Ольгерд и Кейстут, разворот 217 | Книги по истории Брестчины
Br
Брестчина
Производит · Предлагает · Приглашает
Брестчина: люди, места, экономика и наследие
Путеводитель по западному региону Беларуси

Ольгерд и Кейстут. Разворот 217

Скан разворота, транскрипция польского оригинала и перевод на русский язык.

Olgierd i Kiejstut, 1867-1873: разворот 217 из 351

Левая страница

Оригинал (по-польски)

134

szać będzie??). Ale i inne okoliczności sprzyjały zamie= rzonemu celowi. Niebezpieczeństwo grożące carogrodzkie-

22) W sije leto kosteł i biskup w Kijewie postawłen, takoźde iw Chołmie (kronika gustyńska ut supra pod rokiem 1455), Ja- helło korol buduczy na Kijewie dał prywilej, aby im w wierie nikto nasilia ne czynił ani cerkwam prawosławnym pakostił, ani do swo- jej ich wieri klo ne prynużdał. (Tamże pod rokiem 14352).

Biskupstwo rzymsko katolickie w Kijowie, dawnej stolicy prawosławnej Rusi, świątyni jej pamiątek, obok metrppolii ko- ścioła wschodniego było bardzo ważnem stanowiskiem i z reli- gijnych równie jak stanowych względów najstaranniejszej wyma- gało pieczy, Czy ją otrzymało, na to niech odpowiedzą następu” jące dwa ustępy pióra dwóch autorów, z których jeden opisał dzieje tego biskupstwa, drugi patrzał na to co pisał, a oba urzę- dy przy tej katedrze piastowali, |

A. Defensa biskupstwa i dyecezyi kijowskiej przez Drłowskiego archidyakona katedralnego. kijowskiego (str. 66).

«Nadto same przywileje Władysława Jagiełły króla fundatora biskupstwa kijowskiego tak głębokiej niepamięci oddane, że ża- dną ciekawością dowiedzieć się o nich nie można.

Czyli je dla bezpieczeństwa w nieznajomem biskupi zacho- wali depozycie, czyli w sklepie królewskim z inszymi przywileja- mi fortunnego czekają widoku czyli też czas zębaty przez inkur- sye one pożarł, zkąd to biskupstwo przy małej poreyi stołu swo- jego, a kapituła bez dziedzictwa w ojczyźnie swojej zostaje.

Uwaga autora. |

Brak przywileju erekcyjnego króla Władysława oraz odpo- wiedniej buli papiezkiej da się tem wytłumaczyć, że już w roku 1520 stolica rzymska Ienryka z zakonu kaznodziejskiego, które- go biskup lubuski (Leubus) na mocy upoważnienia, które miało mu być nadane od papieżów co do ziem ruskich, biskupem ko» . ścioła kijowskiego od stu lat przez szyzmę pasterza i ducho- wieństwa pozbawionego mianował, w tej godności potwierdziła,

Перевод на русский

134 будет строить??). Но и другие обстоятельства способствовали задуманной цели. Опасность, угрожающая цареградской- 22) В это лето был поставлен костел и епископ в Киеве, также и в Холме (Густынская хроника ut supra под 1455 годом), Ягайло, будучи королем, дал в Киеве привилегию, чтобы никому в вере не причинялось насилия, ни православным церквам не вредили, ни к своей вере их не принуждали. (Там же под 1435 годом).

Римско-католическое епископство в Киеве, бывшей столице православной Руси, храме её памятников, рядом с митрополией восточной церкви, было очень важным постом и по религиозным, так же как и по сословным соображениям требовало самой тщательной опеки. Получило ли оно её — на это пусть ответят следующие два отрывка пера двух авторов, один из которых описал историю этого епископства, другой следил за тем, что писал, а оба занимали эти должности при этой кафедре. A. Защита епископства и Киевской епархии диаконом кафедральным Дрловским. Киевским (стр. 66). «Кроме того, сами привилегии Владислава Ягайло, короля, основателя Киевского епископства, столь глубоко были забыты, что о них невозможно узнать ни по какой любопытности.»

То есть они для безопасности в незнакомом епископе сохранили депозит, то есть в королевском магазине с другими привилегиями богатого ждут вида, то есть также время зубчатое через инкурсии они поглотило, откуда это епископство при маленьком порее своего стола, а капитула без наследства в своей родине остается. Примечание автора. | Отсутствие эрекационного привилегии короля Владислава и соответствующей папской буллы можно объяснить тем, что уже в 1520 году римский престол Генриха из ордена проповедников, которого лубушский епископ (Leubus) на основании полномочий, которые ему должны были быть даны папами относительно русских земель, епископом київской церкви на протяжении ста лет через схизму пастыря и духовенства лишенный, назначил, в этой должности подтвердила,

Правая страница

Оригинал (по-польски)

155

mu państwu tak się wzmagało, zdobycze na niem muzuł- manów postępowały tak olbrzymim krokiem, że w osta- teczności cesarze całą nadzieję już tylko na zachodzie pokładali. Ujrzano tych niegdyś potężnych mocarzów wscho- Król Włady-

du teraz w pielgrzymce po Europie pukających u wszyst- ra ui ka” kich władców o pomoe, i by ją czemprędzej pozyskać oflarujących, co było najboleśniejszem dla ich dumy, po- łączenie kościoła wschodniego ze Rzymem. Król polski był jednym z tych, na którego pomoc najwięcej liczono. Gdy więc na miejsce zmarłego Foczusza obranym miał być w Uarogrodzie nowy metropolita wszech Rusi, któ- remu podlegała znakomita część .xięstwa litewskiego, glos

przeto biskupstwo erygowała. Obacz Theineri Monnmenta Poloniae

et Lithuaniae vetera ex tabulariis vaticanis deprompta. Ale przecie przywilej dotacyi katedry albo ślad onegoż w metrykach koron= nych, albo litewskich znajdować by się powinien.

B. Sposóbosady nowego Kijowaiochrony nie- gdy stolice xięstwa kijowskiego od niebezpie- czeństwa wszelkiego bez nakładu J. K M i kosztu koronnego panom posłom krakowskim podany przez xiędza Wereszczyńskiego biskupa rzymsko- katolickiego kijowskiego roku 1345, Autor skreśliwszy opuszczenie katedry dyzuniekiej, która (tj. kościoł) «jest przez bydło, szkapy, psy, świnie , barłogi sprofanowana, i przez zły do- zór metropoików kijowskich i oziębłość panów greckich tymi czasy najbardziej poczęła się walić», mówi dalej: «Toż dzieje się iz biskupstwem kijowskiem łacińskiem i z katedrą jego, której i szezątku nie masz. Jakoż Kijów będąc więcej niż przez stó' lat

„ bez biskupów swych, Żyli też na świecie jako owce bez pasterza, nie mający, jakom ja zastał, ani jednego kapłana, kościoła i ołtarza oprócz, kapiicy jednej na zamku, gdzie urzędnicy zam- kowi na wzgardę w niej zawierają szkapy swe, a drugi kościołek Dominikanów ze zakonnikiem jednym»,

Перевод на русский

155 у них, государей, это так усилилось, завоевания против немусульман продвигались такими огромными шагами, что в конечности императоры уже всю надежду возлагали только на Запад. Увидели этих некогда могучих властителей Востока теперь в странствиях по Европе стучащих в двери всех правителей о помощи, и чтобы поскорее её получить, предлагающих то, что было наиболее болезненно для их гордости, соединение восточной церкви с Римом. Король польский был одним из тех, на чью помощь больше всего рассчитывали. Итак, когда на место умершего Фоцуца должен был быть избран в Угрогроде новый митрополит всей Руси, которому подчинялась значительная часть Литовского княжества, епископство поэтому учреждалось. См. Theineri Monumenta Poloniae et Lithuaniae vetera ex tabulariis vaticanis deprompta.

Но ведь привилегия для кафедры или след ее должен был находиться в коронных или литовских метрических записях. Б. Способ основания нового Киева для охраны когда-то столицы киевского княжества от всякой опасности без затрат Короля и коронных расходов был представлен краковским послам священником Верещинским, римско-католическим епископом киевским в 1345 году. Автор, отметив запущенность дзюньской кафедры, которая (т.е. церковь) «оплевана скотом, ослами, псами, свиньями, опостылевшими лежанками, и из-за плохого надзора киевских митрополитов и равнодушия греческих господ в то время начала сильно разрушаться», далее говорит: «Так происходит с киевским латинским епископством и с его кафедрой, которой даже начала нет.

Итак, Киев, будучи более ста лет «без своих епископов, также жил в мире, как овцы без пастыря, не имея, как я застал, ни одного священника, ни церкви, ни алтаря, кроме одной часовни в замке, где замковые чиновники в ней прячут своих ослов из презрения, и другой церквушки доминиканцев с одним монахом».