Ольгерд и Кейстут. Разворот 94
Скан разворота, транскрипция польского оригинала и перевод на русский язык.
Левая страница
Оригинал (по-польски)
w ręce jego znienawidzony Wojdyło, i on owe wierne i ślepe narzędzie Jagiełły powiesić kazał. Poczóm przy- stąpił do oblężenia Nowogrodu Siewierskiego , rezyden- cyi Korybuta - Dymitra, którym, jak zwykle, kierował nieudolnie i bez dopięcia celu ***):
A tymczasem spisek z wielkim sprytem uknuty przez eksposesyonowanego Synowca w Wilnie przyszedł do wy-
_buchu. Na czele onego stał mieszczanin i horodniczy
wileński, z Rygi rodem, niejaki Hanneke (Hanulew) **').
Zadanie nie było trudne. Wilno po części zrusiałe, po *
części złatynizowane przez Gasztołdów, nie mogło mieć wiele pociągu do poganina Kiejstuta. Rządy tegoż mo- że sprawiedliwe, były, jak u starca, surowe i ciężkie, odbijały nie na jego korzyść od rządów miękkich , rzu-
_ tnych i rozrzutnych Jagiełły *'*). Na domiar Witołd,
L4
«to „A idia ku Siwerskomu Nowhorodku welit Woydiła obesiti* (tamże); co dowodzi, że tam Wojdyło zesłany przez Jagiełłę znajdował się. (o do wyprawy, ob. Bracia Władysława Ja- giełły, oddział II. Że Kiejstut nie wojował szczęśliwie na siewierskićj ziemi, o tóm wzmiankuje, choć z przesadą, Wigand, mówiąc: „Ct scandalo expulsus a Ruthenis * (Seript. rer. Prus., t. II. str. 611).
-4U) Kroniki litewskie nazywają go Hanulewem; Stryjkowski do-
daje, że był horodniczym. Na trzech dokumentach wydanych przez Jagiełłę już po tych wypadkach, podpisał się Hannike buerger zcur Wilne (ob. Kodeks dyplomatyczny Litwy wyda- nia Raczyńskiego, str. 56—60, r. 1382), a kronika pruska tak zwana Altere Hochmeisters Chronik (jak wyżej) nazywa go: burger żur Wille Hans von Rige. SĘ «1:) Den (t. j. tego Hanneke czyli Hans) vordross und ouch an- dere burger der strengen grusamkeit dy Kynstod seynen leu- ten thot. Ouch 80 wor derselben burger Jageln und seinen brudern sunderlich holt (Altere_ Hochmeisters Chronik, jak
wyżej).
)
Перевод на русский
В руки его ненавистный Войдыло, и он повелел повесить орудие Ягайло верное и слепое. Потом приступил к осаде Новгорода Северского, резиденции Корибута - Дмитрия, которым, как обычно, управлял неумело и без достижения цели. Тем временем заговор, с большим умом замышляемый уволенным племянником в Вильне, готовился к взрыву. Во главе его стоял горожанин и вильненский городничий, родом из Риги, некий Ханнека (Ганулев). Задача была несложная. Вильно, частично окатоличенное, частично латинизированное Гаштольдами, не могло сильно тяготеть к язычнику Кейстуту. Правление того, возможно справедливое, было, как у старика, суровое и тяжёлое, не походило для его пользы на мягкое, легкорастрачительное и расточительное правление Ягайло.
В довершение всего, Витольд, L4 «то „А идия к Сиверскому Новгороду велит Войдило повесить* (там же); что доказывает, что там Войдило, сосланный Ягайло, находился. (о той экспедиции, об. Братья Владислава Ягайло, отряд II. То, что Кейстут не воевал удачно на Севирской земле, об этом упоминает, хотя с преувеличением, Виганд, говоря: „Ct scandalo expulsus a Ruthenis * (Seript. rer. Prus., т. II. стр. 611). -4U) Литовские хроники называют его Ханулевым; Стрыйковский добавляет, что он был горожанином. В трех документах, выданных Ягайло уже после этих событий, подписался как Hannike buerger zcur Wilne (об. Кодекс дипломатический Литвы издания Рачиньского, стр. 56—60, г. 1382), а так называемая Прусская хроника Altere Hochmeisters Chronik (как указано выше) называет его: burger żur Wille Hans von Rige. SĘ «1:) Den (т. j.
этого Ханнеке, то есть Ханса) вордросс и также другие граждане жестокости короля убивали его людей. Также 80 были те же граждане Ягеллон и его братьям особенно преданы (Хроника старшего великого магистра, как выше).)
Правая страница
Оригинал (по-польски)
czyli z namysłu, czy przez lekkomyślność trudną do po- jęcia, o tym samym czasie wydalił się do Trok, i to ze Żoną i matką, zostawiając w zamku, co jeszcze więcój podejrzenia wzbudza, załogę bardzo słabą *13), W pierw- szych dniach czerwca więc (prawdopodobnie w nocnój porze) kilkudziesiąt mieszczanów wileńskich sprzyjają- cych Jagielle, z uzbrojonym sukkursem wcisnęło się znie- nacka (jakby mieli trop złoczyńców wyśledzić, mówi kronikarz) do zamku, i prawie go bez oporu opano- wali, wymordowawszy część załogi, kiedy druga ucieczką się ratowała *'*). Dano o tóm znać Jagielłe, który spo- „kojnie wyczekiwał w Wesztyńcu na graniey pruskićj wyniku śmiałego najazdu. Zjechał natychmiast i na dniu
"3) Kronika ktewska Daniłowicza (str. 34 —5 mówi , że o tym czasie Witołd w Trokach był. Tożsamo Annales Thoru- nenses (Script. rer. Prus., t. III. str. 121 —22) z dodatkiem, - że dla dogodności (cauża spatii) ze żoną i matką przeniósł się do Trok. To samo potwierdza Wigand: „Jagel rex vicit Villam castrum, quod cum Butawdus (Witołd) cognovisset * (a więc go natenczas tam nie było; Script. rer. Prus., t. II. str. 611). Jedna Altere Hochmeisters Chronik EE że Witołd w czasie najazdu był na polowaniu, i dodaje, że
„das hawsz (twierdza) ane leuthe stunt*. Witołd w wzmian-
Ę lówanych powyżćj zażaleniach swoich na Jagiełłę, bardzo
"krótko zbywa tę sprawę zajęcia Wilna: „umde Jagel besass
di Wille (Wilno) under unszm fatere und. in den cziten was unsz fatir in einer herfard* (ut supra).
*"BĄliqui cives Vilnenses ad castrum Vilmam uńus post alium tanquam sicarium persequentes transierunt tali astucia ... multi de cibitate armati ipsos sequebantur... fugatis servito- ribus (Annales Thorunenses, jak wyżćj). — Trmorten (t. j. er- mordeten) alles was sie dorufje vunden (Altere Hochmeisters Uhronik, jak wyżej).
Перевод на русский
то есть из размышления или из труднопостижимой легкомысленности, в то же время удалился в Троки, и это с женой и матерью, оставив в замке, что ещё больше возбуждает подозрение, очень слабый гарнизон *13). В первые дни июня (вероятно ночью) несколько десятков виленских горожан, поддерживавших Ягайлу, с вооружённым подкреплением внезапно проникли (как будто хотели выследить след преступников, говорит хронист) в замок и почти без сопротивления его захватили, убив часть гарнизона, когда другая спасалась бегством *'*). Об этом сообщили Ягайле, который спокойно ожидал в Вестыныце результата смелого набега на Пруссию. Он немедленно выехал и в тот день. "3) Хроника Даниловича из Ктвра (стр. 34—35) говорит, что в это время Витовт был в Троках. Также Annales Thorunenses (Script. rer. Prus., т. III, стр.
121 —22) с добавлением, что для удобства (cauża spatii) вместе с женой и матерью переехал в Троки. То же подтверждает Виганд: «Jagel rex vicit Villam castrum, quod cum Butawdus (Витольд) cognovisset* (то есть тогда его там не было; Script. rer. Prus., т. II, стр. 611). Одна Altere Hochmeisters Chronik EE сообщает, что Витольд во время нашествия был на охоте и добавляет, что „das hawsz (крепость) ane leuthe stunt*. Витольд в упомянутых выше жалобах на Ягайло очень кратко отводит эту тему захвата Вильны: «umde Jagel besass di Wille (Вильна) under unszm fatere und in den cziten was unsz fatir in einer herfard* (ut supra). *"BĄliqui cives Vilnenses ad castrum Vilmam unus post alium tanquam sicarium persequentes transierunt tali astucia... multi de cibitate armati ipsos sequebantur..."
fugatis servitoribus (Annales Thorunenses, как выше). — Trmorten (т. е. убийцы) всё, что они там нашли (Altere Hochmeisters Uhronik, как выше).