IV. Буллы Папы Пія VII (окончаніе)
Официальный сборник 1849 года: акты нунциев Аркетти и Литты, папские буллы и соглашение России со Святым Престолом 1847 года.
3. О правахъ и преимуществахъ Богословскаго факультета въ Варшавскомъ Университетѣ
Латинскій текстъ.
Pius P. P. VII.
Ad futuram rei memoriam. Apostolicae Sollicitudinis Nostrae officium exposcit, ut quantum in Nobis est, universis Christi fidelibus per orbem diffusis ea praebeamus adjumenta, quibus uberiorem indies Catholicae Religionis notitiam percipiant, in eaque magis magisque confirmentur. Lubentes idcirco Nostrae auctoritatis praesidium in ea conferimus, quae tanto tamque salutari operi conducunt, atque illos, qui rerum divinarum scientiam assequi, eamque e purioribus fontibus haustam caeteris commendare contendunt, privilegiis et gratiis cumulare non dubitamus. Magna proinde animi Nostri consolatione accepimus, in civitate Varsaviensi, quae princeps est Regni Poloniae Studium Generale, seu, ut vocant, Universitatem florere, in qua, praeter profanas disciplinas ad Catholicae Religionis incrementum, et Christi fidelium utilitatem sacrae etiam, nimirum Scripturarum Sanctarum interpretatio ex Concilii Tridentini praescripto, Theologia Dogmatica ac moralis, Historia Ecclesiastica, Ius Ecclesiasticum seu Canonicum ac Pastorales Institutiones ad Parochialia munera rite obeunda, a catholicis Doctoribus explicantur. In hujus modi vero sacris disciplinis tradendis, ut Nobis testatum est, Doctores praedicti, Regulas, Decreta, Definitiones et Constitutiones, Conciliorum Generalium, ac Romanorum Pontificum tanto studio amplectantur atque tuentur, ut nihil non iis consonum proponere, commentari et propugnare profiteantur. Quare cum supplicatum Nobis fuerit, ut privilegia illa, quae Romani Pontifices, Praedecessores Nostri Catholicis Universitatibus, ab hac Sancta et Apostolica sede approbatis, tribuere consueverunt, ea Nos Cultoribus sacrarum quas memoravimus, disciplinarum in Generali Studio Varsaviensi concederemus. Nos hisce postulationibus inclinati, quas in Catholicae Religionis, ac Christifidelium utilitatem cessuras non ambigimus, apostolica auctoritate Nostra, tenore praesentium decernimus et indulgemus, ut qui in praedicto Varsaviensi Generali studio seu Universitate Sacrarum Disciplinarum cursum statuto tempore consumaverint, examine prius rite probati, valeant in praedictis Disciplinis in facultatibus scilicet Theologica, et Canonica Magisterii titulo, seu Doctorali Laurea decorari, quae ipsis satis juvare debeat, ac re ipsa juvet ad eas Ecclesiasticos Honores, Gradus, Dignitates, ac Personatus assequendos, pro quibus obtinendis juxta sacros Ecclesiae Canones Doctoralis Laurea requiritur. Mandamus autem, ut qui hujus modi Doctoratus Laurea sunt ornandi Archiepiscopo Varsaviensi pro tempore existenti, vel sede vacante, Vicario Capitulari praesententur, publicum apud ipsum ingenii sui specimen daturi. — Archiepiscopus vero, vel ad Vicarius Capitularis gratuito, omnique partium studio sublato, adstantibus sacrarum disciplinarum in Universitate Varsaviensi Doctoribus, eos, qui Doctoratus Laurea in supradictis facultatibus ornari desiderant, de scientia de modo loquendi, aliisque quae in promovendis ad Doctoratus officium requiruntur, diligenter perscrutetur, et illis, quos, exquisito secreto Magistrorum suffragio, quod in ipsorum consulentium perniciem, revelari, sud divinae maledictionis communicatione, prohibemus, idoneos reperierit, Doctoratus Lauream praefinitis caeremoniis impertiatur, aliosve minus idoneos rejiciat, neque eos ob gratiam approbari patiatur. Illi autem, qui hoc pacto examini subjecti, approbati et Doctoratus Lauream in sacris disciplinis consequuti fuerint, jus plenamque et liberam potestatem habeant, absque alio examine, vel approbatione alia, legendi et docendi ubique in facultate illa, in qua fuerint approbati. Ut vero in hujusmodi experimentis instituendis rite omnia procedant, praecipimus, ut idem Varsaviensis Archiepiscopus, propositis tantum, sed non tactis Evangeliis juret, se experimentis adfuturum, ac non nisi quando legitime fuerit impeditus Vicarium, aut alium doctrina, prudentia, ac probitate spectatum virum ad id delegaturum, atque illis, quos per examen juxta majora adstantium Doctorum suffragia constiterit esse idoneos, Doctoratus Lauream tributurum esse. Doctores quoque, seu Magistri legere in Generali Varsaviensi Studio cupientes, praeter fidei professionem ex Pii IV. Praedecessoris Nostri formula edendam, juramento polliceantur, demandatum examen ipsos per se executuros, nisi legitime fuerint impediti et hoc munus integre, sancte, omnique privato studio, aut affectu posthabito, habita dumtaxat veritatis ratione fore obituros. Nemini sive in facultate Theologica, sive in Jure Canonico Doctoratus vel Laurea concedatur, nisi disciplinarum praefatarum respective cursum expleverit. De numero tamen annorum, quibus ab auditoribus sacris praedictis disciplinis fuerit vacandum, uti et de examinis habendi ratione, ac de Doctoratus Laurea conferenda, rebusque aliis in eum finem praescribendis definire, Archiepiscopi Varsaviensis sapientiae et prudentiae relinquimus, qui tamen quantum fieri poterit, ea observari curabit, quae in aliis Catholicis Universitatibus ad Constitutionum Apostolicarum praescriptum observantur. Ut autem Doctores et Auditores Catholici eo libentius in Universitate Varsaviensi ad sacras disciplinas sive docendas sive addiscendas incumbant, eisdem Apostolica auctoritate concedimus, ut dum ibidem memoratis disciplinis operam navent, fructus, redditus et proventus (quotidianis distributionibus, et quae dicuntur inter praesentes, exceptis) omnium beneficiorum suorum cum cura, vel sine cura animarum, etiamsi eorum beneficiorum aliqua personatus, vel dignitates essent, dummodo tamen animarum procuratio in beneficiis quae curam adnexam habent nullum patiatur detrimentum, integre percipere, ac suos facere possint, ac si praesentes sua ibidem munia exercerent, atque interim a residentiae lege, aditis tamen respectivis Ordinariis, liberi sint, neque ad illam possint a quoquam compelli. — Decernentes praesentes litteras firmas, validas, et efficaces existere et fore suosque plenarios, et integros effectus sortiri et obtinere, dictisque in omnibus et per omnia plenissime suffragari, ac irritum, et inane, si secus super his a quoquam quavis auctoritate scienter, vel ignoranter contigerit attentari. Non obstantibus, quatenus opus sit fel. rec. Benedicti P. P. XIV Praedecessoris Nostri super divisione materiarum, aliisque constitutionibus, et ordinationibus apostolicis, caeterisque, etiam peculiari et expressa mentione dignis, contrariis quibuscumque. — Datum Romae apud S. Mariam Majorem, sub annulo Piscatoris, Die III Octobris MDCCCXVIII. Pontificatus Nostri anno Decimo nono.
H. Card. Consalvus.
Русскій текстъ.
Папа Пій VII.
Въ память событія. Апостолическое попеченіе Наше возлагаетъ на Насъ обязанность разсѣяннымъ по міру, вѣрующимъ во Христа, по возможности Нашей доставлять тѣ средства, при которыхъ бы они съ каждымъ днемъ болѣе могли пріобрѣтать познаній въ Католической вѣрѣ, и въ нихъ болѣе и болѣе укрѣпляться. Потому Мы охотно покровительствуя всему, что способствуетъ къ достиженію сей великой и спасительной цѣли, не колеблемся одарить привиллегіями и милостями тѣхъ, которые пріобрѣвъ знаніе закона Божія, почерпнутое изъ чистѣйшихъ источниковъ, стараются о сообщеніи онаго другимъ. Съ великою слѣдовательно сердца Нашего радостью узнали Мы, что въ столичномъ Царства Польскаго городѣ Варшавѣ существуетъ Университетъ, въ которомъ кромѣ свѣтскихъ наукъ, для преуспѣянія Католической вѣры и для пользы вѣрныхъ о Христѣ, Католическими Докторами преподаются также духовныя, а именно: толкованіе Священнаго Писанія на основаніи правилъ Тридентскаго Собора, Догматическое и Нравственное Богословіе, Церковная Исторія, Церковное или Каноническое Право и Пасторальные Уставы о надлежащемъ исполненіи обязанностей Приходскаго Священника. Въ преподаваніи же сихъ наукъ упомянутые Доктора, какъ Намъ о томъ было засвидѣтельствовано, съ такимъ усердіемъ слѣдуютъ правиламъ, рѣшеніямъ, опредѣленіямъ и постановленіямъ Вселенскихъ Соборовъ, Римскихъ Первосвященниковъ, что все, что съ оными не согласуется, они излагать, объяснять или защищать не намѣрены. По той причинѣ, когда Намъ была принесена просьба о предоставленіи изучающимъ упомянутыя науки въ Варшавскомъ Университетѣ тѣхъ самыхъ привиллегій, которыя обыкновенно Предшественниками Нашими даруемы были Католическимъ Университетамъ, получившимъ благословеніе сего Святѣйшаго Апостолическаго Престола, то Мы, принимая въ уваженіе сіи просьбы, которыя, какъ Мы не сомнѣваемся, будутъ имѣть благія послѣдствія для Католической Вѣры и вѣрныхъ о Христѣ, въ силу Апостолической Нашей власти, постановляемъ и позволяемъ настоящею грамотою, чтобы тѣ, которые въ упомянутомъ Варшавскомъ Университетѣ окончатъ полный курсъ Духовныхъ наукъ, по предварительномъ испытаніи могли по симъ наукамъ, а именно, по Богословскимъ и Каноническимъ предметамъ, быть производимы въ Магистерское или Докторское званіе, которое будетъ имъ способствовать къ достиженію тѣхъ духовныхъ почестей, чиновъ и достоинствъ, для коихъ по Святымъ Церковнымъ Канонамъ требуется Докторское званіе. Повелѣваемъ однако же, чтобы тѣ, которые имѣютъ быть удостоены Докторскаго званія представлялись Варшавскому Архіепископу, или за несуществованіемъ Архіепископа — избранному Капитулярному Викарію, для торжественнаго доказательства предъ нимъ своихъ познаній. Архіепископъ или Викарій въ присутствіи Профессоровъ духовныхъ наукъ Варшавскаго Университета, не увлекаясь никакимъ пристрастіемъ, желающихъ по вышепомянутымъ предметамъ удостоиться Докторскаго званія лицъ, подвергнетъ строгому испытанію, какъ въ познаніяхъ ихъ, такъ въ способѣ и способности выражаться и во всемъ что требуется для полученія степени Доктора, а за симъ, сообразивъ въ тайнѣ мнѣнія Профессоровъ, которыя подъ опасеніемъ духовнаго проклятія обнаруживать не позволяется, признанныхъ способными надлежащимъ порядкомъ утвердитъ въ Докторскомъ званіи, удаляя другихъ менѣе способныхъ и недопуская утвержденія ихъ по снисходительности. Признанные по выдержаніи такого экзамена способными и удостоенные Докторской степени имѣютъ право и полную свободу, безъ другаго экзамена и утвержденія, толковать и преподавать вездѣ тотъ предметъ, по которому сами утверждены въ Докторскомъ званіи. Для соблюденія надлежащаго при испытаніяхъ сего рода порядка повелѣваемъ Варшавскому Архіепископу присягнуть предъ Евангеліемъ, но не прикасаясь онаго однакожъ, что при испытаніяхъ онъ самъ будетъ присутствовать и развѣ только въ случаѣ законнаго препятствія будетъ наряжать вмѣсто себя Викарія или другое по знанію, уму и честности извѣстное лицо, и что будетъ утверждать въ Докторскомъ званіи тѣхъ только, которые вслѣдствіе испытанія большинствомъ голосовъ присутствующихъ Докторовъ признаны будутъ способными. Доктора или Магистры, желающіе преподавать въ Варшавскомъ Университетѣ, кромѣ исповѣданія вѣры представляемаго по установленной Предшественникомъ Нашимъ Піемъ IV формѣ, должны еще подтвердить присягою, что сами будутъ производить упомянутое испытаніе, за исключеніемъ случаевъ законнаго препятствія, исполняя сію обязанность по строгой справедливости, безъ всякаго пристрастія и снисхожденія и имѣя въ виду одну только истину. Степень Доктора Богословія или Каноническаго права никому не должна быть жалуема иначе, какъ по выслушанія имъ полнаго для каждаго изъ упомянутыхъ предметовъ назначеннаго курса наукъ. Означеніе же числа лѣтъ, которое должно быть положено для слушанія упомянутыхъ наукъ, а равно и формы производства испытаній, порядка утвержденія въ Докторской степени и опредѣленіе всѣхъ до сего касающихся обстоятельствъ предоставляемъ благоусмотрѣнію Варшавскаго Архіепископа, съ тѣмъ однакожъ, чтобы въ своихъ о семъ распоряженіяхъ онъ по возможности сообразовался съ дѣйствующими въ другихъ Католическихъ Университетахъ Апостолическими постановленіями. А для поощренія Профессоровъ и слушателей Варшавскаго Университета къ охотному занятію преподаваніемъ и изученіемъ духовныхъ наукъ, Апостолическою Нашею властью позволяемъ имъ, покуда будутъ заниматься упомянутыми науками, пользоваться доходомъ (за исключеніемъ дохода изъ такъ называемыхъ ежедневныхъ между присутствующими дистрибуцій) всѣхъ, даже простыхъ владѣемыхъ ими бенефицій, хотябы нѣкоторымъ изъ нихъ присвоены были какія нибудь особенныя права и обязанности, лишь бы только отъ сего не потерпѣло попеченіе о душахъ въ тѣхъ бенефиціяхъ, съ которыми оно соединено, т. е. будучи совершенно освобождены отъ обязанности жить постоянно въ своей бенефиціи, они сохраняютъ всѣ права ей присвоенныя, и не могутъ быть принуждаемы къ исполненію сей обязанности. — Присвояя сей грамотѣ силу и дѣйствительность, желаемъ вмѣстѣ съ тѣмъ, чтобы она получила совершенное исполненіе и примѣненіе во всемъ ея содержаніи, и чтобы недѣйствительнымъ и тщетнымъ считалось все въ противность ея сдѣланное кѣмъ либо и на какомъ бы то ни было основаніи, завѣдомо или по незнанію; не стѣсняясь впрочемъ, постановленіями Предшественника Нашего блаженныя памяти Бенедикта XIV о раздѣленіи предметовъ, и другими Апостолическими конституціями, распоряженіями и прочими предписаніями какого бы онѣ ни были содержанія.
Дана въ Римѣ у Св. Маріи Старшей, за печатію рыбаря, въ 3 день Октября въ лѣто отъ Рождества Христова тысяча восемь сотъ восемнадцатое, Первосвященства Нашего въ девятнадцатое.