II. Акты и Грамоты Нунція Кардинала Литты (окончаніе)
Официальный сборник 1849 года: акты нунциев Аркетти и Литты, папские буллы и соглашение России со Святым Престолом 1847 года.
7. Учрежденіе Минской Епархіи
Латинскій текстъ.
7. Erectio Episcopatus Minscensis.
Laurentius ex Marchionibus Litta etc.
Universis et singulis Christi Fidelibus in gubernio Minscensi degentibus Salutem in Domino sempiternam.
In omnes agri Dominici partes vigilis more Pastoris Sanctissimus Dominus Noster Papa Pius VI oculos suae mentis intendens, ne Christi fidelium animabus in Gubernio Minscensi existentibus, et hactenus Ecclesiae Vilnensis Spirituali jurisdictioni subjectis, ex facta superius dismembratione Ecclesiastici regiminis deessent subsidia, pro zelo charitatis suae convenire arbitratus est, ut Nos Dioecesis Vilnensis loco, a qua ejusmodi pars dismembrata ac separata existit, novam inibi Ejus Apostolico nomine, atque auctoritate Dioecesim erigemus. Cumque Minscensis Civitas qua est Gubernii illius caput, ex receptis diligentibus et exactis informationibus sit valde conspicua pro sui amplitudine circuitus et in ea plures, ut pariter accepimus, reperiantur Ecclesiae, una videlicet Praesbiterorum antea Regularium Societatis IESU, sub titulo Nominis Mariae, altera Parochialis, septem Religiosorum, nempe, Fratrum Ordinis Praedicatorum, Fratrum Ordinis minorum Conventualium Sancti Francisci, Carmelitarum, Sancti Benedicti, Minoris observantiae Sancti Francisci, qui Bernardini nuncupantur, Bonifratrum et Sancti Rochi, nec non Ecclesiae tres Monialium sub regula Sancti Benedicti, Sancti Francisci et Sancti Basilii, ut jure meritoque Civitatis Episcopalis nomine nuncupari valeat, eadem Apostolica ad id Nobis impertita auctoritate supradictam Ecclesiam Praesbyterorum antea Regularium Societatis IESU, in sua structura ut Nobis relatum est, satis amplam et elegantem et dignam propterea, ut titulo ac honore Episcopalis Ecclesiae decoretur, ad laudem et gloriam Omnipotentis DEI ac Beatae Virginis Mariae, et Sanctorum Apostolorum Petri et Pauli, nec non Fidei Catholiae exaltationem et totius Ecclesiae Militantis gloriam in Episcopalem et Cathedralem Ecclesiam Minscensem nuncupandam, et in ea Episcopalem Praesulis Minscensis Sedem, cum suis Capitulo, Sigillo, Mensa Episcopali omnibusque aliis insigniis nec non privilegiis, honoribus, jurisdictionibus, facultatibus et praerogativis Episcopis debitis, perpetuo erigimus et instituimus, ac nomine, titulo et honore Episcopali decoramus, et eam, aeque ac caeteras alias omnes Cathedrales Ecclesias, in hoc Imperio consistentes, Archiepiscopali Ecclesiae Mohileviensi, quoad Metropoliticum jus subjicimus atque supponimus. Totius quoque Minscensis districtus Clerum et Catholicum populum ritus latini universum, Ecclesias, quae ad centum quinquaginta circiter inibi numerantur, Monasteria, Oratoria, pia loca, nec non Hospitalia et Confraternitates, olim praefatae Dioecesi Vilnensi nec non Luceoriensi Dioecesi subjecta et subjectas eidem Ecclesiae et Minscensis Episcopi pro tempore jurisdictioni perpetuo concedimus et assignamus, ita ut nulli alteri nisi tantum Minscensi Ecclesiae et illius Praesuli quoad ordinariam jurisdictionem subjectas fore et esse, dicta Apostolica, qua muniti sumus, auctoritate, declaramus. Pro residentia vero et habitatione Episcopali pro tempore existentis in eadem Civitate Monasterium ordinis Praedicatorum parum a dicta Cathedrali Ecclesia dissitum, modo et pro nunc, donec alia inveniatur propria Episcopalis domus, concedimus atque assignamus. Cum hac erecta Dioecesis quam plurimum protendatur, et proprius Ordinarius vix sat esse possit ad omnia Episcopalia munera plenarie obeunda, hinc ad ipsius Praesulis adjutorium atque levamen, et, ut Catholici omnes ejus Dioecesis spiritualibus, quae Episcopalem requirunt charitatem, nulla unquam occasione ac nullo tempore deficiant in futurum obsequiis et auxiliis, Apostolica Nobis specialiter tributa auctoritate, penes ipsam Cathedralem Ecclesiam ad majorem Fidei Catholicae exaltationem et gloriam, Suffraganeatum erigimus atque fundamus; dando et concedendo Praesuli, eidem Cathedrali Ecclesiae praeficiendo, potestatem, ut, qua etiam Delegatus Sanctae Sedis videat et curet, quatenus canonica condigna congrua eidem Suffraganeo pro ipsius sustentatione ac dignitate stabiliatur. Ut autem praefata Ecclesia Minscensis in Episcopalem, ut supra, erecta, ex omni parte perfectior reddatur, condignoque Capitulo, quod ex sufficienti, Dignitatum, Canonicorum ac Mansionariorum numero coalescat, condecoretur, ad hoc, ut juxta Canonicas Sanctiones Episcopo consilio et opera auxilii sit, eique Pontificaliter celebranti inserviat et assistentiam praebeat, idcirco duodecim inferius exprimenda, in gubernio Minscensi beneficia curata existentia pro nunc ad infradicendas Dignitates et Canonicatus, Apostolica Nobis communicata auctoritate evehimus, ita ut moderni illorum possessores, Capitulum Cathedrale Minscense constituant, atque componant, cum omnibus honoribus, praerogativis ac juribus, quae Cathedralium Ecclesiarum Capitulis de jure, usu, consuetudine, privilegio aut alias quomodolibet, non autem ex indulto seu privilegio particulari conveniunt; salva tamen semper super idem Capitulum Episcopi Ordinarii jurisdictione. — Beneficia curata ad hoc Capitulum efformandum sint: Slucense, Borysoviense, Niesviciense, Radoszkoviense, Ikaznense, Minscense, Ivieniecense, Dokszycense, Cimkovicense, Lachovicense, Niedzviedzense, Klecense. Prima post Pontificalem dignitas sit Praepositura, pro moderno Ecclesiae Slucensis curato; secunda dignitas Archidiaconatus, pro moderno Ecclesiae Borysoviensis curato; tertia Decanatus, pro moderno curato Ecclesiae Niesviciensis; quarta Scholasteria pro moderno curato Ecclesiae Radoszkoviensis, quinta Custodia, pro moderno curato Ecclesiae Ikaznensis; sexta demum Cantoria, pro moderno curato Ecclesiae Minscensis. Sex alia beneficia inserviant pro totidem Canonicatibus. Modernus curator Ecclesiae Ivienecensis, primus post Dignitates existat Canonicus, secundus sit modernus curatus Ecclesiae Dokszycensis, tertius modernus curatus Ecclesiae Cimkovicensis, quartus Ecclesiae Lachovicensis modernus curatus, quintus Ecclesiae Niedzviedzensis modernus curatus, sextus demum curatus modernus Ecclesiae Klecensis. — Et quoniam ejusmodi Curata Beneficia juxta consuetudinem illis in regionibus vigentem, ejus sunt generis, ut animarum cura per saeculares idoneos Vicarios provisos seu juratos nuncupatos exerceri soleat, idcirco modernis praefatorum beneficiorum curatis permitimus et potestatem facimus, ut supra dictas dignitates ac Canonicatus obti- nere licite possint et valeant, et animarum curam per Vicarios idoneos juxta formam decreti a Sanctae memoriae Bened. XIV editi die 2 septembris 1752 a. super expeditione retentionum in Polonia, faciant exerceri. Pro singulis vero vacationibus per mortem modernorum possessorum contingentibus cesset ejusmodi retentionis privilegium, Episcopo Minscensi pro tempore, facultatem facimus atque impertimur, eadem vacantia beneficia ita exdividere, ut relicta congrua et competenti portione pro Parocho, juxta dispositionem S. Cons. Trid. Sess: 21. Cap. 4 de Refor. et juxta locorum rationem et animarum numerum, ex reliquis bonorum partibus communis Capitularis massa constituatur, ita ut singulae in posterum dignitates, et Canonicus quilibet aequalem proventuum partem quotannis percipiant. Praeterea ut juxta dispositionem cit. Conc. Trid. Sess. 5. Cap. 1. de Refor. et Sess. 24. Cap. 8. de Refor. Canonicus Teologus ad Sacrae Scripturae expositionem et interpretationem, et Canonicus Poenitentiarius ad confessiones in ipsa Cathedrali Ecclesia excipiendas sint, cura erit Episcopi inter praefatos modernos electos Canonicos eos pro nunc destinare, quos aetate, scientia, pietate ac prudentia idoneos judicet, ad praedicta Theologalis ac Poenitentiariae munera obeunda. Primi vero canonicatus vacaturi constituantur illico in Praebendas pro Theologo et Poenitentiario, quae conferri ab Episcopo debebunt semper in futurum per concursum, ut ita facilius digniores et magis idonei Ecclesiastici eligantur. Tali modo fundatae et dotatae Dignitates et Canonicatus, viris probis et in Jure Canonico peritis iisque praeditis qualitatibus, quae ad obtinendas dignitates et canonicatus in Capitulis Cathedralidus de jure requiruntur juxta canonicas sanctiones in posterum conferantur. Cum vero animarum bonum illius civitatis postulet, quod praeter parochiam latini ritus, quae inibi existit, alia saltem pro Christi Fidelium illorum numero parochialis Ecclesia fundetur, nec ulla magis ad hoc apta, atque commodior Ecclesia esse possit Cathedrali, quae in centro urbis est collocata; idcirco tam pro ejusmodi nova animarum cura, quam etiam pro majori honore, decore ac servitio ejusdem Cathedralis Ecclesiae sex etiam Mansionarios seu Vicarios praedicto Capitulo adjungimus, pro quibus bona beneficiorum Curatorum Haydensis, Kamienecensis, Bereziensis, Zadorczensis, Miadziolensis, Volkolatensis, Bobroyscensis, Dunitzveziensis et Chozoviensis assignamus, ita ut cujuslibet horum beneficiorum vacatione, relicta ab Episcopo, uti supra, competenti parte pro Parocho, seu Vicario perpetuo ipsius Ecclesiae curatae, reliqui census ac bona applicentur et accrescant massae capitulari pro fundatione sex horum Mansionariatuum, nec non pro manutentione musicae, sacrarii ac aedificii ecclesiae, arbitrio Ordinarii, statuendae. Praefati Mansionarii nunquam de gremio Capituli censeri debeant, munusque, vocem aut votum in sessionibus capitularibus habere valeant, sed ultra curam animarum per turnum ab ipsis exercendam, Ecclesiae, Episcopo, Dignitatibus et Canonicis, prout in Cathedralibus practicari solet, inservier obligentur. Sic etiam diebus et horis statutis interesse choro, psallere, decantare et recitare, et alias dictae Ecclesiae in Divinis laudabiliter obligationes explere debeant ac teneantur. Ut autem certa et congrua pro onerum eis respective incumbentium supportatione provisio ac sustentatio annua stabiliatur, volumus ac ordinamus, ut communi, uti supra constituta massa capitulari ex ipsius proventibus et redditibus Mansionarii quotannis percipiant ratione medietatis emolumentorum cujuslibet dignitatis seu Canonici. — Quare liceat futuris Praeposito, aliisque Dignitatibus, Canonicis, nec non Mansionariis prafatae Ecclesiae in Episcopalem erectae, pro tempore existentibus, illorum omnium fructuum, jurium et emolumentorum hujusmodi realem et actualem possessionem per se, vel per alium libere apprehendere et apprehensam perpetuo retinere, ac in eorum respective usus et utilitatem convertere. Considerantes insuper quod in praefatis Paroeciis et Ecclesiis, uti supra, ob eorum imminutos in posterum redditus adnexa modo omnia onera adimpleri, et solita anniversaria celebrari a respectivis ipsorum Parochis nequibunt; decernimus idcirco ut proportionate ad bona Capitulo Minscensi applicanda, pars etiam onerum cum iisdem bonorum fructibus dicto Capitulo transeat ad hoc, ut eadem per Dignitates, Canonicos et Mansionarios pro tempore existentes in Ecclesia Cathedrali satisfiat. Quare Apostolica, qua muniti sumus Auctoritate Episcopo pro tempore Minscensi facultatem nostram impertimur, ut, qua Delegatus Sanctae Sedis, in divisione qualibet beneficiorum ab eodem exequenda, adnexa quoque pia onera ac anniversaria pro ejus arbitrio ac conscientia dividat ac separet, proportionatam ipsorum onerum partem ad Cathedralem Minscensem Ecclesiam transferat, ibique curet, ut rite religioseque adimpleantur. — Demum omnes sic instituti: Praepositus, Archidiaconus, Decanus, Scholasticus, Custos, Cantor, Canonici et Mansionarii seu Vicarii, ordinationes et statuta pro locorum et temporum conditione, quoad eorum residentiam et functiones ab Episcopo condita et condenda, et a Sancta Sede approbanda observare et exequi tenebuntur. Non obstantibus etc. Hujus autem Nostrae imo vero Apostolicae erectionis Actus, duo exemplaria confici jussimus, quorum unum ad Sanctissimum Dominum Nostrum Pium P. P. VI remissimus et alterum in Archivo Ecclesiae Episcopalis Minscensis asservari mandavimus. — Datum Petropoli die vigesima nona Iulii juxta vetus Calendarium — nona vero Augusti juxta Gregorianum — Anni 1798. Subscriptiones ut supra.
Русскій текстъ.
Лаврентій изъ Маркизовъ Литта и проч.
Всѣмъ и каждому вѣрнымъ о Христѣ, живущимъ въ Минской Губерніи, вѣчнаго спасенія о Господѣ желаемъ.
Святѣйшій Государь Нашъ Папа Пій VI, обращая на всѣ части вертограда Господня заботливыя пастырскія взоры и желая вѣрныхъ о Христѣ жителей Минской Губерніи, подвѣдомыхъ доселѣ по Духовнымъ дѣламъ Виленской Церкви, предохранить отъ недостатка въ духовной помощи, могущаго произойти по поводу выше упомянутаго раздѣленія епархій, предположилъ для успокоенія заботливости своей, чтобы Мы, изъ той части, которая отъ Виленской епархіи отдѣлена, образовали его Апостолическимъ именемъ и властію, новую епархію. А какъ городъ Минскъ, столица сей губерніи, по собраннымъ нами о томъ подробнымъ и точнымъ свѣдѣніямъ, весьма замѣчателенъ по занимаемому имъ пространству, и въ ономъ какъ намъ донесено много обрѣтается церквей, какъ то: одна принадлежавшая монашествующему прежде обществу Іезуитовъ, воздвигнутая во имя Маріи, другая приходская, семь монашескихъ, а именно: братьевъ ордена Проповѣдниковъ, братьевъ младшихъ ордена Св. Франциска, Кармелитовъ, Св. Бенедикта Бернардиновъ, Бонифратровъ и Св. Роха, а также три церкви монашествующихъ женщинъ слѣдующихъ правилу Св. Бенедикта, Св. Франциска и Св. Василія; — такъ что по справедливости городъ сей можетъ быть наименованъ епископскимъ; то мы, въ силу сей же Апостолической данной намъ для сего власти, упомянутую церковь принадлежащую прежде обществу Іезуитовъ и отличающуюся, какъ намъ донесено, обширностію и изяществомъ зданія, и потому достойную быть украшенною титуломъ епископской церкви — во славу Всемогущаго Бога, Пресвятой Дѣвы Маріи и Святыхъ Апостоловъ Петра и Павла, а также для возвеличенія Католической вѣры и во славу всея воюющей церкви — возвышаемъ на степень Минской Епископской и каѳедральной церкви; и въ ней престолъ Минскаго Епископа съ его капитуломъ, печатью, содержаніемъ епископскимъ и всѣми прочими отличіями, привиллегіями, почестями, расправою, властію и преимуществами навсегда постановляемъ и учреждаемъ, и украшаемъ ее именемъ, титломъ и достоинствомъ Епископской церкви и оную, равно какъ и всѣ прочія Каѳедральныя церкви въ сей Имперіи состоящія, Митрополитскому праву Могилевской Архіепископской церкви подчиняемъ и подвергаемъ. Весь также Клиръ упомянутой Минской области и весь Народъ Католическій Латинскаго обряда, церкви, коихъ считается тамъ до 150, монастыри, молельни, госпитали, богоугодныя заведенія и братства, которыя прежде подвѣдомы были Виленской и Луцкой Епархіямъ, сей церкви, и власти подчиняемъ навсегда и приписываемъ сей церкви и Минскимъ Епископамъ такъ, что въ отношеніи обыкновенной расправы онѣ не должны быть подчиняемы ни какой другой церкви, кромѣ Минской и ея Пастырю о чемъ на основаніи данной намъ Апостолической власти объявляемъ. Для мѣстопребыванія же и для жительства Епископовъ доколѣ не пріобрѣтется другой особенный для Епископа домъ, назначаемъ покамѣстъ находящійся въ семъ же городѣ монастырь ордена Проповѣдниковъ, не въ дальнемъ отъ вышеозначенной каѳедральной церкви разстояніи находящійся. А какъ сія учрежденная нами Епархія занимаетъ большое пространство и едва ли одинъ Ординарій былъ бы достаточенъ для надлежащаго отправленія всѣхъ Епископскихъ обязанностей, то въ помощь ему и облегченіе, и чтобы Католическіе жители его Епархіи въ духовныхъ нуждахъ и пособіяхъ, удовлетвореніе которыхъ возложено на Епископа, никогда и ни въ какомъ случаѣ не имѣли недостатка, Апостолическою особенно для сего намъ данною властью, для большаго возвеличенія вѣры Каѳолической и во славу оной установляемъ и учреждаемъ при каѳедральной церкви, Суффраганство, предоставляя будущему Начальнику сей же каѳедральной церкви какъ Делегату Святаго Престола, власть назначать упомянутому Суффрагану соотвѣтственное его нуждамъ и достоинству, содержаніе. Чтобы однакожъ упомянутая Минская церковь, которая какъ выше значится возвышена на степень епископской, во всемъ была совершенна, и украсилась Капитуломъ, состоящимъ изъ надлежащаго числа Прелатовъ, Канониковъ и Мансіонаріевъ, который согласно съ каноническими уставами служилъ бы Епископу совѣтомъ, былъ бы ему помощью въ дѣлахъ и совершалъ бы вмѣстѣ съ нимъ торжественное Богослуженіе, то мы въ силу Апостолической ввѣренной намъ власти возводимъ 12 ниже значущихся, въ Минской губерніи состоящихъ, бенефицій приходскихъ на степень нижепоименованныхъ прелатуръ и каноничествъ, такъ, чтобы настоящіе владѣтели оныхъ составили Каѳедральный Минскій Капитулъ со всѣми почестями, преимуществами и правами, которыя каѳедральныхъ церквей Капитуламъ по закону, обычаю привиллегіямъ или инымъ какимъ либо образомъ, но не по особому разрѣшенію и частной привиллегіи принадлежатъ; съ сохраненіемъ однакожъ всегда надъ симъ Капитуломъ власти мѣстнаго Епископа. Для составленія сего Капитула назначаются слѣдующія Бенефиціи приходскія: Слуцкая, Борисовская, Несвѣжская, Радошковская, Иказнецкая, Минская, Ивенецкая, Докшицкая, Цимковицкая, Ляховицкая, Медвѣдская и Клецкая. Первое по Епископѣ Прелатское мѣсто будетъ Препозитура, для настоящаго Пароха Слуцкой церкви; второе, Архидіаконатъ для настоящаго Пароха Борисовской церкви; третье, Деканатъ для настоящаго Пароха Несвѣжскаго; четвертое Схоластерія для настоящаго Пароха Радошковской церкви; пятое Кустодія для настоящаго Пароха Иказнецкой церкви; шестое наконецъ Канторія для настоящаго Пароха Минской церкви. Шесть остальныхъ бенефицій послужатъ для образованія такого же числа каноничествъ. Настоящій Парохъ Ивенецкой церкви будетъ первымъ по Прелатахъ Каноникомъ, вторымъ Каноникомъ будетъ настоящій Парохъ Докшицкой церкви, третьимъ настоящій Парохъ Цимковицкой, четвертымъ настоящій Парохъ Ляховицкой, пятымъ настоящій Парохъ Медвѣдской, шестымъ наконецъ настоящій Парохъ Клецкой церкви. А какъ въ таковыхъ бенефиціяхъ приходскихъ, по по мѣстному обычаю, попеченіе о душахъ ввѣряется обыкновенно способнымъ лицамъ бѣлаго духовенства, называемымъ Викаріями или присяжными, то и настоящимъ Парохамъ упомянутыхъ бенефицій позволяемъ и даемъ мы право занять вышепоименованныя Прелатуры и Каноничества, а попеченіе о душахъ прихода поручать способнымъ Викаріямъ, на основаніи декрета блаженной памяти Бенедикта XIV, даннаго 2 Сент. 1752 г. о призрѣніи удержанныхъ бенефицій въ Польшѣ. По мѣрѣ однакожъ упраздненія сихъ бенефицій за смертію настоящихъ ихъ владѣльцевъ привеллегія сія относительно подобнаго владѣнія оными должна прекратиться; Минскому же Епископу [позволяемъ и даемъ власть] сіи упраздненныя бенефиціи такимъ образомъ распредѣлять, чтобы за оставленіемъ надлежащей части для Пароха, въ мѣрѣ установленной по опредѣленію Св. Трид. Соб. (XXI. 4 de ref.) и сообразно мѣстности и числу душъ, изъ всѣхъ остальныхъ за тѣмъ частей составлена была общая капитулярная масса, изъ которой бы каждый изъ Прелатовъ, а равно и каждый изъ Канониковъ впредь получалъ ежегодно одинаковый доходъ. Кромѣ того, какъ по правилу Трид. Собора (V. 1 de ref.) и XXIV. 8 de ref.) при каждой каѳедральной церкви должны состоять два Каноника: Богословъ для объясненія и толкованія Св. Писанія, и Пенитенціарій для слушанія исповѣди въ самой каѳедральной церкви, то Епископъ озаботится о избраніи изъ вышепомянутыхъ новоназначенныхъ Конониковъ, для отправленія должностей Богослова и Пенитенціарія, такихъ лицъ, которыя по своимъ лѣтамъ, наукѣ, благочестію и уму признаны имъ будутъ къ тому способными. Первыя же упраздненныя Каноничества должны быть немедленно назначены для Богослова и Пенитенціарія, и будутъ отдаваемы Епископомъ по конкурсу, дабы тѣмъ легче можно было избрать способнѣйшихъ и достойнѣйшихъ духовныхъ лицъ для занятія оныхъ. Учрежденныя такимъ образомъ и обезпеченныя Прелатуры и Каноничества должны быть впредь согласно Каноническимъ правиламъ предназначаемы мужамъ честнымъ, знающимъ основательно каноническое право и соединяющимъ тѣ качества, которыя по закону, на основаніи каноническихъ предписаній, считаются необходимыми для снисканія Прелатуры и Каноничества въ Каѳедральныхъ Капитулахъ. А какъ духовное благо жителей сего города требуетъ, чтобы кромѣ находящагося уже въ ономъ одного прихода Латинскаго обряда, по многочисленности вѣрныхъ о Христѣ установлена была по крайней мѣрѣ одна еще приходская церковь, къ чему кромѣ находящейся въ центрѣ города каѳедральной церкви, никакая другая не представляетъ болѣе удобства, то какъ для попеченія о душахъ, такъ равно и для большаго отличія, украшенія и служенія сей же Каѳедральной церкви, присоединяемъ къ вышеозначенному капитулу шесть Мансіонаріевъ или Викаріевъ, для которыхъ назначаемъ бенифиціи: Гайденскую, Каменецкую, Березинскую, Задорченскую, Мядзоленскую, Волколатенскую, Бобруйскую, Дунизвицкую, и Хозавенскую, такъ чтобы за открытіемъ какой либо изъ исчисленныхъ бенефицій вакансіи и за отдѣленіемъ, какъ выше сказано, Епископомъ надлежащей части доходовъ въ пользу Пароха или постояннаго Викарія приходской церкви, прочіе за тѣмъ доходы и имущества, по благоусмотрѣнію Ординарія, были причисляемы для приращенія къ капитулярной массѣ долженствующей составить фундушъ для содержанія сихъ шести Мансіонаріатствъ, а также музыки, ризницы и церковнаго строенія. Упомянутые Мансіонаріи никогда не должны считаться принадлежащими къ составу самаго Капитула и не могутъ имѣть должности, голоса, или подавать мнѣнія въ засѣданіяхъ Капитула, но сверхъ попеченія о душахъ, которымъ должны они заниматься поочередно, они обязываются служить, по принятому въ каѳедрахъ обычаю Церкви, Епископу, Прелатамъ и Каноникамъ; а равно въ назначенные дни и часы являться къ хору, читать, пѣть, и исполнять другія обязанности, касающіяся службы Божіей въ упомянутой церкви. Чтобы однакожъ обезпечить Мансіонаріевъ постояннымъ и соотвѣтственнымъ ихъ обязанностямъ содержаніемъ, желаемъ и повелѣваемъ, чтобы послѣ составленія вышеозначенной капитулярной массы, изъ ея доходовъ и процентовъ Мансіонаріи получали ежегодно половину того, что назначаться будетъ Прелатамъ или Каноникамъ. И потому будущимъ Препозиту и прочимъ Прелатамъ и Каноникамъ, а равно и Мансіонаріямъ означенной выше церкви, возведенной въ Епископскую, позволяется войти въ дѣйствительное и существенное владѣніе всѣми сими доходами, правами и пользами, самимъ лично или чрезъ другихъ, свободно оныя получать и полученныя навсегда за собою оставлять и употреблять на свою надобность и пользу. Кромѣ того, принимая въ уваженіе, что въ означенныхъ выше приходахъ и церквахъ по причинѣ уменьшенія доходовъ, Парохи не въ состояніи будутъ нести всѣ лежащія на нихъ обычныя религіозныя обязанности и анниверсаріи, постановляемъ, чтобы вмѣстѣ съ частью доходовъ, которые симъ актомъ предоставляются Минскому Капитулу, перешла къ нему же и соотвѣтственная часть обязанностей, которыя такимъ образомъ и будутъ исполняемы Прелатами, Канониками и Мансіонаріями Каѳедральной церкви. И потому на основаніи ввѣренной намъ Апостолической власти, поручаемъ Минскому Епископу, чтобы онъ, дѣйствуя въ качествѣ Делегата Святѣйшаго Престола, при распредѣленіи бенефицій, по своему усмотрѣнію и совѣсти перенесъ въ соотвѣтственной мѣрѣ на Минскую Каѳедральную церковь сопряженныя съ ними религіозныя обязанности и анниверсаріи, и наблюдалъ за надлежащимъ ихъ исполненіемъ. Наконецъ всѣ такимъ образомъ поставленные Прелаты, Каноники и Мансіонаріи или Викаріи должны соблюдать и исполнять всѣ постановленія и уставы, касательно ихъ мѣстопребыванія и отправленія обязанностей службы, которые уже изданы или впредь Минскимъ Епископомъ будутъ издаваемы и Святѣйшимъ Престоломъ утверждаемы. — Отмѣняя и проч. Сего же нашего и Апостолическаго учрежденія повелѣли мы составить два экземпляра, изъ коихъ одинъ отправили къ Святѣйшему Государю нашему Папѣ Пію VI, другой же повелѣли хранить въ архивѣ Минской Епископской Церкви.
Данъ въ С.-Петербургѣ 29 Іюля по старому Календарю, 9 Августа по Григоріанскому 1798 года.
8. Назначеніе Преосвященнаго Якова Дедерко Минскимъ Епископомъ
Латинскій текстъ.
8. Institutio Illmi Dni Iacobi Dederko ad Episcopatum Minscensem.
Laurentius ex Marchionibus Litta etc.
Universis et singulis Christi fidelibus in Gubernio Minscensi degentibus Salutem in Domino sempiternam.
Ex accepta a Christo Domino super Ecclesias omnes auctoritate, cupiens Summus Pontifex, cum de Ecclesiarum ipsarum regiminibus agitur, tales in eis Pastores praeficere, qui populum eorum curae concreditum sciant non solum doctrina verbis sed etiam exemplo boni operis informare, commissasque sibi Eccclesias in statu pacifico et tranquillo, adjuvante Domino, salubriter regere, ac faciliter gubernare: hinc Sanctitas Sua, ut Cathedralis Ecclesia Minscensis ad majorem Dei honorem et gloriam novo erecta et fundata celeri ac feliciori, quo fieri potest, modo, idoneo Pastore provideatur, ne aliter Catholicus universus grex Gubernii Minscensis, in quo ejusdem Dioecesis limites protenduntur, necessariis atque opportunis spiritualibus auxiliis fraudetur, prae oculis habens, Augustissimi Imperatoris Pauli I-mi erga religionem Catholicam et Reverendissimum Iacobum Dederko eximium favorem, commisit Nobis ut eumdem Reverendissimum Iacobum Dederko Canonicum Cathedralem Vilnensis et Praepositum Infulatum insignis Collegiatae Olicensis, Equitem Aquilae albae et S. Stanislai, legitimo matrimonio ex Catholicis Nobilibus parentibus in Lithvaniae districtu Vilcomiriensi progenitum, in quadregesimo sexto suae aetatis anno, et a viginti tribus hinc annis in sacro presbyteratus ordine constitutum, juris utriusque doctorem, Iudicem Pro-Sinodalem Dioecesis Luceoriensis, et in Episcopum auxiliarem Dioecesis ejusdem jam ab anno 1792 designatum, virum pro ejus literarum scientia, cum generis nobilitate conjuncta, vitaeque munditia, honestate morum, aliisque multiplicium virtutum donis praestantem, post emissam ab eo fidei professionem a Sancta Sede propositam, aliisque juxta Canonicas Sanctiones explendis expletis, Ejus Apostolico Nomine atque auctoritate in Minscensis Ecclesiae Cathedralis Praesulem atque Pastorem institueremus. Nos itaque ejusmodi Sanctitatis Suae mandato obsequi, et Catholicorum hujus Dioecesis necessitati consulere volentes, eundem Reverendissimum Iacobum Dederko, de cujus doctrina, religionis zelo, aliarumque virtutum meritis ampla recipimus testimonia, Apostolica Nobis communicata speciali facultate, in Episcopum praefatae Cathedralis Minscensis promovimus atque instituimus. Eidemque ac suis canonice subrogandis Successoribus et in communione Sanctae Sedis permanentibus, pastoralem curam et regimen plenarie committimus dictae Minscensis Cathedrae et omnium Christi fidelium tam Ecclesiasticorum quam Saecularium latini ritus in toto Gubernio Minscensi existentium, veluti in nostris Cathedralis illius erectionis literis diei 29 Iulii / 9 Augusti anno 1798 latius continetur. — Hinc emissa ab eodem novo instituto episcopo ante Antistitem consecrantem, gratiam et communionem Sanctae Sedis habentem, consveta fidei catholicae professione, nec non solito praestito juramento, postquam Episcopalem Dignitatem solemni consecratione juxta sacrosanctae Romanae Ecclesiae ritum fuerit consecutus, Episcopalia munera et alia Pontificalia omnia in propria Dioecesi gerere, obire ac exercere licite ac libere eum posse declaramus. — In illo, qui dat gratias et largitur praemia, confidimus, quod dirigente Domino Ecclesia Minscensis sub novi instituti Episcopi felici gubernio regetur utiliter, prospere dirigetur, ac grata suscipiet incrementa, ita ut provido ac fructuoso Administratori se gaudeat commissam, ipseque Episcopus, praeter aeternae retributionis praemium, Sanctae Sedis Apostolicae benedictionem et gratiam exinde uberius consequi mereatur. — Quod ut pronius eveniat rogamus et hortamur Venerabilem quoque Fratrem Nostrum Archiepiscopum Mohyloviensem, cui dictam Ecclesiam Minscensem, Metropolitico jure, ex speciali Nobis concessa Apostolica auctoritate, subjecimus, quatenus eumdem Episcopum habeat propensius commendatum, cumque favoris ejus auxilio in commisso sibi pastorali officio prosequatur. Datum Petropoli die trigesima Iulii juxta vetus calendarium, decima vero Augusti juxta Gregorianum. Anni 1798. Subscriptiones ut supra et sigilli locus.
Русскій текстъ.
Лаврентій изъ Маркизовъ Литта и проч.
Всѣмъ и каждому вѣрнымъ о Христѣ Минской губерніи вѣчнаго спасенія о Господѣ желаемъ.
Въ силу полученной отъ Христа Господа власти надъ всѣми Церквами Верховный Первосвященникъ желаетъ назначать для управленія ими такихъ Пастырей, которые могли бы ввѣренный ихъ попеченію народъ наставлять не только словомъ, но также примѣромъ добрыхъ поступковъ, и ввѣренными имъ церквами мирно и въ покоѣ управлять съ помощію Господней, во спасеніе и благо. И потому, дабы Минская Каѳедральная Церковь, во хвалу Божію вновь учрежденная, какъ можно скорѣе и счастливѣе получила способнаго Пастыря, и чтобы въ противномъ случаѣ вся Католическая паства Минской губерніи, въ предѣлахъ которой состоитъ сія Епархія, не оставалась безъ необходимыхъ Духовныхъ пособій, имѣя притомъ въ виду особенную Августѣйшаго Императора Павла I къ католической вѣрѣ и къ Преосвященному Якову Дедерко благосклонность, Его Святѣйшество поручилъ намъ, сего же Преосвященнаго Якова Дедерко, Каноника каѳедры Виленской и Препозита Инфулата знаменитой каѳедры Олыцкой, кавалера ордена Бѣлаго Орла и Св. Станислава, родившагося въ Вилкомирскомъ уѣздѣ отъ законнаго брака благородныхъ родителей Католическаго вѣроисповѣданія, имѣющаго 46 лѣтъ отъ роду и 23 года уже въ священствѣ состоящаго обоихъ правъ Доктора, Пресинодальнаго судью Луцкой Епархіи и назначеннаго Епископомъ — Помощникомъ сей же Епархіи уже въ 1792 году, мужа извѣстнаго по свѣдѣніямъ въ наукахъ, соединеннымъ съ благороднымъ происхожденіемъ, чистотою нравовъ и жизни и всякими добродѣтелями, по учиненіи имъ исповѣданія вѣры, сообразно съ предписаніемъ Святѣйшаго Престола и по исполненіи имъ прочихъ Каноническими уставами требуемыхъ условій, произвесть, Его Апостолическимъ именемъ и властью въ санъ Архіерея и Пастыря Минской Каѳедральной Церкви. Повинуясь таковой волѣ Его Святѣйшества и желая удовлетворить нуждамъ Католиковъ сей Епархіи, того же Преосвященнаго Якова Дедерко, котораго науки, усердіе къ вѣрѣ и прочія добродѣтели и заслуги намъ вполнѣ засвидѣтельствованы, въ силу Апостолической намъ особенно данной власти, возводимъ въ Епископы упомянутой Минской Епархіи и въ семъ достоинствѣ утверждаемъ. Ему же и наслѣдникамъ его, на основаніи Каноническихъ правилъ назначаемымъ и пребывающимъ въ общеніи Святѣйшаго Престола, ввѣряемъ вполнѣ управленіе и пастырское попеченіе о упомянутой Минской Каѳедрѣ и о всѣхъ вѣрныхъ о Христѣ какъ духовныхъ, такъ и свѣтскихъ Латинскаго исповѣданія, въ Минской губерніи обитающихъ какъ о томъ въ нашемъ актѣ учрежденія сей Каѳедры отъ 29 Іюля / 9 Августа 1798 года подробнѣе значится. — И потому объявляемъ, что по учиненіи симъ же вновь назначеннымъ Епископомъ предъ посвящающимъ его и пребывающимъ въ милости и общеніи Святѣйшаго Престола Архіереемъ, обычнаго исповѣданія Католической вѣры, и по совершеніи надлежащей присяги, когда въ слѣдствіе посвященія по обряду Святой Римской Церкви возведенъ уже будетъ въ Епископское достоинство, онъ свободно и невозбранно можетъ отправлять въ своей Епархіи всѣ Епископскія и другія Первосвященническія должности. Уповаемъ на того, отъ кого исходятъ милости и награды, что по волѣ Господней Минская Церковь будетъ управляема новымъ ея Епископомъ хорошо и успѣшно и умножаясь возрадуется, что была ввѣрена заботливому и полезному Правителю, а онъ Епископъ, кромѣ вѣчной награды, заслужитъ благословеніе и милость Святѣйшаго Апостолическаго Престола. Мы просимъ, чтобы сіе скорѣе приведено было во исполненіе, и увѣщеваемъ также преподобнаго Брата нашего, Могилевскаго Архіепископа, котораго Митрополитскому праву подчинили Мы, на основаніи данной намъ Апостолической власти, сію Минскую Церковь, чтобы онъ сего Епископа имѣлъ въ особенной памяти и по благосклонности своей оказывалъ ему помощь въ исполненіи пастырскихъ обязанностей.
Данъ въ С.-Петербургѣ, дня 30 Іюля по старому Календарю, 10 Августа по Григоріанскому 1798 года.
9. Уставъ Минскаго Капитула
Латинскій текстъ.
9. Statuta Capituli Minscensis.
Laurentius ex Marchionibus Litta etc.
Ut Ecclesia Cathedralis Minscencis eo, quo decet decore effulgeret, Capitulum in ea, uti supra, ereximus atque fundavimus, ipsum subjiciendo regulis atque statutis ab Episcopo condendis, et a Sacta Sede approbandis. — Interea tamen ut aliqua eidem Capitulo praefiniatur forma atque methodus pro Ecclesiae servitio et pro personarum, rerum ac bonorum felici ac prospera directione, sequentia pro nunc et donec rerum conditio aliter postulet, edimus et Apostolica auctoritate approbamus Statuta, a primis et successivis ejusdem Capituli Dignitatibus, Canonicis ac Mansionariis in posterum observanda.
I. Praepositus, prima post Episcopum dignitas, primum semper inter Dignitates et Canonicos habeat locum, Archidiaconus secundum, Decanus tertium, Scholasticus quartum, quintum Custos et ultimum Cantor. — Praecedentia inter Canonicos, qui illico post dignitates succedent, sint juxta respectivam ipsorum prioritatem ita, ut antiquior semper praeminentiam habeat supra juniorem.
II. Quilibet ab Episcopo promovendus tam ad dignitates quam ad canonicatus non aliter ad gremium Capituli erit admitendus, nisi producta prius coram ipso probatione nobilitatis: exceptis tamen Canonicis Theologo et Poenitentiario. Provisio enim horum duorum canonicatuum pendebit a concursu ab Episcopo conficiendo, ad praescripta Sacrorum Canonum.
III. Nullus honorarius seu titularis Canonicus constituatur, ac proinde praeter supradictas dignitates seu Praelatos et Canonicos, aliis non licebit deferre distinctorium capitulare. Omnes Capitulum componentes sint dioecesani; sicuti etiam ex dioecesanis saecularibus Clericis et Presbyteris eligantur Mansionarii. Pro his nobilitatis qualitas non requiratur.
IV. Provisus de aliqua ex dignitatibus aut de canonicatu, ad minus intra duos menses professionem fidei emittere coram Episcopo, vel ejus Vicario Generali teneatur, et eamdem fidei professionem emittat consveto more in actu ingressus ad Gremium capitulare.
V. Omnes Dignitates, Canonici ac Mansionarii ad residentiam penes Cathedram obligentur, et vacationibus conciliaribus trium mensium uti nequeant, nisi per turnum, et cum scitu Ordinarii, ad hoc, ut sufficiens semper numerus ipsorum in loco sit, ad rite Ecclesiae servitium adimplendum, et quoniam a Sacro Concilio Tridentino Sess: 24, Cap: 12, de Reformat. Cathedrale Capitulum Ecclesiae Senatus nuncupatur, et de jure ecclesiastico, Cathedralium Ecclesiarum Canonici arctiori vinculo, veluti membra cum capite Episcopo devincti, sunt consiliarii nati Episcoporum, idcirco Dignitates et Canonici Minscenses Minsci residentes, nedum functionibus ecclesiasticis inferius exprimendis sedulo vacent, verum etiam Illmum Episcopum in Suae jurisdictionis exercitio adjuvare non detrectent. Consistorii itaque seu officii sessionibus, juxta normam pro locorum et temporum conditione, ipsis ab Illmo Episcopo praescribenda sub infra dicendis poenis interesse teneantur.
VI. Qualibet feriali die in cathedrali conventualis celebretur Missa per alterum ex Canonicis residentibus, juxta turnum, cum assistentia Cleri ad id necessarii; diebus vero festivis eadem Missa solemniter pariter celebretur, juxta turnum, cum assistentia Mansionariorum ac totius Cleri et Seminarii, per alterum ex Dignitatibus residentibus. Quodsi infirmitate alioque canonico impedimento, Dignitates erunt detentae, quominus possint Missam solemniter celebrare, tunc ea solemniter ut supra celebretur per Canonicum in ordine, et per unum ex Vicariis in ferialibus diebus, si aeque Canonici legitime sint impediti ita, ut per anni spacium Missa conventualis quotidie celebreur. — In diebus autem solemnioribus, infra dicendis, Episcopus celebrabit, si vero sit praepeditus prima ex dignitatibus praesentibus, quibus assistentiam praestabunt Mansionarii atque Clerus, uti supra. Episcopo solemniter celebranti in sua Cathedra Capitulum cum toto Clero assistet, in aliis vero ecclesiis civitatis, cum assistentia duorum Canonicorum et cum Clero a se designando celebrabit.
VII. Singulis diebus dominicis et festivis horae canonicae de mane aeque ac primae ac secundae vesperae de sero, recitentur in choro cum praesentia Dignitatum Canonicorum ac Mansionariorum, qui legitima causa non sint praepediti. Matutinum vero in solemnioribus festis, videlicet: Nativitatis Domini, Epiphaniae, Purificationis B. M. Virginis, Resurrectionis Christi, Ascensionis Domini, Pentecostes, Ssmae Trinitatis, Corporis Christi, SS. Apostolorum Petri et Pauli, Assumptionis B. Mariae, Nativitatis et Conceptionis, Omnium Sanctorum, Dedicationis Ecclesiae, S. Michaelis Archangeli, Patroni Dioeceseos, Titularis Cathedrae, S. Stanislai Episcopi, S. Casimiri, Annunciationis B. Mariae et demum in quadraginta horarum tempore ad libitum Episcopi quolibet anno designando, per Dignitates, Canonicos et Mansionarios alternatim et solemniter pariter recitetur. Hisce autem diebus solemnis Missa ab Episcopo celebrabitur.
VIII. Singulis annis bis habeatur Capitulum Generale, videlicet: sequenti die post festum S. Stephani Proto-Martyris, et prima die post Solemnitatem Corporis Christi. — Post Missam votivam, de Spiritu Sancto inchoetur Capitulum in loco ab Episcopo ad hoc designato. In omnibus Capitulis, antequam Praesidens eligatur, praesidebit prima ex Dignitatibus praesentibus, et si nulla Dignitas adsit, primus ex Canonicis praesentibus praesidebit. Electio Praesidentis cadere aeque poterit tam super dignitates quam super Canonicos praesentes. — Praesidens post canonicam ejus electionem nullomodo amoveatur, et durante Capitulo primus ei sit locus in capitularibus sessionibus. Terminus assignatur pro Capitulo octo dierum ferialium, et non liceat prorogari ultra tres dies, nisi cum expressa concessione Episcopi. Quamvis non omnes congregentur capitulares, Capitulum nihilominus habeatur, dummodo plus quam duo adsint, et in eo captae resolutiones omnis sint firmitatis — Qualibet sessio durabit juxta arbitrium praesidentis: incepta materia in eadem sessione finiatur, nisi aliter unanimiter decidatur. Decisiones omnes fiant per secreta suffragia, dummodo secus aliqua in re non libeat ex unanimi omnium voluntate. In casu paritatis vocum materia iterum pro decisione proponatur, et si tunc eadem vocum paritas habeatur, eamdem resolvet Praesidens, qui in ejusmodi casu duplici gaudebit suffragio. Secretarius Capituli in principio sui officii juramentum consvetum praestet, coram Episcopo, in praesentia duorum deputatorum ex Capitulo; custodiam ipse habeat Sigilli capitularis et prothocolum retineat, in quo propria manu capitulare actum, et omnes tractationes rerum cum suis decisionibus diligenter curet inserere. — Ipso Secretario legitime impedito, eligi interea per Capitulares cum scitu Episcopi alius valebit ecclesiasticus juratus, et ad id muneris idoneus, qui ejus vices exerceat.
IX. In Capitulis Generalibus agetur de cultu Divino, de visitandis aegrotis confratribus, de communicanda cum Episcopo ratione per conscriptum elenchum omnium negotiorum Cathedralium in Sessionibus promovendorum, de anniversariis non neglectis, pro Benefactoribus vivis et pro defunctis, et post haec et similia pertractata et composita negotia, ipsum Capitulum respicientia, captasque opportunas resolutiones in iis tantum casibus, in quibus Illmi Episcopi, etiam uti Delegati Apostolici, auctoritas intervenire non debeat, praecipue agatur de clericis, orphanis, aliisque adolescentibus catholicis in religione, litteris et bonis moribus imbuendis.
X. Contra vero non residentes praefinito tempore, aut ad Capitulum Generale non accedentes Illmus Episcopus ad inflictionem poenarum, per Sacros Canones statutarum procedat, exceptis duntaxat casibus, in quibus ipsi doceant se legitimis causis fuisse impeditos; quarum validitatem judicari, penes Episcopum erit. Ut autem ex nunc Dignitates et Canonici ad praescriptam Minsk residentiam et ad assistentiam tum Consistorii seu Officii sessionibus, quas praesens rerum conditio postulat, tum Ecclesiae functionibus diligentiores et alacriores reddantur, negligentes vero excitentur, per ipsum Illmum Episcopum, etiam tanquam Apostolicae Sedis Delegatum, pariter ex nunc aliqua provisionaliter praefigatur summa detrahenda ex fructibus Praebendarum, quae in Dignitates seu Canonicatus respective fuerunt evectae, eaque in distributiones quotidianas convertatur, quae inter Dignitates et Canonicos Consistorii sessionibus, Capitulo generali et Divinis interessentes, juxta divisionem ab Illustrisimo Episcopo faciendam dividatur. — Caeterum ubi primum beneficia, uti supra, in dignitates aut Canonicatus erecta vacare contingat, nisi alius, favente Deo, se obtulerit modus pro distributionis assignandis, tertia pars fructuum Praebendae tam Dignitatum quam Canonicatuum per ipsum Illmum Episcopum, etiam tanquam Apostolicae Sedis Delegatum separetur et convertatur juxta dispositionem Sacri Concilii Tridentini Sess. XXI, Cap. 3 de Ref.
XI. His Statutis unusquisque tum Dignitatum tum Canonicatuum possesor religiossime obtemperabit, eaque se observaturum in capienda possessione spondebit. Quod si hisce statutis in ipsa Capituli origine editis, aliquid ut idem magis Catholicae Ecclesiae et, bono publico prosit, imposterum addere oporteat, Illmi moderni Episcopi Minscensis zelo et Sanctae Sedis auctoritate rerum circumstantiis consuletur.
Datum Petropoli die trigesima prima Julii juxta vetus Calendarium, undecima vero Augusti juxta Gregorianum. Anni 1798.
Laurentius Archiepiscopus Thebarum etc. (L. S).
Antonius Lochmann de Multz Notarius Apostolicus.
Русскій текстъ.
Лаврентій изъ Маркизовъ Литта и проч.
Дабы Минская Каѳедральная Церковь приличнымъ возсіяла блескомъ, мы учредили въ ней, какъ выше сказано, Капитулъ, подвергая его правиламъ и постановленіямъ, которыя будутъ изданы Епископомъ и утверждены Святѣйшимъ Престоломъ. Между тѣмъ однакожъ, чтобы дать сему Капитулу нѣкоторое устройство, а также учредить порядокъ для церковной службы и полезнаго и успѣшнаго управленія лицами, вещами и имуществомъ, доколѣ обстоятельства не потребуютъ измѣненія, мы издали слѣдующій временной уставъ, который Апостолическою властью утверждаемъ и предлагаемъ для исполненія Прелатамъ, Каноникамъ и Мансіонаріямъ сего Капитула, какъ настоящимъ, такъ и преемникамъ ихъ.
1. Препозитъ, какъ первый чинъ послѣ Епископа, имѣетъ первое навсегда мѣсто между Прелатами и Канониками; Архидіаконъ второе, Деканъ третье, Схоластикъ четвертое, Кустосъ пятое, а послѣднее Канторъ. Первенство между Канониками, которые послѣдуютъ за ними, зависитъ отъ старшинства, такъ, что всегда, произведенный прежде, долженъ имѣть преимущество предъ произведеннымъ послѣ него.
2. Назначенный Епископомъ въ Прелаты или Каноники не прежде можетъ быть принятъ въ составъ Капитула, какъ послѣ предъявленія сему же Капитулу доказательствъ о дворянствѣ, исключая однакожъ Канониковъ Богослова и Пенитенціарія: назначеніе на сіи два Каноничества зависитъ отъ объявленнаго Епископомъ конкурса, согласно съ предписаніями Святыхъ Каноновъ.
3. Никто не долженъ быть назначаемъ титулярнымъ или почетнымъ Каноникомъ, и впредь никому, кромѣ вышеисчисленныхъ чиновъ или Прелатовъ и Канониковъ, не дозволяется носить капитулярныхъ украшеній; всѣ лица, составляющія Капитулъ, должны быть изъ той же Епархіи, а равно и Мансіонаріи должны быть избираемы изъ принадлежащихъ къ сей Епархіи лицъ бѣлаго духовенства и Священниковъ. Отъ нихъ не требуются доказательства на дворянство.
4. Назначенный Прелатомъ или Каноникомъ, въ теченіе двухъ мѣсяцевъ, обязанъ сдѣлать исповѣданіе вѣры Епископу или его Викарію генеральному, и сіе же исповѣданіе вѣры повторить обычнымъ образомъ при вступленіи въ присутствіе Капитула.
5. Всѣ Прелаты, Каноники и Мансіонаріи обязаны имѣть пребываніе при каѳедрѣ и не могутъ иначе пользоваться трехмѣсячными конциліярными ваканціями, какъ только поочередно съ вѣдома своего Епископа для того, чтобы всегда оставалось достаточное число ихъ на мѣстѣ для точнаго отправленія службы въ церкви. А какъ по выраженію Святаго Тридентскаго Собора (XXIV. 12 de ref.), Каѳедральный Капитулъ названъ Сенатомъ Церкви и по церковному праву Каноники каѳедральныхъ церквей, состоя въ тѣснѣйшей связи съ Епископами, какъ члены тѣла съ головою, суть естественные совѣтники Епископовъ, то и Минскіе Прелаты и Каноники, пребывая въ Минскѣ, должны исполнять прилежно не только нижеозначенныя обязанности, но и оказывать помощь Преосвященному Епископу въ его управленіи. Потому и должны они согласно правиламъ, которыя по обстоятельствамъ мѣста и времени предпишетъ Преосвященный Епископъ, являться въ засѣданія Консисторіи, подъ опасеніемъ нижеопредѣленныхъ наказаній.
6. Въ каждый день должна быть отправляема въ каѳедрѣ соборная обѣдня однимъ изъ Канониковъ, пребывающихъ при каѳедрѣ, по очереди, съ потребнымъ числомъ Духовныхъ лицъ; въ праздничные же дни такая же обѣдня должна быть отправляема торжественно однимъ изъ Прелатовъ, также поочередно, въ сопровожденіи Мансіонаріевъ и всего Духовенства и Семинаріи. А если Прелаты за болѣзнію или по другимъ законнымъ препятствіямъ не могутъ торжественно служить обѣдни, то оная должна быть торжественно, какъ выше значится, отправляема однимъ изъ Канониковъ, старшимъ по порядку, а въ будни однимъ изъ Викаріевъ, если Каноникъ встрѣтитъ какое либо законное препятствіе, такъ, чтобы въ продолженіе года соборная обѣдня ежедневно была отправляема. Въ торжественные же дни, которые ниже означены, долженъ отправлять литургію Епископъ, а если встрѣтится какое либо къ сему препятствіе, то первый изъ находящихся на лицо Прелатовъ въ сопровожденіи, какъ выше значится, Мансіонаріевъ и Духовенства. Епископа, отправляющаго литургію торжественно въ своей каѳедрѣ, долженъ окружать Капитулъ и все Духовенство; служащаго же обѣдню въ прочихъ церквахъ города сопровождать будутъ два Каноника и Духовенство, по его назначенію.
7. Въ воскресные и праздничные дни, каноническіе часы, утромъ, а равно и первая и вторая вечерня послѣ обѣда, должны быть читаемы въ хорѣ въ присутствіи Прелатовъ, Канониковъ и Мансіонаріевъ, буде нѣтъ для нихъ законныхъ препятствій. Заутреня же въ торжественные праздники, какъ то: Рождества, Богоявленія Очищенія Св. Дѣвы Маріи, Пасхи, Вознесенія, Пятидесятницы, Св. Тройцы, Тѣла Христова, Св. Апостоловъ Петра и Павла, Успенія Св. Маріи, Рожденія и Зачатія, Всѣхъ Святыхъ, Посвященія Церкви, Св. Михаила Архангела, Патрона Епархіи, Патрона Каѳедры, Св. Станислава Епископа, Св. Казимира, Благовѣщенія и наконецъ въ Сорокоустіе, ежегодно по благоусмотрѣнію Епископа назначаемое, должна быть также поочередно и торжественно читаема Прелатами, Канониками и Мансіонаріями. Въ сіи же дни Епископъ будетъ служить торжественную обѣдню.
8. Общее Собраніе Капитула должно имѣть мѣсто два раза въ каждый годъ, а именно: въ слѣдующій день послѣ праздника Св. Стефана Первомученика и въ первый послѣ торжества тѣла Христова. Послѣ обѣдни и призванія Св. Духа открывается собраніе въ назначенномъ для сего самимъ Епископомъ мѣстѣ. Во всѣхъ засѣданіяхъ Капитула, пока не будетъ избранъ Предсѣдатель, предсѣдательствуетъ первый изъ присутствующихъ Прелатовъ, а если нѣтъ никого изъ Прелатовъ, то первый изъ присутствующихъ Канониковъ. Предсѣдатель можетъ быть избранъ какъ изъ среды Прелатовъ, такъ равно и изъ среды Канониковъ присутствующихъ. Предсѣдатель, послѣ законно воспослѣдовавшаго выбора, не можетъ быть удаляемъ, и во все время въ засѣданіяхъ Капитула долженъ имѣть первое мѣсто. Срокъ для совѣщаній Капитула есть восьмидневный, который безъ дозволенія Епископа не можетъ быть продолженъ болѣе трехъ дней. Капитулъ можетъ открыть совѣщаніе даже и тогда, когда нѣтъ полнаго числа членовъ, лишь бы налицо находилось болѣе двухъ, и постановленныя въ такомъ засѣданіи рѣшенія имѣютъ полную силу. Каждое засѣданіе продолжается по усмотрѣнію Предсѣдателя: разсмотрѣніе начатаго дѣла должно быть окончено въ семъ же засѣданіи, развѣ иначе о томъ единогласно будетъ постановлено. Голоса подаются секретно, развѣ иначе о томъ единогласно будетъ постановлено. Въ случаѣ равенства голосовъ, предметъ предлагается вторично для рѣшенія, а если и затѣмъ окажется равенство голосовъ, то сомнѣніе разрѣшитъ Предсѣдатель, которому въ такомъ случаѣ предоставляется два голоса. Секретарь Капитула при вступленіи въ свою должность даетъ обычную присягу предъ Епископомъ въ присутствіи двухъ депутатовъ отъ Капитула; онъ долженъ хранить печать Капитула, содержать протоколъ и тщательно записывать въ ономъ собственноручно актъ Капитула и всѣ происходившія во время засѣданія разсужденія съ послѣдовавшими по онымъ рѣшеніями. Въ случаѣ законнаго препятствія, должность Секретаря имѣетъ быть исполняема другимъ избраннымъ съ вѣдома Епископа отъ Капитула духовнымъ лицемъ, давшимъ присягу и къ тому способнымъ.
9. Въ общихъ собраніяхъ Капитула будутъ разсматриваемы вопросы о службѣ Божіей, призрѣніи больныхъ братьевъ, о сообщеніи Епископу краткаго изложенія дѣлъ подлежащихъ разсмотрѣнію собраній Капитула, о ежегодномъ отправленіи анниверсаріи непрекратившихся (anniversariis non neglectis) въ память благодѣтелей живыхъ и умершихъ; по окончаніи же сихъ и имъ подобныхъ дѣлъ, подлежащихъ разсмотрѣнію самаго Капитула, и по сдѣланіи надлежащихъ распоряженій о тѣхъ только дѣлахъ, разрѣшеніе которыхъ не предоставлено въ частности самому Преосвященному Епископу, какъ Апостолическому Делегату, должны быть преимущественно разсматриваемы вопросы о наставленіи клириковъ, сиротъ и другихъ юношей Католическаго исповѣданія въ вѣрѣ, наукахъ и добрыхъ нравахъ.
10. На неприсутствующихъ въ продолженіе опредѣленнаго времени или неявляющихся въ общія собранія Капитула Преосвященный Епископъ наложитъ взысканія, постановленныя Святыми Канонами, развѣ виновные докажутъ, что они имѣли къ тому законное препятствіе, о чемъ судъ будетъ принадлежать Епископу. Чтобы однакожъ Прелаты и Каноники усерднѣе старались пребывать въ Минскѣ и присутствовать въ засѣданіяхъ Консисторіи, чего требуетъ настоящее положеніе дѣлъ, а также прилежнѣе отправляли церковныя должности, а нерадивые къ тому были понуждаемы, то Преосвященный Епископъ, дѣйствуя какъ Делегатъ Апостолическаго Престола, назначитъ предварительно извѣстную сумму изъ доходовъ пребендъ, которыя возведены въ прелатства и каноничества, которая имѣетъ быть обращена въ ежедневныя выдачи и по опредѣленію Епископа раздѣляема между присутствующими въ засѣданіяхъ Консисторіи и Капитула и при службѣ Божіей Прелатами и Канониками. Впрочемъ, лишь только бенефиціи, обращенныя, какъ выше сказано, въ прелатуры и каноничества, сдѣлаются вакантными, и буде не пріищется другаго средства для назначенія ежедневныхъ дистрибуцій, то Преосвященный Епископъ, дѣйствуя какъ Делегатъ Апостолическаго Престола, отдѣлитъ третью часть доходовъ изъ пребендъ какъ прелатскихъ, такъ и кононическихъ, и употребитъ оную на ежедневныя раздачи, согласно предписанію Св. Собора Тридент. (XXI. 3. de Ref).
11. Сему уставу каждый изъ Прелатовъ и Канониковъ во всемъ повиноватся будетъ, въ чемъ дастъ обѣщаніе при вступленіи въ должность. А ежели къ сему уставу, при самомъ установленіи Капитула изданному, что нибудь въ послѣдствіи для пользы Католической Церкви и общаго блага надобно будетъ прибавить, то Преосвященные Епископы Минскіе позаботятся о томъ, испросивъ на сіе надлежащее утвержденіе Святаго Престола.
Данъ въ С.-Петербургѣ дня 31 Іюля по старому Календарю, 11 Августа по Григоріанскому 1798 г.