Ольгерд и Кейстут, разворот 98 | Книги по истории Брестчины
Br
Брестчина
Производит · Предлагает · Приглашает
Брестчина: люди, места, экономика и наследие
Путеводитель по западному региону Беларуси

Ольгерд и Кейстут. Разворот 98

Скан разворота, транскрипция польского оригинала и перевод на русский язык.

Olgierd i Kiejstut, 1867-1873: разворот 98 из 351

Левая страница

Оригинал (по-польски)

_ Tak Kiejstutowi pozostawało już tylko poruszyć w głę: biznach swoich żywioł pogański, dość silny jeszcze na Żmudzi właściwój. Ale i ostatkom tym bałwochwalstwa ciągła styczność ze światem i nieustanna walka wzrok obostrzyły; trafnie oni odgadywali, gdzie przyszłość i siła. Przeto starszeństwo zgromadzone na wezwanie Kiejstuta w Miednikach, oświadczyło mu, że Jagiełłę uznają panem swym zwierzchnim i od niego nie odstą- pią, jeżeli on zostanie wiernym dawnćj swój wierze; je- żeli zaś chce zostać Chrześcianinem, natenczas mu wy- powiadają posłuszeństwo. I poselstwo z takióm oświad- czeniem wysyłają do Jagiełły, ale z dodatkiem, iż w ra- zie gdy się sprzeniewierzy dawnym bogom, natenczas oni Kiejstuta najwyższym swym zwierzchnikiem ogło- szą *3'), Dylema trudne do rozwiązania. Jeżeli wielki kniaź oświadczy, że jest Chrześcianinem, albo że za-

D

mierza zostać katolikiem, odpada od Żmudzi. Przeci- -

wnie, jeżeli wyprze się uroczyście podobnych zamiarów,

hyczyn et Mielnik in suam redigens, dedentibus se Lithuanis et Ruthenis, potestatem, Suraz, Bielsko, Camieniec et Bre- stensi distrietibus vastatis, castrum Brzescie circumvallat sub- acturus illud, nisi soerus (t.j. Biruta matka jego żony) suae praesentia illic cognita, obsidionem solvisset! (Lib. X. pag:64-—5). Widać więc znowu, że Długosz czerpał i z tój drugićj kro- niki, albo tóż, że miał pierwszćj kroniki tekst daleko kom- pletniejszy, niż ten, który nas doszedł. — Anonimus Archid. Gnesnensis spółczęsny zgadza się z powyższym opisem: „Du- ces Masoviae cognoscentes bella Lith. intestina intraverunt terram Russiae et ceperunt Drohiczyn castrum et Melnik « (Sommersberg: Scriptores rerum Silesicarum, t. III. str. 136— 7).

*3:) Wigand w Script. rer. Prus., t, II, str. 618—19: „sin vero (t. j. Jagiełło) christianus fieri, velint Kynstud in regem suum sublimare.«

Перевод на русский

_ Так Ке́йстуту оставалось уже только пробудить в глубинах своих стихийный языческий дух, ещё достаточно сильный в Жемайтии. Но и этим остаткам язычества постоянная связь с миром и непрерывная борьба обострили зрение; они точно угадывали, где будущее и сила. Поэтому старейшины, собранные по вызову Ке́йстута в Мя́дниках, заявили ему, что признают Ягайлу своим верховным господином и не отступят от него, если он останется верным своей прежней вере; если же он хочет стать христианином, тогда они отказываются от послушания ему. И посольство с таким заявлением отправляется к Ягайле, но с добавлением, что в случае, если он откажется от древних богов, тогда они провозгласят Ке́йстута своим верховным вождём — дилемма трудная для решения.

Если великий князь заявит, что он христианин или что намеревается стать католиком, он отходит от Жемайтий. Напротив, если он торжественно отречется от подобных намерений, возвратившись в свои земли в Мильнике, предоставив власть литовцам и русским, Сураж, Белско, Каменец и Брестскую землю, опустошённые войской, он начнёт осаду замка Бреста, если только свояк (т.е. Бирута, мать его жены), находясь там, не снял бы осаду своим присутствием! (Книга X, стр. 64–65).

Следовательно, снова видно, что Длугош черпал и из этой другой хроники, либо что у него был текст первой хроники гораздо более полный, чем тот, который до нас дошёл. — Anonimus Archid. Gnesnensis современный согласен с вышеописанным: „Герцоги Мазовии, узнав о войнах Литвы…

они вошли в земли России и захватили замок Дрохичин и Мельник «(Sommersberg: Scriptores rerum Silesicarum, т. III, стр. 136—7). *3:) Виганд в Script. rer. Prus., т. II, стр. 618—19: «sin vero (т. е. Ягайло) christianus fieri, velint Kynstud in regem suum sublimare.»

Правая страница

Оригинал (по-польски)

191

na szwank wystawia przymierze z Krzyżakami, traci ich posiłki. Jagiełło więc postanawia nie dać odpowiedzi, a skutek ostateczny okazał, że miał słuszność, Żmu- „dzini milczenie Jego wzięli za odmowę, i jak kronikarz krzyżacki twierdzi, aż ich dziewięć tysięcy pod prze- wodnietwem Kiejstuta ruszyło pod Troki. Na dniu 3 sier- pnia (1382) rozpoczęto oblężenie twierdzy 22% Wypadki owe miały miejsce, gdy po zajęciu Trok na rzecz Jagiełły, tenże do Wilna, a marszałek krzy- żacki do Prus wrócił Ale w tćj samój chwili dobra gwiazda Jagiełły sprowadziła mu po nad brzegi Wilii posiłki infanckie pod dowództwem Mistrza, które zajęte grabieżą Żmudzi, na pierwsze wezwanie na czas nie zdążyły. Z niemi więc pospołu pospieszył on na odsiecz załodze swój w Trokach 3) ZE swojój strony marsza- łek krzyżacki dowiedziawszy się o ruchach Kiejstuta, ogłosił w Prusach wielką, i jak się spodziewał, ostatnią na niego wyprawę; lecz gdy przygotowania dłuższego czasu wymagały, bo kazał się zaopatrzyć w zapasy ży- wności na tygodni sześć, Jagiełło z Inflantczykami

*:) Mt Samaite simul transeunt cum Kynstud in numero 9000

  • dirorum proponentes Draken vineere, nec poterant (jak wy-

żEj). — Kynstud cum istis de Samaiten et omnibus quos ha- bere poluit, obsedit castrum tertią Augusti (Annales Thoru- nenses w Script. rer. Prus., t. IIL. str. 121; tudzież Die (il. tereż EHochmeisters Chronik, jak wyżćj, str. 602). :

438) Sed divina ordinatione magister Tiwoniensis frater Filhelmus de Beyersheim intravit Samajtarum terram... multa dampna faciens, convertitque se vastans contra Nergam. Rex (Jagel) vero huiusmodi tntelligens venit ad magistrum, et pertrans- eunt "Nergam et veniunt in terram Tracken (Wigand, jak wyżej). — Jagel tamen et ili de Livonia, qui in suum vene- runi adiutorium, processit ad pugnandum contra eum (Anna- les Thortnenses, jak wyżćj).

Перевод на русский

191 подвергает сомнению союз с Тевтонцами, теряет их подкрепления. Итак, Ягайло решает не давать ответа, и конечный результат показал, что он был прав. Молчание его жители Жемайтии приняли за отказ, и, как утверждает тевтонский хронист, под руководством Кейстута около девяти тысяч человек выступили к Троку. 3 августа (1382) началась осада крепости. 22% Эти события произошли после захвата Трок в пользу Ягайло: тот направился в Вильнюс, а тевтонский маршал в Пруссию. Но в тот же момент добрая звезда Ягайло привела ему на берега Вилии подкрепления под командованием магистра, которые, занятые разбоем в Жемайте, не успели прибыть вовремя по первому вызову.

Итак он вместе с ними поспешил на помощь своей команде в Троках. Своей стороны прусский маршал, узнав о движениях Кейстута, объявил в Пруссии большой, и, как он ожидал, последней кампании против него; но так как приготовления требовали длительного времени, так как он приказал запастись продовольствием на шесть недель, Ягайло с инвеликтами *:) Mt Samaite simul transeunt cum Kynstud in numero 9000 * dirorum proponentes Draken vineere, nec poterant (jak wyżej). — Kynstud cum istis de Samaiten et omnibus quos habere poluit, obsedit castrum tertią Augusti (Annales Thorunenses w Script. rer. Prus., t. IIL. str. 121; tudzież Die (il. tereż EHochmeisters Chronik, jak wyżej, str. 602). : 438) Sed divina ordinatione magister Tiwoniensis frater Filhelmus de Beyersheim intravit Samajtarum terram...

наносивший много ущерба и обращавший себя разрушительным против Нерги. Король (Ягайло), однако, поняв это, пришел к магистру и пересек Нергу и пришел в землю Тракен (Виганд, как выше). — Ягайло же и князья из Ливонии, которые пришли на его помощь, выступили сражаться против него (Анналы Торнские, как выше).