Br
Брестчина
Производит · Предлагает · Приглашает

I. Акты и Грамоты Нунція Кардинала Аркетти

Официальный сборник 1849 года: акты нунциев Аркетти и Литты, папские буллы и соглашение России со Святым Престолом 1847 года.

1. Актъ объ учрежденіи въ Могилевѣ Архіепископской Церкви Римскаго Исповѣданія

Латинскій текстъ.

Joannes Andreas Archetti, ex Marchionibus Formigariae, Dei et Apostolicae sedis gratia Archiepiscopus Chalcedonensis, Pontificio solio assistens, Sanctissimi Domini Nostri Pii, Divina providentia Papae VI. Praelatus domesticus, ejusque et Sanctae sedis Apostolicae apud Augustissimam et Potentissimam Catharinam II totius Russiae Imperatricem Orator Apostolicus.

Pastoralis sollicitudo, qua Sanctissimus Dominus Noster Pius Papa VI, spiritualibus Christi fidelium necessitatibus prospicit, in id praesertim suae vigilantiae direxit intuitum, ut Catholici gregis partem Latini ritus in vastissimo imperio Rossiaco existentem de Catholici Episcopi opera et solatio provideret. Nobis itaque idem Sanctissimus Dominus Noster praecepit, ut tantisper intermisso nuncii Apostolici munere, quo Varsaviae fungebamur, ad hanc praeclaram civitatem Imperiali residentia decoratam accederemus, et Augustissimae ac Potentissimae Catharinae II, totius Russiae Imperatrici, Apostolicas litteras redderemus, quibus Nobis collatum Apostolici oratoris munus, ac insuper data Nobis facultas unam erigendi Archiepiscopalem ecclesiam in civitate Mohiloviae pro Latinis, destinandi Archiepiscopum cum honore Archiepiscopalis Pallii, ac deputandi eidem Coadjutorem enunciabantur. Harum autem litterarum, quas jam ea, qua par erat, reverentia reddidimus, tenor est sequens:

«Pius Papa VI. — Serenissima, Potentissima ac Magna Domina Imperatrix, et Magna Ducissa universae Magnae, Parvae et Albae Russiae Autocratrix, nec non Magnorum Dominiorum Orientalium et Occidentalium Patrona, Augustaque Haeres, Domina et Dominatrix! Magnopere gratum Nobis accidit ex Augustissimae Majestatis Tuae litteris die prima Martii datis intelligere, Te libenter excepturam esse Pontificium oratorem, quem isthuc ad Imperialem Tuam aulam legassemus; qui nimirum spectator egregii patrocinii Tui in eos, qui in Tui Imperii ditione Romanae adhaerent ecclesiae, nec non et testis esse possit humanissimae in Nos, ac perhonorificae Tuae voluntatis. Propterea tam amplis animi Tui significationibus pari atque eximio respondere studio cupientes, nihil potius Nobis agendum duximus, quam ut Nostrum ad Majestatem Tuam oratorem mitteremus. Proinde ad id munus deligimus venerabilem fratrem Iohannem Andream, Archiepiscopum Chalcedonensem, Pontificium apud Illustrem Poloniae Regem et inclytam illam Rempublicam nuncium, virum sane praeter generis splendorem, aliasque animi dotes, praecipua prudentiae, doctrinae integritatisque laude spectatum, Nobisque peracceptum, qui, cum in ista locorum propinquitate sit, celerius poterit ad Imperialem Tuam urbem pervenire, ibique quam primum gravissima suscipere apud Te agenda, quae ipsi committimus, negotia. In quo profecto illud idem spectavimus, imitarique voluimus, quod antea gloriosus egerat Praedecessor Noster Sanctus Pius V, cujus nomen gerimus, qui Vincentium de Portico, Pontificium Poloniae nuncium in legatum Suum ad Iohannem II Moscoviae ducem designarat. Ipsi igitur Chalcedonensi Archiepiscopo isthuc cito adventuro, idoneas ac opportunas facultates impertimur ad unam erigendam Archiepiscopalem ecclesiam in Mohilovia pro Latinis, ad destinandum Archiepiscopum cum honore Archiepiscopalis Pallii, ac ad deputandum etiam eidem Coadjutorem, ita, ut haec omnia peragere debeat juxta leges ac ritus Romanae ecclesiae, eoque modo ac forma, quam hoc ipsi in Nostris die 11 Ianuarii datis litteris Majestati Tuae declaravimus. Itaque tam de his, quam aliis de rebus Catholicae religionis bonum spectantibus, quo scilicet tam Latini, quam Graeci in amplissimis Tuis ditionibus, sub regio patrocinio tutelaque Tua securi semper, tranquillique degant, de his omnibus agenti Tecum memorato Archiepiscopo Chalcedonensi, oratori Nostro, ut eandem praestare velis fidem, quam Nobis ipsis, si Tecum coram loqueremur, adhiberes, Imperialem Majestatem Tuam poscimus ac obsecramus. Demum ad caetera officia erga Te Nostra illud praecipuum ex animo adjungimus, ut Deum Optimum Maximum enixe praecemur, quo Te Tuumque Imperium coelestibus Suae gratiae donis ad Sui nominis gloriam, ac ad verum Tuarum laudum decus prosequatur. Datum Romae apud Sanctum Petrum die 26 Aprilis 1783. Pontificatus Nostri anno nono.» Consentaneae ad has Apostolicas litteras impertitae Nobis in id fuerunt hujusmodi facultates, eaeque sunt tenoris sequentis:

«Pius P. P. VI. — Venerabilis frater, salutem et Apostolicam benedictionem! Onerosa pastoralis officii cura, qua ecclesiae Catholicae per universum orbem diffusae regimini superni dispositione consilii praesidemus, animum Nostrum jugiter sollicitat, ut animarum periculis, quantum in Domino possumus, mature occurrere et spiritualibus Christi fidelium, praesertim in longinquis partibus degentium, utilitatibus prospicere studeamus. Quam ob rem, cum in vastissimo Rossiaco Imperio nulla Latini ritus constituta reperiatur ecclesia, cujus Episcopus non modo ea, quae sunt ordinis Episcopalis, exerceat, sed etiam ad pascendam salutaris doctrinae pabulo, custodiendamque illam Catholici gregis partem sedulo incumbat, libentissime eam occasionem amplexi sumus, qua Nobis de Catholici Episcopi opera et solatio tam dissitas regiones providere, Dei Optimo Maximo opitulante gratia permittitur. Quod ut felicius ac secundum Romanae Catholicae ecclesiae regulas ac instituta perficiatur, Tibi, venerabilis frater, de cujus fide, integritate, prudentia et Catholicae religionis zelo plenam habemus in Domino fiduciam, praesentium auctoritate concedimus, ut durante legatione, quam Tibi demandavimus apud Potentissimam totius Russiae Imperatricem, civitatem Mohiloviae in Alba Russia, unamque ex illius civitatis, quae Tibi magis idonea visa fuerit, ecclesiis secundum Canonicas sanctiones in Metropolitanam ac sedem Archiepiscopalem Latini ritus pro uno Archiepiscopo Mohiloviensi seu Albae Russiae nuncupando, congrua aliqua assignata dote erigas et constituas, cum Pallii et crucis deferendae honore, aliisque omnibus juribus, praerogativis atque insigniis, quae de jure Archiepiscopis et Metropolitanis competere dignoscuntur, ac praeterea ut praedictae abs Te sic erectae et constitutae Metropolitanae ecclesiae virum honestum et providum ac in vinea Domini strenue laborantem, qui Pontificali conveniat oneri ac honori, praedicta auctoritate Nostra deputes ac praeficias; cui, nisi jam Episcopali caractere sit insignitus, vel Tu ipse, vel alius quilibet Episcopus per Te deputandus, cum duobus aliis Episcopis Apostolicae sedis communionem habentibus, vel si non adsint, duobus ecclesiasticis viris in aliqua dignitate constitutis, Episcopalis consecrationis munus impendas vel impendat, Pallium, quod ex Beati Petri corpore desumptum, Tibi mittimus, eidem imponat, recepto tamen prius Nostro et Romanae sedis nomine juramento, quod tam in electi consecratione, quam in Pallii traditione ab omnibus noviter electis Archiepiscopis, haec Apostolica sedes recipere consuevit. Praeterea si in praedicta Mohiloviensi per Te designanda ecclesia beneficia aliqua fundata existant, vel constitui possunt, volumus, ut ea in Canonicatus dignitatem atque honorem, si ita ad Dei cultum ejusdemque Metropolitanae erigendae ecclesiae decus noveris expedire, evehere possis pro totidem clericis aut presbyteris saecularibus, qui capitulum ejusdem ecclesiae juxta Canonicas sanctiones, ac praesertim juxta Sacrosancti Concilii Tridentini decreta constituant atque componant, cum omnibus honoribus, praerogativis ac juribus, quae Metropolitanarum ecclesiarum capitulis de jure conveniunt. Ut vero in amplissimo totius Russiae ac aliorum regnorum, quae praedictae Imperatrici subsunt Imperio, novus abs Te creandus Mohiloviensis Archiepiscopus suam possit supra Catholicos Latini ritus ordinariam auctoritatem et jurisdictionem exercere, quoad usque altera Nobis alios Catholicos Episcopos deputandi sese offerat occasio, ac donec aliter per hanc Apostolicam sedem fuerit dispositum, omnes Christi fideles, tam ecclesiasticos, quam saeculares, universumque clerum ac populum Latini ritus, in Russia atque aliis praedictis regnis existentem, quamvis alteri cujuscumque dioecesis Episcopo hucusque subjectus fuisset, eidem novo Archiepiscopo, suisque in Archiepiscopatu praedicto canonice subrogandis successoribus deinceps subjectum declarare ac decernere auctoritate Nostra Tibi committimus ac indulgemus, contradictores quoscumque per censuram ecclesiasticam appellatione postposita, compescendo, ita, ut novus Archiepiscopus, ejusque in Archiepiscopatu legitimi successores in Nostra et Apostolicae sedis communione permanentes, in praefatis regnis, Catholicas Latinorum ecclesias, vel per se ipsos, vel per alios ab ipsis delegandos visitare, abusus tollere, fidelium mores corrigere, eaque omnia exercere possint, quae juxta Canonicas sanctiones, Tridentini Concilii decreta et Apostolicae sedis constitutiones Episcopis permittuntur, salva semper in omnibus Nostra et hujus Apostolicae sedis auctoritate. Cum vero in tam longinquis vastissimisque regionibus, quae ad Europae et Asiae partes protenduntur, minime unus sufficere possit Episcopus, ideo Nos animarum saluti, quantum in Domino possumus, prospicere volentes, Tibi pariter, ut postquam novum Archiepiscopum Mohiloviensem elegeris, ac in ejus ecclesiae possessionem immiseris, coadjutorem illi cum futura successione sacerdotem aliquem saecularem probum et idoneum designare, ac Episcopalis ecclesiae Gadarensis in partibus infidelium titulo decoratum, recepto ante consecrationem solito juramento, vel per Te ipsum, vel per alium Catholicum antistitem, cum aliorum duorum Episcoporum, si commode haberi poterunt, vel saltem duorum ecclesiasticorum, aliqua dignitate fulgentium assistentia consecrare possis et valeas, auctoritate Nostra concedimus et impertimur. Ac demum ut ea pro prudentia ac religione Tua peragas, quae ad majorem Dei honorem ac cultum, ad Catholicae ecclesiae unitatem et incrementum, ac ad Christi fidelium spirituale bonum et utilitatem magis in Domino noveris expedire, Tibi enixe commendamus, praecipimus, atque hortamur.

Non obstantibus, quatenus opus sit, Nostra et Cancellariae Apostolicae regula de jure quaesito non tollendo, aliisque in contrarium quomodolibet editis vel edendis praemissorum, etiam, in Synodalibus, Provincialibus, Universalibusque conciliis, specialibus vel generalibus aliisque constitutionibus et ordinationibus Apostolicis, ac quarumcumque ecclesiarum Latini ritus, quibus antea omnes Christi fideles in Russia, aliisque regnis praedictis, ut petitur, existentes subjecti erant, etiam juramento, confirmatione Apostolica, vel quavis firmitate alia roboratis statutis et consuetudinibus, privilegiis quoque indultis et Litteris Apostolicis in contrarium praemissorum quomodolibet concessis, confirmatis et innovatis. Quibus omnibus et singulis etiamsi pro sufficiente illorum derogatione de illis eorumque totis tenoribus specialis, specifica, expressa ac individua, ac de verbo ad verbum, non autem per clausulas generales idem importantes mentio seu quaevis alia expressio habenda, aut aliqua alia exquisita forma ad hoc servanda foret, tenores hujusmodi ac si de verbo ad verbum nihil penitus omisso, et forma in illis tradita observata exprimerentur et insererentur praesentibus pro plene et sufficienter expressis et insertis habentes, illis alias in suo robore permansuris ad praemissorum effectum hac vice dumtaxat specialiter et expresse derogamus, caeterisque contrariis quibuscumque. Datum Romae apud Sanctum Petrum sub annulo Piscatoris die XV. Aprilis 1783, Pontificatus Nostri anno nono. J. Card. de Comitibus.»

Pontificiis hisce mandatis obsequi cupientes, ea majori, qua potuimus, celeritate ad hanc Petropolitanam civitatem accessimus, et post expleta erga Augustissimam Imperatricem et Imperialem Ejus familiam summi Pontificis nomine debita officia, ad Nobis injunctam Episcopalis sedis erectionem progredimur. Profecto ex sufficienti capta informatione perspeximus, civitatem Mohiloviensem in Alba Russia nuper valde fuisse ampliatam, et in ejus circuitu plures reperiri Catholicas ecclesias, et mille quingentos circiter fidei Catholicae cultores Latini ritus, ita ut jure meritoque Archiepiscopalis civitas nuncupari possit. Ex eadem etiam informatione intelleximus, quod unica Mohiloviae parochialis ecclesia sub invocatione Sancti Stanislai, Episcopi et Martyris, admodum angusta sit ac vetustate collabatur, altera vero regularis ecclesia sub invocatione Beatae Mariae Virginis, in coelum assumptae, multo sit amplior atque elegantior, ita ut maxime idonea videatur, in qua Archiepsicopalis Cathedra constituatur, cum in hac omnia ecclesiastica munia atque etiam Pontificalia multo majori cum dignitate atque hominum frequentia obiri possint, et proximus conventus Patrum Carmelitarum antiquae regularis observantiae erigendo Episcopali seminario, quod juxta Concilium Tridentinum prope Cathedralem est collocandum, apprime sit aptus. Cum itaque Catholicae ecclesiae bonum ita omnino flagitet primum quidem Apostolica auctoritate providimus, ut Carmelitae, qui ecclesiam hanc antea administrabant, in alios sui ordinis in Alba Russia conventus se reciperent, deinde vero curam gessimus, ut omnia onera, quae antea a Carmelitis implebantur, etiam in posterum implerentur. Nunc demum ad laudem Omnipotentis Dei et Beatae Virginis Mariae ac Sanctorum Apostolorum Petri et Pauli, nec non fidei Catholicae exaltationem et totius ecclesiae militantis gloriam, eandem ecclesiam Mohiloviensem, sub titulo Beatae Mariae Virginis, in coelum assumptae, in Archiepiscopalem et Metropolitanam Latini ritus, et in ea Archiepiscopalis et Metropolitani Praesulis sedem Apostolica Nobis, uti supra, commissa auctoritate erigimus, et instituimus pro uno deinceps Archiepiscopo Mohiloviensi nuncupando, cui suisque successoribus, canonice instituendis ac respective subrogandis, et in sanctae sedis communione permanentibus, ut Pallii et crucis usum aliorum Archiepiscoporum more habeant, aliisque omnibus juribus, praerogativis atque insigniis, quae de jure Archiepiscopis competere dignoscuntur, uti, frui, et potiri possint, pari auctoritate concedimus et indulgemus, suppressis et extinctis natura, essentia et denominatione regulari ejusdem ecclesiae sub titulo Beatae Mariae Virginis, in coelum assumptae, quae deinceps saecularis et Archiepiscopalis sit et denominetur, ac eidem ecclesiae adjacente conventu in seminarii Archiepiscopalis commoditatem et usum commutato. Sane cum Archiepiscopalis sedis dignitas postulet, ut in ea adsit capitulum Canonicorum, qui juxta Canonicas sanctiones Archiepiscopum consilio et opera adjuvent, eique Pontificaliter celebranti inserviant et assistentiam praebeant, idcirco pro nunc et donec alia, favente Deo, se offerat occasio, octo inferius exprimenda in Provincia Albae Russiae existentia beneficia curata, praeposituras nuncupata, ad respectivas infra dicentas dignitates, et ad Canonicalem honorem evehimus, ita ut moderni illorum possessores capitulum Archiepiscopale Mohiloviense constituant, atque componant, cum omnibus honoribus, praerogativis ac juribus, quae Metropolitanarum ecclesiarum capitulis de jure conveniunt, salva super ipsos Archiepiscopi jurisdictione:, praeposituras nempe Mohiloviensem, Ossunensem, Nevelensem, Luçinensem, Duneburgensem, Marienhausensem, Mcislaviensem et Siebiezensem. Hujus autem capituli prima et post Pontificalem major dignitas existat Praepositura, pro moderno ecclesiae parochialis Mohiloviensis, sub titulo Sancti Stanislai, praeposito curato; secunda dignitas sit Archidiaconatus, pro moderno ecclesiae Ossunensis praeposito; tertia dignitas sit Custodia pro moderno pariter ecclesiae Nevelensis praeposito: et quarta demum dignitas sit Scholasteria pro moderno praeposito ecclesiae Lucinensis. Caeterarum vero quatuor praepositurarum possessores Canonicalem solummodo dignitatem obtineant, et Canonici Mohilovienses nuncupentur juxta locum, gradum et ordinem unicuique ex praefatis praepositis ab Archiepiscopo tribuendum et assignandum. Et quoniam hujusmodi parochiae, seu praepositurae ejus sunt generis, ut juxta consuetudinem vigentem in dioecesibus Polonis, quibus illae prius subjiciebantur, animarum cura per presbyteros saeculares idoneos Vicarios provisos seu juratos nuncupatos exerceri soleat; idcirco modernis illarum possessoribus permittimus et potestatem facimus, ut una cum iisdem praeposituris altera ex superius erectis dignitatibus, aut respective alterum ex canonicatibus obtinere et retinere licite possint et valeant, et animarum curam per Vicarios idoneos juxta formam decreti a sanctae memoriae Benedicto XIV editi die 2 Septembris 1752 super expeditione retentionum parochialium in Polonia, faciant exerceri. Modernis vero illarum possessoribus cedentibus vel decedentibus, aut iisdem praeposituris quoquomodo vacantibus, cesset ex tunc respective pro qualibet vacante praepositura hujusmodi retentionis privilegium, et Archiepiscopo Mohiloviensi pro tempore facultatem facimus atque impertimur, ut cujuslibet vacantis praepositurae mensam ita exdividat, ut relicta congrua portione pro Parocho, juxta dispositionem Sacri Concilii Tridentini Sess. XXI. Cap. 4 de reformatione, et juxta locorum rationem et animarum numerum, reliquam bonorum partem in unam praebendam Archidiaconatus aut alterius dignitatis, vel simplicem Canonicalem, juxta bonorum sufficientiam, convertat et assignet, hoc scilicet ordine, ut ex bonis praepositurae Mohiloviensis Praepositura capitularis, ex bonis praepositurae Ossunensis Archidiaconatus, ex bonis praepositurae Nevelensis Custodia, et ex bonis praepositurae Lucinensis Scholasteria fundetur. Caeterarum vero praepositurarum, uti minus pinguium, bona, quae supererunt, post assignatam Parocho congruam portionem, simplicem solummodo canonicatum efficiant, quorum unus quam primum fieri poterit pro Theologo, sive lectore Sacrae Scripturae, alter pro Poenitentiario juxta dispositionem Sacri Concilii Tridentini sess. V, cap. 1. de reformatione, et Sess. XXIV, cap. 8 de reformatione, ab Archiepiscopo assignentur. Sic autem fundatae et dotatae dignitates et canonicatus viris probis et in jure canonico peritis iisque praeditis qualitatibus, quae ad obtinendas dignitates et canonicatus in capitulis cathedralibus de jure requiruntur, juxta canonicas sanctiones in posterum conferantur. Hisce autem octo sic institutis et erectis dignitatibus et canonicatibus, quatuor alios adjungimus canonicos, nempe futurum praepositum Kritscheviensem, statim ac ea praepositura sufficientibus redditibus provisa erit, et respectivos praepositos seu superiores pro tempore Catholicarum ecclesiarum Latini ritus Petropolitanae, Moscuensis et Chersonensis, ita ut praefati praepositi seu superiores Petropolitanus, Moscuensis et Chersonensis Canonici Mohilovienses nuncupentur, honoribus, privilegiis, praerogativis et insigniis, quibus alii canonici Mohilovienses gaudebunt et utentur, similiter gaudere et uti possint: stallum habeant in choro post alios canonicos gremiales, ubi aliquando ipsos pro suarum ecclesiarum negotiis Mohiloviam accedere contingat; quin tamen praedicti praepositi seu superiores Petropolitanus, Moscuensis et Chersonensis votum habeant in capitulis.

Addimus insuper sex Mansionarios seu Vicarios, quibus pro eorum mensa et praebenda applicamus et assignamus bona, quae supererunt post assignatam congruam portionem, juxta locorum rationem et animarum numerum Vicariis, ab illustrissimo Archiepiscopo praevio concursu constituendis, qui curam animarum in beneficiis Obolecensi et Orsensi nuncupatis actualiter exercent, nempe villam Wiadec ad Obolecense et villam Zachod ad beneficium Orsense spectantes, prout etiam applicamus et assignamus eam partem bonorum, quae post relictam Parocho congruam portionem ex parochia Homelensi detrahi poterit, et istius sic detractae partis redditus in manutentionem musicae pro servitio Archiepiscopalis ecclesiae Mohiloviensis, arbitrio pariter Archiepiscopi erogari posse permittimus. Demum omnes sic instituti Praepositus, Archidiaconus, Custos, Scholasticus, Canonici et Mansionarii seu Vicarii ordinationes et statuta pro locorum et temporum conditione, quoad eorum pro nunc saltem temporaneam residentiam et functiones ab Archiepiscopo condenda et a Sancta sede approbanda observare et exequi tenebuntur. Non obstantibus iis, quae in supra insertis litteris Apostolicis dispositum fuit, non obstare. Hujus autem Nostrae imo vero Apostolicae erectionis actus duo exemplaria confici jussimus, quorum unum ad Sanctam sedem remisimus, et alterum in Archivo ecclesiae Archiepiscopalis Mohiloviensis asservari mandavimus. Datum Petropoli die 8 Decembris juxta vetus Calendarium, 19 vero ejusdem mensis juxta Gregorianum anni 1783.

Русскій текстъ.

Іоаннъ Андрей Аркетти изъ Маркизовъ Формигарскихъ, Божіею и Апостолическою милостію Архіепископъ Халкедонскій, присутствующій Папскому Престолу Святѣйшаго Государя нашего Пія Божіимъ промысломъ Папы VI, домовый Прелатъ и Его и Святаго Апостолическаго Престола при Августѣйшей и Державнѣйшей Екатеринѣ Второй Императрицѣ Всероссійской Апостолическій Посолъ.

Пастырское попеченіе Святѣйшаго Государя нашего Пія Папы VI, пекущагося о духовныхъ дѣлахъ, въ коихъ имѣютъ нужду вѣрующіе во Христа, обратило къ тому наипаче неусыпное его вниманіе, дабы для паствы Католическаго Римскаго исповѣданія, обитающей въ пространнѣйшей Россійской Имперіи, опредѣлить тщательнаго и рачительнаго Католическаго Пастыря. И потому Онъ Святѣйшій Государь нашъ повелѣлъ намъ, оставивъ на время должность Апостолическаго Нунція, которую мы отправляли въ Варшавѣ, прибыть въ сей преславный Столичный Императорскій градъ, и поднесть Августѣйшей и Державнѣйшей Екатеринѣ Второй Императрицѣ Всероссійской Апостолическую грамоту, коею данъ намъ характеръ Апостолическаго Посла и полномочіе учредить въ городѣ Могилевѣ Архіепископскую церковь для Католиковъ, опредѣлить Архіепископа съ достоинствомъ его Архіепископскаго Палліума и назначить ему Коадъютора. Содержаніе сей грамоты, врученной нами съ должнымъ почтеніемъ, есть слѣдующее:

«Папа Пій VI. — Пресвѣтлѣйшая Державнѣйшая и Великая Государыня Императрица и Великая Княгиня всея Великія, Малыя и Бѣлыя Россіи Самодержица, и Великихъ восточныхъ и западныхъ Государствъ Покровительница и Августѣйшая Наслѣдница, Государыня и Обладательница. Весьма пріятно было намъ усмотрѣть изъ грамоты Августѣйшаго Твоего Величества отъ перваго дня Марта, что Ты охотно пріимешь Священнаго Посла нами къ Императорскому Твоему Двору отправляемаго, который бы сирѣчь зрителемъ изящнаго Твоего покровительства къ прилѣпляющимся въ области Твоей Имперіи къ Римской Церкви и свидѣтелемъ могъ быть человѣколюбивѣйшей къ намъ и преотличной Твоей воли. Для того толь великимъ сердца Твоего изъявленіемъ, равнымъ и превосходнымъ отвѣтствовать усердіемъ желая, ничто паче намъ творить за долгъ сочли мы, какъ нашего къ Величеству Твоему Посла отправить. Почему въ таковый санъ избираемъ почтеннаго Брата Іоанна, Андрея, Халкедонскаго Архіепископа, Священнаго при Сіятельномъ Королѣ и славной Рѣчи Посполитой Польскихъ, Нунція мужа безъ сомнѣнія, окромѣ знаменитости породы и иныхъ душевныхъ даровъ, отмѣннаго благоразумія, ученія и непорочности, хвалою отличнаго и намъ прелюбезнаго, который, будучи въ подобной отъ Тебя близости, поспѣшнѣе можетъ въ Императорскій Твой градъ достигнуть, и тамъ неукоснительно приступить къ исправленію важнѣйшихъ при Тебѣ дѣлъ оному отъ насъ поручаемыхъ. При чемъ конечно цѣлію содержали мы и хотѣли подражать тому же самому, что прежде достославный учинилъ предмѣстникъ нашъ Святый Пій V, коего имя носимъ, Винценція де Портику, Священнаго въ Польшѣ Нунція избравшій Посланникомъ своимъ къ Іоанну II, Московскому Князю. Сему слѣдственно Халкедонскому Архіепископу въ скоромъ времени къ Тебѣ будущему, надлежащую и потребную сообщаемъ власть, единую воздвигнуть Архіепископскую церковь въ Могилевѣ для Латинъ, назначить Архіепископа съ честію Архіепископскаго Палліума, и избрать еще оному Коадъютора; тако да сіе все исполнить долженствуетъ по узаконеніямъ и обрядамъ Римскія Церкви, и таковымъ порядкомъ и образомъ, какъ мы сами въ нашей отъ 11 дня Генваря грамотѣ Твоему Величеству объявили. И тако равно о семъ, какъ и о иномъ благостояніи Католическія вѣры касающемся, до сирѣчь такъ Латины, какъ и Греки въ преобширныхъ Твоихъ владѣніяхъ подъ Царскимъ Твоимъ покровомъ и защитою безопасны всегда и безмятежны пребываютъ, о семъ всѣмъ представляющему Тебѣ помянутому Архіепископу Халкедонскому, нашему Послу таковую же подавать вѣру, каковую бы и намъ самимъ, ежелибъ съ Тобою лично вѣщали мы, оказала Ты, Величества Твоего Императорскаго просимъ, и молимъ; напослѣди же къ прочимъ обязанностямъ къ Тебѣ нашимъ оную главную отъ серца присовокупляемъ, что Господу Вседержителю всеусердно молимся, да на Тебя и на Имперію Твою небесныя благости Своей дары низпослетъ во славу Своего имени и въ истинное Твоихъ похвалъ украшеніе. Дано въ Римѣ у Святаго Петра, въ 26 день Апрѣля 1783 года, а Священноправленія нашего девятаго года.» Въ сходствіе съ сею Апостолическою грамотою сообщена намъ была на содержащіяся въ оной инструкціи слѣдующаго содержанія:

«Папа Пій VI. — Почтенный Братъ! здравіе и Апостолическое благословеніе! Тягостное о долгѣ Пастырскомъ попеченіе, съ которымъ Церкви Католической по всему кругу земному разсѣянной управленію, Вышняго опредѣленіемъ промысла, предсѣдательствуемъ, неусыпно возбуждаетъ сердце наше, да душевныя опасности, поелику о Господѣ можемъ, заблаговременно отвращать и духовную вѣрующихъ во Христа, наипаче въ дальныхъ странахъ жительствующихъ пользу соблюдать тщимся. Сего ради, какъ въ преобширной Россійской Имперіи ни единыя Латинскаго обряда не обрѣтается, учрежденныя Епархіи, коейбы Епископъ, не токмо то, что Епископскаго чину исправлялъ, но и пасти бы душецѣлительнаго ученія въ паствѣ, и хранить оную Католическаго стада часть рачительно прилежалъ; такъ преохотно тѣмъ случаемъ воспользовались мы, въ коемъ намъ Католическаго Епископа бдѣніе и утѣшеніе для толь отдаленныхъ земель промыслить, Бога Всещедраго вспомоществующею благодатію попускается. Что да благоуспѣшнѣе и по правиламъ и узаконеніямъ Римскія Католическія Церкви совершится тебѣ, почтенный братъ, на коего усердіе, безпорочность, благоразуміе и ревность къ Католической вѣрѣ полное имѣемъ о Господѣ упованіе, настоящею грамотою поручаемъ въ теченіе возложеннаго отъ насъ на тебя Посольскаго долгу при Державнѣйшей всея Россіи Императрицѣ, градъ Могилевъ въ Бѣлоруссіи, и единую изъ онаго града, которая тебѣ паче способнѣе явится, церквей, по установленіямъ церковнымъ, въ Митрополію и Архіепископскій престолъ Латинскаго обряда для одного Архіепископа Могилевскаго или Бѣлороссійскаго назначаемаго, пристойный каковый либо даръ опредѣля, воздвигнуть и учредить, съ честію Палліума и врученія Креста и съ иными всѣми правостями, преимуществами и знаками, какія по праву Архіепископамъ и Митрополитамъ приличествующія почитаются; и сверхъ того, рѣченный тобою тако воздвигнутой и учрежденной Митрополической церкви мужа честнаго и осмотрительнаго, и въ вертоградѣ Господнемъ неусыпно работающаго, который бы Архіерейскому равенъ былъ бремени и достоинству, помянутую властію нашею избрать и во главу поставить, кому, ежели уже не облеченъ онъ въ Епископскій санъ, либо ты самъ, либо всякой иной Епископъ тобою наряженный, съ двумя другими Епископами Апостолическія Столицы исповѣданію слѣдующими, или, буде не обрѣтается таковыхъ, съ двумя церковнослужителями какое либо достоинство заступающими, долженъ удѣлить даръ Епископскаго посвященія. Палліумъ, который съ блаженнаго Петра тѣла снятый, тебѣ посылаемъ, оному возложить, пріявъ однакожъ прежде нашимъ и Римскія Столицы именемъ присягу, кою какъ при избраннаго посвященіи, такъ и при врученіи Палліума отъ всѣхъ новоизбранныхъ Архіепископовъ сія Апостолическая Столица принимать обыкла. Окромѣ того, когда въ вышеозначенной Могилевской тобою назначаемой церкви каковые либо чины (benefices) основаны, существуютъ, или учреждены быть могутъ, желаемъ, да оныхъ въ Каноникатства достоинство и честь, буде тако къ служенію Бога и оныя Митрополическія воздвигаемыя церкви благолѣпію узришь полезно, возвести можешь для толикаго жъ числа клириковъ, или Пресвитеровъ свѣтскихъ, которые бы Капитулу той церкви по законоположеніямъ церковнымъ, наипаче жъ по Святаго Тридентинскаго Собора предписаніямъ производили и составляли, со всѣми честями, преимуществами и правами Митрополическихъ церквей Капитуламъ принадлежащими по справедливости, но да въ преобширной всея Россіи и другихъ государствъ подвластныхъ вышерѣченной Императрицѣ Имперіи, новый тобою рукополагаемый Могилевскій Архіепископъ, свою можетъ надъ Католиками Латынскаго обряда обыкновенную власть и расправу отправлять, доколѣ иный намъ другихъ Католическихъ Епископовъ опредѣлить, явится случай, и доколѣ инако сею Апостолическою Столицею будетъ распоряжено; то всѣхъ во Христа вѣрующихъ, какъ духовныхъ, такъ свѣтскихъ, и весь клиръ и народъ Латинскаго исповѣданія, въ Россіи и вышеобъявленныхъ государствахъ жительствующихъ, хотя другому, каковой бы ни было Епархіи Епископу, доселѣ подчинены были, оному новому Архіепископу и его въ Архіепископствѣ рѣченнымъ по церковнымъ правиламъ, возводимыхъ преемникамъ напредъ подвластными объявить и узаконить властію нашею тебѣ поручаемъ и ввѣряемъ, каковыхъ бы ни были прекословителей, церковнымъ наказаніемъ, не уважая апелляціи, укрощая, тако да новый Архіепископъ и его въ Архіепископствѣ законные преемники, въ нашемъ и Апостолическія Столицы исповѣданіи пребывающіе, въ помянутыхъ Государственныхъ Католическія Латинъ церкви, или сами, или чрезъ другихъ ими наряжаемыхъ, свидѣтельствовать, злоупотребленія выводить, православныхъ нравы исправлять, и все то творить возмогутъ, что по церковнымъ правило-положеніямъ, Тридентинскаго Собора узаконеніямъ и Апостолическія Столицы уставамъ Епископамъ дозволяется, безъ предосужденія однако во всемъ нашемъ и сея Апостолическія Столицы власти. Какъ однако въ толь пространныхъ и преобширныхъ странахъ, которыя въ Европѣ и Азіи расширяются частяхъ, никакъ единый достаточенъ быть не можетъ Епископъ; того ради Мы спасенію душъ, поелику о Господѣ можемъ поспѣшествовать, усердствуя тебѣ, равномѣрно да по избраніи тобой новаго Архіепископа Могилевскаго, и по порученіи ему управленія его церкви, Коадъюторомъ оному съ будущимъ наслѣдованіемъ, Іерея каковаго либо свѣтскаго безпорочнаго и способнаго поставить и Епископской церкви Гадаренской по землямъ невѣрныхъ титломъ украшеннаго, взявъ прежде посвященія обыкновенную присягу, либо самъ, либо жъ чрезъ инаго Католическаго Архіерея, съ пособіемъ и со присутствіемъ другихъ двухъ Епископовъ, буде удобно сыскаться могутъ, или по меньшей мѣрѣ двухъ церковнослужителей, каковымъ либо достоинствомъ сіяющихъ, посвятить возможешь и въ состояніи будешь, нашею властію поручаемъ и удѣляемъ; напослѣдокъ, да то по благоразумію и благочестію твоему совершить, что къ вящшей Господа чести и служенію въ Католическія церкви, единству и приращенію, и къ вѣрующихъ во Христа духовному благу и пользѣ болѣе о Господѣ познаешь пособствующе, тебѣ всемѣрно поручаемъ, подписуемъ и увѣщаемъ.

Не препятствующу, поелику нужно нашему и Канцеляріи Апостолической положенію о неуничтоженіи снискиваемаго права, и невозбраняющимъ инымъ вопреки предшествующему, какъ бы ни было изданнымъ или издаваемымъ въ Синодальныхъ, Провинціальныхъ и всеобщихъ Соборахъ особливымъ или жъ общимъ и другимъ узаконеніямъ и постановленіямъ, Апостолическимъ и не препятствующимъ всякихъ Латинскаго исповѣданія церквей; коимъ прежде всѣ вѣрующіе во Христа въ Россіи и другихъ Государствахъ вышеозначенныхъ, какъ помянуто, обрѣтающіеся, подвластны были, хотя клятвою, подтвержденіемъ, или всякимъ инымъ дѣйствительнымъ образомъ, укрѣпленнымъ, уставамъ и обычаямъ, привиллегіямъ, также по жалованнымъ грамотамъ Апостолическимъ, въ противность вышеписанному какъ бы ни было сообщеннымъ, подтвержденнымъ и возобновленнымъ. Сіе все и каждое, хотябъ для достаточнаго отъ рѣшенія онаго, о томъ и о всемъ того содержаніи особливо, почастно, именно и подробно слово въ слово, а не общими приписями, тоже знаменующими, помянуть, либо инако, какъ бы ни было, выражать, или какой либо иной отборный порядокъ хранить слѣдовало, мы подобныя содержанія, якобы отъ слова въ слово, ничего совсѣмъ не опустивъ изъ оныхъ, и сохранивъ предписанный въ нихъ порядокъ, изображены и внесены были въ настоящую грамоту, за совершенно и достаточно выраженныя и внесенныя почитая, оное впрочемъ крѣпость свою соблюсти имѣющее, для способствованія вышеозначенному, на сей токмо разъ особливо и именно отмѣняемъ и прочее, чтобы не было противно, отрѣшаемъ. Дано въ Римѣ у Святаго Петра, за печатію рыбаря въ 15 день Апрѣля 1783, а священно-правленія Нашего девятаго года.» И. Кард. де Комитибусъ.

Желая послушными быть симъ повелѣніямъ Папы, со всевозможною поспѣшностію прибыли мы въ сей градъ Санктпетербургъ, и исполнивъ почтительный долгъ Августѣйшей Императрицѣ и Ея Императорской Фамиліи, именемъ Верховнаго Первосвященника; приступаемъ къ назначенному намъ учрежденію Архіепископскаго престола; по довольномъ освѣдомленіи, подлинно усмотрѣли Мы, что городъ Могилевъ въ Бѣлоруссіи сдѣлался недавно весьма пространнымъ, и въ окружности его находятся многія Католическія церкви и около 1500 Католиковъ Римскаго исповѣданія, такъ, что по справедливости можетъ онъ назваться Архіепископскимъ городомъ. Также увѣдомясь, узнали Мы, что одна въ Могилевѣ приходская церковь во имя Святаго Епископа и Мученика Станислава весьма есть тѣсна, и по ветхости ея угрожаетъ паденіемъ; другая же монастырская церковь во имя Успенія благословенной Дѣвы Маріи гораздо пространнѣе и красивѣе, такъ, что весьма способною быть кажется, въ которой бы учреждена была Архіепископская каѳедра; ибо въ сей могутъ отправляться всѣ церковныя и Архіерейскія чиноположенія съ большимъ великолѣпіемъ и въ собраніи многаго народа, и близъ ея находящійся издревле почитаемый Кармелитской монастырь, который по Тридентинскому Собору долженъ быть при каѳедральной церкви, особливо удобенъ есть для учрежденія въ ономъ Архіепископской Семинаріи: потому Мы, для блага Католическія Церкви, во-первыхъ, Апостолическою властію расположили, дабы Кармелиты, управлявшіе прежде сею церковію, переселились въ другіе своего Ордена монастыри въ Бѣлоруссіи: а потомъ приложили Мы стараніе, чтобъ всѣ должности, возложенныя прежде для исполненія на Кармелитовъ, и въ предбудущее время ими же исполняемы были. Нынѣ наконецъ, въ похвалу Всемогущаго Бога и Благословенной Дѣвы Маріи, и Святыхъ Апостоловъ Петра и Павла, и для возвышенія Католическія вѣры и славы всея воинствующія Церкви, оную Могилевскую церковь во имя Успенія Благословенной Дѣвы Маріи, во Архіепископскую и Митрополитанскую Римскаго исповѣданія, и въ оной Архіепископской и Митрополитанской престолъ данною Намъ вышепомянутою Апостолическою властію учреждаемъ и установляемъ для единаго впредь Архіепископа именуемаго Могилевскаго, который и его преемники, по Каноническому правилу постановляемые и пребывающіе въ соединеніи съ Святѣйшимъ престоломъ, имѣютъ носить Палліумъ и крестъ по обыкновенію другихъ Архіепископовъ, и пользоваться всѣми правами, преимуществами и знаками почестей, приличными Архіепископскому сану; равномѣрно имъ сіе, по власти данной Намъ позволяемъ, уничтоживъ свойство, существенность и наименованіе монастырской оной церкви Успенія Благословенной Дѣвы Маріи, которая впредь свѣтскою и Архіепископскую да будетъ и называется, и лежащій при оной церкви монастырь да обратиться по способности въ Архіепископскую Семинарію. Правда, что достоинство Архіепископскаго престола требуетъ, дабы при ономъ была Канониковъ Капитула, которые бы по духовнымъ узаконеніямъ вспомоществовали Архіепископу совѣтомъ и трудами, и ему при священнодѣйствіи служили и присутствовали, то отнынѣ и пока за благопоспѣшеніемъ Божіимъ другой случай откроется, возводимъ, на взаимныя нижесказанныя достоинства и на честь каноническую восемь ниже изображенные жалованные доходы именуемыя настоятельскія мѣста, состоящія въ Бѣлорусской провинціи, такъ, чтобы нынѣшніе ихъ Настоятели составили и содѣлали Архіепископскую Могилевскую Капитулу, пользуясь всѣми почестьми, преимуществами и правами, приличествующими Капитуламъ церквей Митрополитанскихъ, сохраняя надъ собою власть и правленіе Архіепископа, Настоятельскія, то есть мѣста, или приходы Могилевской, Оссунской, Невельской, Люцинской, Динабургской, Маріенгаусской, Мстиславской и Себежской; въ сей же Капитулѣ первѣйшее настоятельское мѣсто и высшее достоинство по Архіепископѣ имѣетъ нынѣшній Настоятель приходской Могилевской церкви Святаго Станислава; второе Архидіаконъ, нынѣшней Оссунской церкви Настоятель; третіе Кустосъ, также нынѣшній Невельской церкви Настоятель, и четвертое наконецъ Схоластикъ, нынѣшней Люцинской церкви Настоятель. Прочихъ же четырехъ Настоятельскихъ мѣстъ Настоятели имѣютъ только каноническое достоинство и именуются Могилевскими Канониками по мѣсту, степени и порядку, каждому изъ помянутыхъ Настоятелей отъ Архіепископа опредѣляемымъ; и какъ таковые приходы или Настоятельскія мѣста суть такого рода, что, по обыкновенію въ Польскихъ Епархіяхъ, къ коимъ оныя прежде принадлежали, исправляютъ Христіанскія требы Священники мірскіе, способные къ сему Викарные или присяжными называемые: почему находящимся нынѣ при оныхъ дозволяемъ и даемъ власть, дабы они купно съ тѣми же Настоятельскими мѣстами другое изъ вышеупомянутыхъ учрежденныхъ достоинствъ или взаимно другіе изъ Каноничествъ могли имѣть и свободно пользоваться и Христіанскія требы чрезъ способныхъ Викарныхъ исправляли по Уставу Святаго Венедикта XIV, изданному Сентября 2 дня 1752, о исполненіи приходскихъ должностей въ Польшѣ. Если же нынѣшніе ихъ Настоятели уступятъ тѣ свои приходы, или умрутъ, или какимъ-либо образомъ сдѣлаются оные праздными: то съ того времени не будетъ имѣть своего дѣйствія привиллегія на таковое владѣніе какимъ нибудь празднымъ приходомъ; но Архіепископъ Могилевскій, по данной отъ Насъ ему власти, можетъ, смотря по времени, раздѣлять какого либо упраздненнаго прихода доходъ такъ, дабы оставивъ надлежащую часть для приходскаго Священника, по узаконенію Тридентинскаго Собора, засѣданія XXI, главы 4, о исправленіи и въ разсужденіи мѣста и числа людей, опредѣлялъ остальную часть доходовъ для Архидіакона, или по достатку для Канониковъ вообще, такимъ то есть порядкомъ, чтобъ изъ доходовъ Могилевскаго прихода первенствующій Настоятель въ Капитулѣ, изъ доходовъ Оссунскаго прихода Архидіаконъ, изъ доходовъ Невельскаго прихода Кустосъ, изъ доходовъ Люцинскаго прихода Схоластикъ получали свои части; другихъ же приходовъ, какъ не весьма достаточныхъ, остальные доходы, изъ коихъ опредѣливъ надлежащую часть приходскому Священнику, да будутъ употреблены единственно на Канониковъ, изъ которыхъ одинъ для Богословскаго ученія или чтенія Священнаго Писанія, другой духовникомъ по Уставу Тридентинскаго Собора засѣданія V, главы I, о исправленіи, и засѣданія XXIV, главы 8, о исправленіи, сколь скоро возможно будетъ, отъ Архіепископа назначены быть имѣютъ. Таковымъ образомъ установленныя и доходомъ снабденныя достоинства и каноничества даны будутъ честнымъ мужамъ и въ званіи духовнаго права искуснымъ и одареннымъ таковыми качествами, каковыя къ полученію достоинствъ и каноничествъ въ Капитулахъ каѳедральныхъ по справедливости требуются по духовнымъ узаконеніямъ. Къ симъ же осьми такъ установленнымъ и учрежденнымъ достоинствамъ и каноничествамъ присовокупляемъ другихъ четырехъ Канониковъ, то есть: будущаго Настоятеля Кричевскаго, какъ скоро оное Настоятельское мѣсто будетъ снабдено довольными доходами. и взаимныхъ Настоятелей или повременныхъ старѣйшинъ Католическихъ церквей Римскаго исповѣданія Санктпетербургской, Московской и Херсонской, такъ, чтобы вышереченные Настоятели или начальники Санктпетербургской, Московской и Херсонской именовались Могилевскими Канониками, и тѣми же почестьми, привиллегіями, преимуществами и знаками равно могли пользоваться, кои будутъ имѣть другіе Могилевскіе Каноники, и въ случаѣ прибытія ихъ въ Могилевъ по церковнымъ дѣламъ, засѣдать въ Капитулѣ ниже другихъ тамошнихъ Канониковъ; однако вышерѣченные Настоятели, или старѣйшины С.-Петербургской, Могилевской и Херсонской не могутъ давать своихъ голосовъ въ общемъ собраніи.

Присовокупляемъ сверхъ того шесть Миссіонеровъ, или Викарныхъ, для содержанія коихъ опредѣляемъ остаточные доходы изъ части, которую Архіепископъ, смотря по обстоятельству мѣстъ и числу людей, назначитъ по мѣрѣ Викарныхъ, предварительно опредѣляемыхъ исправляющими дѣйствительно Христіанскія требы въ приходахъ, Оболецкомъ и Оршанскомъ называемыхъ, деревню то есть Вядецъ къ Оболецкому, и деревню Заходы къ Оршанскому приходамъ принадлежащія; также еще назначаемъ ту часть доходовъ, которая, оставивъ изъ сей для приходскаго Священника помѣрную долю, изъ Гомельскаго прихода можетъ быть удѣлена, и таковой отдѣленной части доходъ дозволяемъ употреблять на содержаніе музыки при Могилевской Архіепископской церкви, оставляя то на произволеніе Архіепископа. Наконецъ, всѣ такимъ образомъ учрежденные первоначальный Настоятель, Архидіаконъ, Кустосъ, Схоластикъ, Каноники и Миссіонеры или Викарные долженствуютъ наблюдать и исполнять Архіепископскіе указы, узаконенія и должности, въ разсужденіи мѣстъ и временъ имъ поручаемыя и отъ Святаго Престола апробуемыя, пока будутъ находиться при нынѣшнихъ ихъ мѣстахъ, повинуясь всему предписанному въ Апостолической грамотѣ. Сего нашего и Апостолическаго учредительнаго акта приказали Мы сдѣлать два экземпляра, изъ коихъ одинъ послали къ святой Столицѣ, а другой въ архивѣ Могилевской Архіепископской церкви хранить повелѣли. Дано въ Санктпетербургѣ Декабря въ 8 день по старому календарю, а въ 19 того же мѣсяца по Григоріянскому 1783 года.

2. Актъ о возведеніи Станислава Сестренцевича въ Архіепископское достоинство

Латинскій текстъ.

Joannes Andreas Archetti, ex Marchionibus Formigariae, Dei et Apostolicae sedis gratia Archiepiscopus Chalcedonensis, Pontificio solio assistens, Sanctissimi Domini Nostri Pii, Divina providentia Papae VI Praelatus domesticus, ejusque et Sanctae sedis Apostolicae apud Augustissimam et Potentissimam Catharinam II, totius Russiae Imperatricem, Orator Apostolicus.

Universis et singulis Christi fidelibus, in Imperio Russico degentibus, salutem in Domino sempiternam. Ad majorem fidei Catholicae exaltationem et gloriam nuper speciali Nobis commissa Apostolica authoritate ecclesiam Mohiloviensem regularem, Beatae Mariae Virgini in coelum Assumptae dicatam, penes conventum Patrum Carmelitarum antiquae regularis observantiae ad honorem et dignitatem Archiepiscopalem et Metropoliticam ereximus, ita, ut ecclesia Archiepiscopalis Mohiloviensis deinceps esset nuncupanda, ut in Nostris erectionis litteris diei 8/19 currentis mensis latius continetur. Post haec, cum Catholici gregis, in his partibus degentis, necessitas postularet, ut juxta datam Nobis facultatem praedictae sic institutae et erectae Mohiloviensi Archiepiscopali ecclesiae constituendum Antistitem spiritualibus facultatibus instrueremus, ut eundem gregem pabulo salutaris doctrinae pasceret, et ad eum custodiendum sedulo incumberet. Hinc Nos Pontificiis mandatis obsequi, et hujus Catholici gregis necessitate consulere cupientes, unaque simul considerantes, quod cum Venerabilis frater Stanislaus Siestrzencevicz, Episcopus Mallensis in partibus infidelium, per plures annos, Catholicorum in variis Rossiaci Imperii regionibus existentium curam et regimen gesserit, iisdem Catholicis utilius, commodius et opportunius foret, ut idem Venerabilis frater Stanislaus Mohiloviensi Archiepiscopali ecclesiae praeficeretur, ac prae oculis habentes tum Augustissimae Imperatricis erga religionem Catholicam, et ipsum Venerabilem fratrem Stanislaum, eximium favorem, tum ejusdem Venerabilis fratris Stanislai doctrinam, religionis zelum, morum integritatem aliaque virtutum merita, quibus apud nos fide digno commendatur testimonio, animum adjecimus, ut eundem Venerabilem fratrem Stanislaum spiritualibus facultatibus instrueremus, eumque in primum Mohiloviensem Archiepiscopum destinaremus. Utentes itaque speciali facultate, in litteris Apostolicis ad nos directis contenta, Venerabilem fratrem Stanislaum Siestrzencewicz, Episcopum Mallensem in primum Mohiloviensem Archiepiscopum promovemus et deputamus, usum Pallii in solemnitatibus et functionibus in Pontificali Romano descriptis, postquam illud a nobis rite susceperit, et deferendae crucis ei concedentes, ipsumque ab Episcopatu Mallensi ad Archiepiscopatum Mohiloviensem transferentes, et a vinculo, quo erga ecclesiam Mallensem erat obstrictus, liberantes. Huic autem sic deputato et constituto Mohiloviensi Archiepiscopo, prout etiam suis in Archiepiscopatu praedicto canonice subrogandis successoribus, et in communione Sanctae sedis permanentibus facultatem facimus et impertimur, ut in amplissimo totius Russiae ac aliorum regnorum, quae Augustissimae Imperatricis Russiae subsunt imperio, suam possit supra Catholicos Latini ritus ordinariam authoritatem et jurisdictionem exercere, omnes propterea Christi fideles, tam ecclesiasticos, quam saeculares, universumque clerum et populum Latini ritus in Russia atque aliis Imperii Russici regnis existentem, quamvis alteri cujuscumque Dioecesis Episcopo hucusque subjectus fuisset, eidem novo Archiepiscopo, suisque in Episcopatu praedicto canonice subrogandis successoribus et in communione Sanctae sedis permanentibus, deinceps subjectum, authoritate Nobis commissa, declarantes ac decernentes, ita, ut novus Archiepiscopus, ejusque in Archiepiscopatu legitimi successores, Catholicas Latinorum ecclesias in praefatis regnis, vel per se ipsos, vel per alios ab ipsis delegandos visitare, abusus tollere, fidelium mores corrigere, eaque omnia exercere possint, quae juxta canonicas sanctiones, Tridentini concilii decreta et Apostolicae sedis constitutiones Episcopis permittuntur, salva semper in omnibus Apostolicae sedis authoritate. Non obstantibus omnibus iis, quae in litteris Apostolicis ad nos directis dispositum fuit, non obstare. In illo autem, qui dat gratias et largitur praemia confidimus, quod dirigente Domino noviter instituti Archiepiscopi actus, ecclesia Mohiloviensis sub ejus felici gubernio regetur utiliter, et prospere dirigetur, ac grata suscipiat incrementa, ita ut provido ac fructuoso administratori se gaudeat commissam, ipseque Archiepiscopus praeter aeternae retributionis praemium, Sanctae sedis Apostolicae benedictionem et gratiam exinde uberius consequi mereatur. Datum Petropoli die 10 Decembris, juxta vetus Calendarium, 21 vero ejusdem mensis juxta Gregorianum, anni 1783.

Русскій текстъ.

Іоаннъ Андрей Аркетти изъ Маркизовъ Формигарскихъ, Божіею и Апостолическаго Престола милостію Архіепископъ Халкедонскій, присутствующій Папскому Престолу Святѣйшаго Государя нашего Пія, Божіимъ промысломъ Папы VI домовый Прелатъ и Его и святаго Апостолическаго Престола при Августѣйшей и Державнѣйшей Екатеринѣ Второй, Императрицѣ Всероссійской, Апостолическій Посолъ.

Всѣмъ Христіанамъ, въ Россійской Имперіи обитающимъ, вѣчно спастися о Христѣ Господѣ желаемъ. Для вящшаго возвышенія и славы Католическія вѣры, недавно Мы данною именно намъ отъ Апостолическаго Престола властію учредили для чести и достоинства Архіепископскаго и Митрополитанскаго Могилевскую церковь, посвященную Успенію Благословенной Дѣвы Маріи, состоящую при Кармелитскомъ монастырѣ, издревле почитаемомъ, именуя отнынѣ оную Архіепископскою Могилевскою, какъ въ Нашей грамотѣ сего мѣсяца отъ 8/19 числа о учрежденіи ея яснѣе сказано. Въ слѣдствіе чего, какъ въ сихъ странахъ обитающаго Католическаго стада нужда требовала, дабы по данной Намъ власти уполномочить въ духовныхъ дѣлахъ опредѣляемаго надъ вышерѣченною такимъ образомъ основанною и учрежденною Могилевскою Архіепископскою церковію Архіепископа, который бы питалъ оную паству пищею спасительнаго ученія и къ храненію ея прилагалъ свое радѣніе; то, повинуясь Мы повелѣніямъ Верховнаго Первосвященника и желая подать помощь въ нуждѣ сему Католическому стаду, и притомъ уважая, что какъ почтенный братъ Станиславъ Сестренцевичъ, Епископъ Малленскій, въ странахъ невѣрныхъ, чрезъ многіе годы имѣлъ въ попеченіи и управленіи своемъ Католиковъ, въ разныхъ странахъ Россійской Имперіи пребывающихъ, для коихъ полезнѣе, выгоднѣе и способнѣе было бы, чтобъ онъ же, почтенный братъ Станиславъ, поставленъ былъ пастыремъ Могилевской Архіепископской церкви, имѣя также Мы предъ глазами отличное благоволеніе Августѣйшей Императрицы, какъ въ разсужденіи Католическія вѣры и самого почтеннаго брата Станислава, такъ и ученіе его же почтеннаго брата Станислава, ревность къ вѣрѣ, благонравіе и другихъ его добродѣтелей, коими онъ по достоинству заслуживаетъ Наше вѣрное одобреніе, рѣшились уполномочить въ духовныхъ дѣлахъ почтеннаго брата Станислава, и опредѣлить его первымъ Могилевскимъ Архіепископомъ; и потому данною именно Намъ властію, изображенною въ присланной къ Намъ Апостолической Грамотѣ, производимъ почтеннаго брата Станислава Сестренцевича, Епископа Малленскаго во перваго Могилевскаго Архіепископа, позволяя ему носить палліумъ въ торжественные и церемоніальные дни, описанные въ Римскомъ Понтификалѣ, когда оной отъ Насъ по обряду онъ получитъ, также и крестъ; и, перемѣщая его изъ Епископства Малленскаго въ Архіепископство Могилевское, увольняемъ отъ церкви Малленской, къ которой онъ былъ привязанъ. И сему такимъ образомъ назначенному и учрежденному Могилевному Архіепископу, равно какъ и его преемникамъ по Каноническимъ правиламъ въ вышерѣченномъ Архіепископствѣ опредѣляемымъ и въ соединеніи Св. Престола пребывающимъ, даемъ обыкновенную власть и правленіе надъ Католиками Римскаго исповѣданія, живущими въ пространнѣйшей Всероссійской Имперіи и въ другихъ областяхъ, Августѣйшей Императрицѣ принадлежащихъ. Почему всѣ вѣрущіе во Христа, какъ духовные, такъ и свѣтскіе и весь вообще церковный причетъ и народъ Римскаго исповѣданія, обрѣтающійся въ Россіи и въ другихъ областяхъ Россійской Имперіи, хотя бы оный по сіе время другому какой-либо Епархіи Епископу былъ подчиненъ, да будетъ отнынѣ подвластенъ сему новому Архіепископу и его въ вышерѣченномъ Архіепископствѣ по Каноническимъ узаконеніямъ поставляемымъ преемникамъ и въ сообщеніи съ Святымъ Престоломъ пребывающимъ, данною Намъ властію объявляемъ и повелѣваемъ, такъ, чтобы новой Архіепископъ и его законные въ Архіепископствѣ преемники посѣщали Католическія Римскія церкви, состоящія въ вышерѣченной Имперіи, или сами лично или другихъ отъ себя посылая, также изымали злоупотребленія, исправляли вѣрныхъ нравы и во всемъ томъ упражнялись, что по Каноническимъ узаконеніямъ, Уставамъ Тридентинскаго Собора и преданіямъ Апостолическаго Престола Епископамъ предписано, сохраняя всегда во всемъ власть Апостолической столицы и повинуясь всѣмъ распоряженіямъ, изображеннымъ въ Апостолической грамотѣ, къ Намъ присланной. Мы же уповаемъ на того, который ниспосылаетъ свою благодать и богатыми награждаетъ щедротами, что за благопоспѣшеніемъ Господа будетъ Могилевская церковь подъ благополучнымъ правленіемъ новоучрежденнаго ея Архіепископа управляема съ пользою, благоуспѣшна и желаемыя получитъ приращенія; а чрезъ сіе самое возрадовалась бы она о попечительномъ и плодоносящемъ ея правителѣ, да и самъ Архіепископъ, кромѣ вѣчнаго воздаянія, получилъ бы отъ Апостолическаго престола за свои заслуги благословеніе и премногую милость.