Ольгерд и Кейстут. Разворот 78

Оригинал (по-польски)

Został tylko objętym w rozejmie wraz z kniaziem brań- skim i innymi kniażykami. *

Zwrócić musiał grody wszystkie zagrabione Moskwie; a nad dopełnieniem tego warunku czuwać miał Olgierd. Jeżeli zaś między Moskwą a Twerem podczas rozejmu zajdą nieporozumienia, Olgierd mieszać się w nie nie będzie 347). |

Tak Litwa nie skrzyżowawszy ten raz oręża z Mo- skwą, oddawała Twer w jćj ręce.

Ale kniaź Tweru jeszcze nie upadł na duchu. Prze- czekał cierpliwie póki rozejm nie upłynie, by za pierw- szą sprzyjającą mu konstelacyą walkę napowrót rozpo- cząć. Ta mu się nadarzyła. W r. 1374 w Niżnym. No- wogrodzie lud rozjuszony zabił posłów Hana Mamaja. Han na to wysłał wojsko, które zniszczyło srogo 0ko- lice Niżnego Nowogrodu. Natenczas niektórzy niechętni rządom samowolnym wielkiego kniazia Moskwy, udali się do Tweru z przedstawienięm, że byłoby to chwilą dogodną wzięcia odwetu, i z polecenia kniazia Michała udali się na dwór Hana, Michał zaś na Litwę, aby się umówić ze szwagrem co do wspólnego działania. Han nie wahał się użyć tój sposobności do pomszczenia na Dymitrze obelgi jemu wyrządzonój. Na dniu 14 czerwca r. 1375 otrzymał Michał twerski z rąk jego ponowny

w Archiwum dyplomatycznóm Daniłowicza, t. I. str. 218, rok 1872. Obacz także Karamzina, t. V. nota 29. Jako strony kontraktujące wymienieni w traktacie: Olgierd z Kiejstutem i kniaziem Światosławem smoleńskim, z drugićj strony wielki kniaź Moskwy Dymitr.

841) Ani wielki kniaź Olgierd, ani kniaź Kiejstut w to się mie- szać nie mają prawa... Miejsca zagrabione Moskwie przez Michała, oczyścić ma Olgierd (jak wyżej).

Перевод на русский

Он остался только охваченным перемирием вместе с князем брянским и другими князьками. * Он должен был вернуть все города, захваченные у Москвы; а за выполнением этого условия следил Ольгерд. Если же между Москвой и Тверью во время перемирия возникнут недоразумения, Ольгерд не будет в них вмешиваться. | Так Литва, не скрестив на этот раз оружие с Москвой, возвращала Тверь в её руки. Но князь Твери ещё не пал духом. Он терпеливо выжидал, пока перемирие не истечёт, чтобы при первой благоприятной для него констеляции снова начать войну. Она представилась ему. В 1374 году в Нижнем Новгороде разъярённый народ убил послов хана Мамая. На это хан послал войско, которое жестоко разрушило окрестности Нижнего Новгорода.

В то время некоторые, недовольные самовольным правлением великого князя Москвы, отправились в Тверь с предложением, что это будет удачным моментом для мести, и по приказу князя Михаила направились ко двору хана, Михаил же — в Литву, чтобы договориться со зятем о совместных действиях. Хан не колебался воспользоваться этой возможностью, чтобы отомстить Дмитрию за причиненное ему оскорбление. 14 июня 1375 года Михаил тверской получил от него повторно… В архиве дипломатическом Даниловича, т. I, стр. 218, год 1872. См. также Карамзина, т. V, прим. 29. В качестве договаривающихся сторон в трактате указаны: Ольгерд с Кейстутом и князь Святослав Смоленский; с другой стороны — великий князь Москвы Дмитрий. 841) Ни великий князь Ольгерд, ни князь Кейстут не имеют права вмешиваться в это…

Места, захваченные Москвой Михаилом, должен очистить Ольгерд (как выше).

Оригинал (по-польски)

151

1

jarlik (dyplom) na godność wielkiego kniazia wszech Rusi, i. natychmiast rozpoczął nieprzyjacielskie kroki przeciw Moskwie, posyłając do Torżka namiestników „. swoich i zajmując powiat uglicki.

Gromadząca się nad głową wielkiego kniazia Dymi- tra burza zastała go zupełnie przygotowanego. Ze zwy- „kłą sobie zapobiegliwością zgromadził on około siebie kniaziów już mu natenczas uległych, Suzdalu, Rostowa, Jarosławia, Białozerska, Kaszyna, Staroduba, Nowo- sielska, Oboleńska, Torżka, każdego ze swoją drużyną. Brat nawet panującego kniazia na Smoleńsku stawił się pod jego chorągwie, a na wezwanie i Nowogrod przy- słał mu posiłki, zgrzytając, jak mówi kronikarz, zębami za klęskę trzy lata temu przez Twer mu zadaną.

Z tym licznym orszakiem więc wielki kniaź Dymitr, wyprzedzając dalsze napady przeciwnika, wkroczył do kniaźstwa Tweru na dniu 1 sierpnia (r. 1375). Mniejsze . grody po drodze zajął, całą okolicę, która Twerowi ży- wnóści dostarczała, wyplenił i na ósmym dniu rozpoczął oblężenie stolicy. Dwa mosty rzucone na Wołdze, wał okrężny, koszami szańcowemi opatrzony, odcięły miastu wszelką komunikacyę na zewnątrz. Pomimo to gród z dzielnym swoim księciem na czele wytrzymał przez pięć tygodni wszystkie srogości oblężenia, w nadziei obie- canćj pomocy ze strony Litwy, która zaś nie nadeszła, prawdopodobnie z powodu, że właśnie o tym czasie Li- twa była w zapasach nieustannych z Krzyżakami. Albo tóż według relacyi wprawdzie z przeciwnego obozu wycho- dzącćj, nadeszły posiłki litewskie; ale gdy wódz ich zoczył jaką siłą nieprzyjaciel rozporządza, cofnęły się

Перевод на русский

151 1 ярлык (диплом) на княжеское достоинство великого князя всея Руси, и. немедленно начал враждебные действия против Москвы, посылая в Торжок своих наместников и занимая Угличский уезд. Над головой великого князя Дмитрия навис буря, но застала его полностью подготовленным. С обычной для себя предусмотрительностью он собрал вокруг себя князей, уже ему тогда покорных: Суздаля, Ростова, Ярославля, Белозерска, Кашина, Стародуба, Новосельска, Оболенска, Торжка, каждого со своей дружиной. Брат даже правящего князя в Смоленске встал под его знамя, а по призыву и Новгород прислал ему подкрепление, скрежеща, как говорит летописец, зубами за поражение три года назад, нанесенное Тверью.

С этим многочисленным войском великий князь Дмитрий, опережая дальнейшие нападения противника, вступил в княжество Твери 1 августа (г. 1375). Меншие города по пути были захвачены, всю окрестность, которая снабжала Твер продовольствием, он истребил, и на восьмой день начал осаду столицы. Два моста через Волгу, окружной вал, укреплённый корзинами с насыпью, отрезали городу всякую связь с внешним миром. Несмотря на это, город с его храбрым князем во главе выдержал все тяготы осады в течение пяти недель, в надежде на обещанную помощь со стороны Литвы, которая, однако, не пришла, вероятно потому, что именно в то время Литва вела непрерывные сражения с крестоносцами. Или же, согласно рассказам, хотя и из вражеского лагеря, пришли литовские подкрепления; но когда их вождь увидел, какой силой располагает противник, они отступили.