Ольгерд и Кейстут. Разворот 162

Оригинал (по-польски)

24

rąz drugi kniaziem Pskowa. Leoz Psków tak długo od niego lekceważony, któremu tak źle wypłacił się za przy- chylność i zaufanie mu okazane, musiał mu wydawać się nietylko nie dość możnym, ale i niepewnym sprzy* mierzeńcem. Udał się więc nicbawem (r. 1378) do w. xiążęcia Dymitra lwanowicza w Moskwie rezydującego, a ten przyjał go jak najserdeczniej 8),

Przymierze zawarto. Jak drogo było okupione wyka- zało się, gdy w r. następującym (1579) Andrzej wrócił na Litwę. Musiał natychmiast towarzyszyć bratu w. knia- zia Moskwy w wyprawie tegoż na zdobycze Olgierda Sla- rodub i Trubczesk, gdzie rezydował brat Andrzeja ro- dzony, Dymitr Olgierdowicz 19),

Większą chlubę przyniosła mu wojna, ktorą w roku

bitwa na po- 4380 chan Tatarów wydał w. xięciu Moskwy. Jagiełło

skim. An- . . . dg... k

arżej walczy powodowany bez watpienia nienawiścią która do tych z bratom P ) | TUE *

Dymitrem xjążąt wyssał u piersi matcz mej i pomimo, ojciec i dziad pod chora 2 y ] , |

Bytóskwy. - jego matki padli pod mieczem katowskim Hanów, nie wa-

hał się przyjść Talarom w pomoc z wojskiem do które- go dali się zwerbować i Polacy 29). Przeciwnie Andrzej na pierwszą wieść o wypowiedzeniu wojny, stawił się ż Połoczanami i Pskowianami, oraz bratem Dymitrem Ko- rybutem w obozie moskiewskim, t. j. natenczas chrze: ściańskim 3. W słynnej bitwie nad Donem na polach 18) Latopis takzwany sofijski (Pol. sobr. t. Sty str. 251). 19) Latopis takzwany woskreseński pod r. 1379. Ziem t. Ś. str. 531. * 20) Takoże s Mamajem w kupie litowskij kniaź Jagalło-s wseju litowskoju i liatskoju siłoju (Kronika nowogrodzka IVa polnoje sobr. tom IV str. 75 i inne). i 21) Nowogrodzka kronika IVta str, 11. i inne.

Перевод на русский

24 второй раз князем Пскова. Леоз Псков был так долго им пренебрегаем, которому он так плохо отплатил за оказанную ему благосклонность и доверие, что он должен был казаться ему не только недостаточно могущественным, но и ненадежным союзником. Поэтому вскоре (1378 г.) он направился к великому князю Дмитрию Ивановичу в Москву, а тот принял его как можно сердечнее, Союз был заключен. Как дорого он был выкуплен, стало ясно, когда в следующем году (1579 г.) Андрей вернулся на Литву. Он должен был немедленно сопровождать брата великого князя Москвы в походе на завоевания Ольгерда Слородуба и Трубчевска, где проживал родной брат Андрея, Дмитрий Ольгердович. Большее славу ему принесла война, которую в году 4380 он провел против татар в великом княжестве Московском. Ягайло...

Каржей боролся, движимый без сомнения ненавистью к тем с братом П) | TUE * Димитром, высосавшим у груди моей матери, и несмотря на отца и деда под болезнью 2 y ], | Бытошквы. - Его мать пала под мечом казнителя Ханов, не колеблясь прийти на помощь Таларами с войском, к которому они были рекрутированы, и поляков 29). Напротив, Андрей при первой вести о начале войны, явился с Полочанами и Псковичами, а также с братом Димитром Корибутом в московский лагерь, т.е. тогда христианский 3. В знаменитой битве на Дону на полях 18) Летопись так называемая Софийская (Pol. sobr. t. Sty str. 251). 19) Летопись так называемая Воскресенская под г. 1379. Зем t. Ś. str. 531. * 20) Также с Мамаем в группе литовский князь Ягайло - все литовской и латвийской силой (Новгородская хроника IVa полное собрание tom IV str. 75 и другие).

и 21) Новгородская хроника IV страница, 11. и другие.

Оригинал (по-польски)

25

Kulikowa stali obaj bracia na przedniej straży??). Jagiełło zaś nie dla braku odwagi, której tak znakomite dał po- źniej dowody, ale dla dwoistej polityki, znamionującej zawsze Litwę, stał w oddaleniu od pola bitwy, nieczyn- nością swą przyczynił się do klęski sprzymierzonych mu Tatarów, a gdy posłyszał, że zwycięstwo na stronie Mo- skwy, z przednim oddziałem jednym Moskali, wracającym ze zdobyczą z placu boju stoczył pomyślną potyczkę, za- brał zdobycz” i pospiesznym krokiem wrócił na Litwę. Przymierze to jego z nieprzyjacielem chrześcian, wzbudzi- ło ku niemu głęboką niechęć na Rusi północnej. Współ. czesne kroniki nie szczędzą mu krwawych obelg?3),

*:) U Karamzyna opis bitwy na polu kulikowskim według kroniki współczesnej rostowskiej,

23) | tak kronika nowogrodzka IVta str. 81 mówi: « Przy- szedł Jagiełło z wojskiem Tatarom na pomoc, krześcianom na zgubę, ale Bóg ich wybawił. Bo Qlgierdowiez nie spieszył by- najmniej na „plac boju, a gdy usłyszał że Mamaj pobity, nie tracac czasu cofnął się z wielkim pospiechem , chociaż nikt go nie go- nił. Nie zoczył ani w. kniazia ani wcjsk jego. Drżała Litwa przed tego imieniem, nie tak jak dawniej gdzie z nas się urągała i gó. rować chciała». Nie ma innego opisu tej bitwy jak te, które nam ruskie kroniki podały. Za prawdę przyjąć wypada, że Jagiello _nie brał udział w bitwie, tylko stał w -oddaleniu, inaczej byłyby one z chlubą podały, że i on pokonahym został. Lecz sumienna kronika tak zwana Lindenblatta, z pierwszej połowy XV wieku mówi (r. 1580) «że Rosyanie odnieśli wprawdzie zwycięstwo, ale w powrocie napotkali Litwinów, którzy im wielką p 0- rażką zadali, i zabrali cały plon na Tatarach zdo- byty». Poźniejsza o wiek kronika Krantza « Vandalia» dając tej bitwie mylną datę (r. 1581), idzie dalej jeszcze twierdząc «że Tatarzy gdy Moskale przestali ich ścigać, zwrócili swe kroki i połączywszy się z Litwinami wielką klęskę Rosyanom zadali»,

4

Jagiełło sprzymierze- niec Tatarów.

Перевод на русский

25 Оба брата Куликова стояли на передовой??). Ягайло же не из-за отсутствия мужества, чему он позднее дал столь яркие доказательства, а из-за двойственной политики, которая всегда характеризовала Литву, держался в стороне от поля битвы, своим бездействием способствовал поражению союзных ему татар, а когда услышал, что победа на стороне Москвы, с одним передовым отрядом москвичей, возвращавшихся с добычей с поля боя, успешно провёл стычку, забрал добычу и поспешно вернулся в Литву. Этот союз с врагом-христианином вызвал к нему глубокую неприязнь на северной Руси. Современные хроники не жалеют для него кровавых оскорблений?3), *:) У Карамзина описание битвы на Куликовом поле по современным ростовским хроникам, 23) | так Новгородская хроника IVта стр.

81 говорит: «Пришел Ягайло с войском на помощь татарам, во вред христианам, но Бог их спас. Ибо Ольгердович отнюдь не спешил на «поле боя», а когда услышал, что Мамай побежден, не теряя времени, отступил с большим поспешением, хотя его никто не гнал. Он не видел ни князя, ни его войска. Литва трепетала перед этим именем, не так, как прежде, когда нас оскорбляла и хотела управлять». Нет другого описания этой битвы, кроме тех, что нам дали русские летописи. Правдой следует считать, что Ягайло не участвовал в битве, только стоял в отдалении, иначе бы летописи с гордостью сообщили, что и он был побежден. Но достоверная хроника так называемая Линденблатта, из первой половины XV века, говорит (г.

1580) «что русские, хотя и одержали победу, но на обратном пути встретили литовцев, которые нанесли им большое поражение и забрали весь урожай, добытый у татар». Поздняя на век хроника Кранца «Вандалия», давая этой битве неправильную дату (г. 1581), идёт дальше, утверждая: «что татары, когда москали перестали их преследовать, повернули свои шаги и, объединившись с литовцами, нанесли русским большое поражение», 4 Ягайло союзник татар.