Br
Брестчина
Производит · Предлагает · Приглашает

Бюллетень истории пограничья № 4. Лист 128, с. 127

Журнал историков польско-литовско-белорусского пограничья, 2003: русско-прусские планы 1811 года, земельная реформа в Литве, уничтожение деревни Конюхи в 1944 году, Реформация и русская знать ВКЛ, дневник Михала Ромера 1920 года, рецензии и научная хроника.

Бюллетень истории пограничья № 4, 2003: лист 128 из 148

С. 127: Научная хроника

Оригинал издания

KRONIKA NAUKOWA

MIĘDZYNARODOWA KONFERENCJA NAUKOWA „VYSKUPAS ANTANAS BARANAUSKAS: ASMENYBĖ IR APLINKA” („BISKUP ANTONI BARANOWSKI: OSOBOWOŚĆ I ŚRODOWISKO”) WILNO, 21–22 LISTOPADA 2002 R.

Instytut Historii Litwy wspólnie z Litewską Katolicką Akademią Nauk organizują cykliczne konferencje poświęcone najwybitniejszym postaciom litewskich duchownych. W listopadzie 2002 roku odbyło się kolejne spotkanie, tym razem poświęcone postaci biskupa sejneńskiego Antanasa Baranauskasa (1835–1902), w Polsce znanego bardziej jako Antoni Baranowski. Urodził się on 17 I 1835 r. w miasteczku Onikszty w powiecie wiłkomierskim. Ukończył Seminarium Duchowne w Worniach, a następnie Akademię Duchowną w Petersburgu, w której też jakiś czas pracował jako profesor, kapelan i bibliotekarz. W 1867 r. został mianowany profesorem Seminarium Duchownego w Kownie. Potem był jego wicerektorem, tu otrzymał nominację na kanonika, następnie prałata kapituły katedralnej żmudzkiej, a w 1883 r. papież Leon XIII prekonizował go na biskupa sufragana diecezji żmudzkiej. W 1897 r. został biskupem ordynariuszem diecezji sejneńskiej. Zmarł 26 XI 1902 r. i pochowany został w katedrze sejneńskiej. Lata zasiadania księdza Baranauskasa na tronie biskupim w Sejnach przypadły na okres narodzin konfliktu polsko-litewskiego w mieszanej narodowościowo diecezji. Biskup zachowywał jednak pełną bezstronność i dążył do pogodzenia wiernych. Niestety śmierć przedwcześnie przerwała jego posługę duszpasterską.

Biskup Antanas Baranauskas był osobą wszechstronnie wykształconą i utalentowaną. Naukowo zajmował się matematyką i językoznawstwem, tłumaczył Biblię na język litewski, tworzył pieśni i pisał poezje. Jego poemat Anykščių šilelis (Borek oniksztyński) na trwałe wszedł do kanonu litewskiej literatury pięknej. Z dzieł matematycznych i filozoficznych wypada wymienić książkę „O wzorach służących do obliczania liczby liczb pierwotnych, nie przekraczającej danej granicy”, wydanej przez Akademię Umiejętności w Krakowie w 1895 r. i „O progresji transcendentalnej, oraz o skali i siłach umysłu ludzkiego” (Warszawa 1897). Jednocześnie był niezmordowanym orędownikiem pojednania polsko-litewskiego, czemu niejednokrotnie dawał wyraz w słowach i czynach. Przed kilkoma laty w Sejnach stanął pomnik biskupa. Jego postać, dorobek i postawa życiowa mogą stanowić symboliczną inspirację do nowej polsko-litewskiej współpracy i nowej jakości we wzajemnych stosunkach.

Перевод на русский

НАУЧНАЯ ХРОНИКА

Международная научная конференция «Епископ Антанас Баранаускас: личность и среда» („Vyskupas Antanas Baranauskas: asmenybė ir aplinka”; „Biskup Antoni Baranowski: osobowość i środowisko”), Вильнюс (Wilno), 21–22 ноября 2002 г.

Институт истории Литвы совместно с Литовской католической академией наук организует циклические конференции, посвящённые выдающимся представителям литовского духовенства. В ноябре 2002 г. состоялась очередная встреча, на этот раз посвящённая личности сейнского епископа Антанаса Баранаускаса (1835–1902), более известного в Польше как Антоний Барановский. Он родился 17 января 1835 г. в местечке Аникщяй (Onikszty) Вилькомирского уезда. Окончил духовную семинарию в Варняй (Wornie), а затем Духовную академию в Петербурге (Petersburg), где некоторое время работал профессором, капелланом и библиотекарем. В 1867 г. был назначен профессором Духовной семинарии в Каунасе (Kowno). Затем был её вице-ректором, здесь получил назначение каноником, затем прелатом жемайтийского кафедрального капитула, а в 1883 г. папа Лев XIII преконизовал его епископом-суффраганом Жемайтийской епархии. В 1897 г. он стал епископом-ординарием Сейнской епархии. Умер 26 ноября 1902 г. и был похоронен в Сейнском кафедральном соборе. Годы пребывания ксёндза Баранаускаса на епископской кафедре в Сейнах (Sejny) пришлись на период зарождения польско-литовского конфликта в смешанной по национальному составу епархии. Епископ, однако, сохранял полную беспристрастность и стремился к примирению верующих. К сожалению, смерть преждевременно прервала его пастырское служение.

Епископ Антанас Баранаускас был всесторонне образованным и одарённым человеком. В науке он занимался математикой и языкознанием, переводил Библию на литовский язык, сочинял песни и писал стихи. Его поэма «Аникщяйский бор» (Anykščių šilelis; Borek oniksztyński) прочно вошла в канон литовской художественной литературы. Из математических и философских трудов следует назвать книгу «О формулах, служащих для вычисления количества простых чисел, не превышающих данной границы» (O wzorach służących do obliczania liczby liczb pierwotnych, nie przekraczającej danej granicy), изданную Академией знаний в Кракове (Kraków) в 1895 г., и «О трансцендентальной прогрессии, а также о масштабе и силах человеческого ума» (O progresji transcendentalnej, oraz o skali i siłach umysłu ludzkiego; Варшава 1897). Вместе с тем он был неутомимым поборником польско-литовского примирения, что неоднократно выражал словом и делом. Несколько лет назад в Сейнах был установлен памятник епископу. Его личность, наследие и жизненная позиция могут стать символическим вдохновением для нового польско-литовского сотрудничества и нового качества взаимных отношений.