Очерк истории Великого княжества Литовского до половины XV столетия. Лист 119, с. 117
Владимир Антонович о том, как сложилось Великое княжество Литовское: литовские племена и Русь до XIV века, Миндовг, Витень и Гедимин, Ольгерд и Кейстут, война с Орденом и спор за галицко-волынское наследство. Киев, 1878.
С. 117
Оригинал
стремиться къ истребленію язычества, путемъ истребленія и угона въ рабство язычпиковъ. Кромѣ народонаселенія рыцари угопяли также въ Пруссію многочисленныя стада воловъ Ww лошадей, Wm высоко цѣниля этого рода добычу; лѣтописи обыкновенно заключаютъ повѣтствованіе о рейзѣ перечнемъ угнанныхъ рабовъ, лошадей и быковъ230.
Если народонаселеніе литовское было предупреждено о набѣгѣ крестоносцевъ, то жители селъ укрывались съ семьями и имуществомъ въ лѣсныя пущи и болота; крестоносцы въ такомъ случаѣ жгли пу-
Примечания
230 Изъ числа многихъ описаній походовъ на Литву, которыми загромождены всѣ лѣтописи Ордена, приведемъ на удачу нѣсколько примѣровъ, характеризирующихъ военные пріемы крестоносцевъ:
»і367 Frater Неnniagus, Ordinis marsohalcus, castra metatus est in superioribus partibus Letwinorum, quas cum inveniret non munitas, exercitum suum divisit in tres turmas; percussit in duos dies in ore gladii omnes, vastavitque flammis ef cede regiones (слѣдуетъ перечень волостей), captivos 800 secum ducens, equirriam etiam regis de 50 equabus ad terram Prussiee perduxite. Неrm. de Wartberge, стр. 88.;
—,1369. Advocatas de Grebyn fuit.... in Letowia, ubi quasdam villas Cr annonam earum cremavit, multis occisis”. Ibid. 94.
—,1370 Commendator de Goldingen.... intravit terram Litwinorum, quam vastavit.... pernoctando, educens 320 capita utriusque sexus, praeter multos, quos occidit, item 430 capita boum et equorum, venit incolumis cum sais... [tem marschalcus misit expeditos in terram Drogetzen, in qua 4 посіез facrent, vastando, cedendo, captives educendo: 106 vires, 61 eques cum 9 sexagenis boum et vaccaram. item commendator de Ragniten... pereussit duo rura cepitqne 20 equos et 9 boves, quos abduxit«. ibid., стр, 96—97.
— »1372 Frater Wigandas cum 100 electis intrat deserta rapiendi gratia et molestandi paganos.... transeunt Mimilam; intrantes 4 villas non avisatas et in primo somno, quiquid occurebat gladio perdiderunt: vires cum mulieribus et pueris; - ‘comburunt totum, caplives cum grandi rapina deportante. Wigand von Marburg— стр. 572.
— »{376. Sante der Meister den Komptur von der Balge mit 600 wapenern ins Land zu Rewzen; her quam ungewatnet dar,.. her vorbrante das Lant und furte von dannen gefangen 290 Mensche und hette ir wol mehr gefangen, szunder der Smee war so tieff, dar her sy nicht von dannen bringen mochte. Dorumme irslugen sy lr vil. Ouch forten sy von dannen tauwsent houpt rind vihes und 200 Pferder. Die Altere Hochmeisterchronik. (Soript. rer. Prussio. Ш, стр. 598), ни т. д.
Современная орфография
стремиться к истреблению язычества, путем истребления и угона в рабство язычпиков. Кроме народонаселения рыцари угопяли также в Пруссию многочисленные стада волов Ww лошадей, Wm высоко цениля этого рода добычу; летописи обыкновенно заключают поветствование о рейзе перечнем угнанных рабов, лошадей и быков230.
Если народонаселение литовское было предупреждено о набеге крестоносцев, то жители сел укрывались с семьями и имуществом в лесные пущи и болота; крестоносцы в таком случае жгли пу-
Примечания
230 Из числа многих описаний походов на Литву, которыми загромождены все летописи Ордена, приведем на удачу несколько примеров, характеризирующих военные приемы крестоносцев:
»и367 Frater Неnniagus, Ordinis marsohalcus, castra metatus est in superioribus partibus Letwinorum, quas cum inveniret non munitas, exercitum suum divisit in tres turmas; percussit in duos dies in ore gladii omnes, vastavitque flammis ef cede regiones (следует перечень волостей), captivos 800 secum ducens, equirriam etiam regis de 50 equabus ad terram Prussiee perduxite. Неrm. de Wartberge, стр. 88.;
—,1369. Advocatas de Grebyn fuit.... in Letowia, ubi quasdam villas Cr annonam earum cremavit, multis occisis”. Ibid. 94.
—,1370 Commendator de Goldingen.... intravit terram Litwinorum, quam vastavit.... pernoctando, educens 320 capita utriusque sexus, praeter multos, quos occidit, item 430 capita boum et equorum, venit incolumis cum sais... [tem marschalcus misit expeditos in terram Drogetzen, in qua 4 посиез facrent, vastando, cedendo, captives educendo: 106 vires, 61 eques cum 9 sexagenis boum et vaccaram. item commendator de Ragniten... pereussit duo rura cepitqne 20 equos et 9 boves, quos abduxit«. ibid., стр, 96—97.
— »1372 Frater Wigandas cum 100 electis intrat deserta rapiendi gratia et molestandi paganos.... transeunt Mimilam; intrantes 4 villas non avisatas et in primo somno, quiquid occurebat gladio perdiderunt: vires cum mulieribus et pueris; - ‘comburunt totum, caplives cum grandi rapina deportante. Wigand von Marburg— стр. 572.
— »{376. Sante der Meister den Komptur von der Balge mit 600 wapenern ins Land zu Rewzen; her quam ungewatnet dar,.. her vorbrante das Lant und furte von dannen gefangen 290 Mensche und hette ir wol mehr gefangen, szunder der Smee war so tieff, dar her sy nicht von dannen bringen mochte. Dorumme irslugen sy lr vil. Ouch forten sy von dannen tauwsent houpt rind vihes und 200 Pferder. Die Altere Hochmeisterchronik. (Soript. rer. Prussio. Ш, стр. 598), ни т. д.