизор о. А. Пилховский написал: «Ревизия дворов старосты Кнышинского, аренды ЕКВ г. Петра Хвальчевского, подкоморье калишского от о. Адама Пилховского варшавского схоластика, сделанная в 1561 году месяца Юния дня1182.

Хвалчевский закончил свою деятельность в качестве старосты Кнышинского в 1564 году. Был составлен тогда Инвентарь доходов и выгод всех кнышинских старост... Адам Пилховски... при спуске этого старосты на воду подкоморомену Клицкому и при подаче этого старосты на дело г. Иеронима Корыцкого в 15 году IX Конюша JK.

Дочь Петра Хвалчевского вышла замуж за Курзенецкого, скорее всего, за Луки. В январе 1562 г. было достигнуто соглашение между Хвалчевским и Курзенецким относительно приданого1184. Сродство имело большое значение для роста состояния рода Курзенских. Люстраторы старосты Кнышинского в 1602 году писали: Калиновка, Старая Воля, Ясиновка, Сломянка и Хоботы - деревни на почве староства Кнышинского, но теперь они удерживались господинами Курзенцами, имея их в качестве наследственных и разделив между собой. И так, люди до нас утверждали, что это все королевское, о чем мы посылали сообщения господам Курзенчикам, если они хотели бы допустить люстрацию на эти блага или нет. На что не было никакого ответа1185Вероятно, злоупотребления, вызванные форсированием зятя Курзенецкого, стали причиной лишения этого реформатора должности арендатора Кнышинского.1183

Вильгельмский каноник, магистр гуманитарных наук, плебан больничного костела святой Марии Магдалины в Вильнюсе, плебан приходского костела в Долистове.

Он был сыном Марека. Происходил из Домбровки в Варшавском повяте. Его отец приобрел село Виламовка возле Гонидзе. С 1491 года он был студентом Краковской академии, где получил степень магистра гуманитарных наук. Станислав Домбровка в 1. 1518-1546 был каноником Вильнюсского собора. В 1. 1519-1536 годах упоминается как плебан костела в Голистуве.1186. В 1. 1503-1536 был плебаном в Нецборге на Мазовии. В 1511 году его отец, он сам и семья были приняты в герб Циолек. Это произошло, несомненно, из-за епископа Плоцкого и плебана Гоняньского Эразма Гуса1187 66. В 1529 году король Сигизмунд I подтвердил дворянство, давно принадлежащее ему и его брату Анджею Виламовскому. В качестве настоятеля Вильнюсского больничного костела св. Марии Магдалины Взр. был 30 X 1530 г.1188 Вместе с братом Андреем упоминается в 1546 г. 68 Жил еще 30 сентября 1551 г.1190

Дальский Ян подскарби придворный коронный, 28 III 1590.

Был придворным короля Сигизмунда Августа, отличившимся у монарха. Печатался гербом Пржегоня. Происходил из Дульска в Поморье. Сын Войцеха Дульского поморского и Екатерины Рабианки. С 1564 года занимал должность сураского старосты, с 1567 года староста Браньского. Кроме того, имел еще одно староство:11911189

Сноски

1181 В. Утеха, Хвалчевский Петр, PSB, т. 4, с. 2-3; Tenże, Хвалчевские (Franciszek- Jerzyz-Piotr-Stanisław), Краков 1938, стр. 9-13.

1182 Описание 815 рукописей, стр. 103, No 119. Это был бумажный кодекс XVI в., под подписью Библиотеки Красинских 135, написанный на карточках 5-34. Сгорел в 1944 году в Национальной библиотеке в Варшаве. Печать: В. Хомятовски, Материалы для истории..., стр. 240-263.

1183 Почти полностью он был опубликован без указания на этот конкретный инвентарь В. Хомятовским, Материалы для истории..., с. 267-299.

1184 CAADR Москва, F. 389, op. 1, No 85, k. 195; AGAD Варшава, APPP, No 19, с. 250.

1185 AGAD Варшава, ASK, dz. XLVI, No 146 А, К. 26v.

1186 И Капица-Милевский, Гербарж, с. 447 В 1536 г. выступает посредником в споре между Павлом хранителем Вильнюсского собора и Новгородским плебаном и Юргим Ячковичем Зелепухой, должностным лицом королевы Боны, касающимся десятины одельского костела, принадлежащего владению Кундзина No 27, Вильно, Вильно.

1187 Информация, содержащаяся в письме Ежи Вишневского к Эдварду Поплавскому от 26 марта 1980 года. Рог Е. Поплавский, Материалы для истории..., ч. 1, с. 94.

1188 BAN Вильнюс, Е. 1, No 122; Описание ROVPB, том III, приложение с. 55-56, No 17; R. Jasas, Pergamentu katalogas..., стр. 168, No 420.

1189 КААДР Москва, Ф. 389, op. 1, No 58; А. Бонецкий, Почет, с. 366.

1190 Вильнюс, Ф. 1, No 152; Описание ROVPB, +. III, Прикладная с. 62-65, No 25 No 17, R. Jasas, Pergamenty katalogas..., стр. 204, No 518.

1191 Ф. Пекосинский, Геральдические выписки из призывных книг, «Ежегодник Геральдического Общества во Львове», том II 1910 год, Львов 1911; Подляские Чиновники, стр. 165.