III. Dymitr Olgierdowicz, książę trubecki
Olgierd i Kiejstut, tekst oryginalny. Księga II. Bracia Władysława Jagiełły Olgierdowicza
DYMITR OLGIERDOWICZ XIĄŻĘ NA TRUBCZESKU. ołaedowicz Olgierd miał prócz Dymitra Koryhuta starszego od teMarci Lig" goż syna równie na imię Dymitra ochrzconego'). Kroniki
ruskie i dokumenta następujące wiadomości o tym xięciu
nam dochowały. «W zimie roku 1379 zebrał kniaź wielki Moskwy, Podania hi [ymitr Iwanowicz, liczne wojsko i posłał brata swojego im. Włodzimierza Andrzejewicza, kniazia połockiego Andrzeja Olgierdowicza i kniazia wołyńskiego Dymitra Michajłowicza na Litwę. Ci zdobyli Starodub, Trubczesk i wiele włości. A kniaź Dymitr Olgierdowicz Trubczeski nie wystąpił na plac boju, lecz ze żoną i dziatwą 1 bojarami gród opuścił i udał się do wielkiego kniazia Moskwy Dymitra łwanowicza. Ten go przyjął jako przymierzeńca i nadał mu gród Perej asła w z dochodami: ?). Dzielnica je Ponieważ te wypadki zaszły w dwóch leciech po śmierczesk. ci Olgierda nie podpada wątpliwości, że udział Dymitra starszego w dziedzinie ojcowskiej był Trubczesk, gród Składa hołd nad Desną, w dzisiejszej gubernii orelskiej leżący. Rugonara pe wany ze swej dziedziny nie utrzymał się równie i na swojem nowem stanowisku w Perejasławiu. Gdy siedm
Примечание 416. Mówię starszego, bo kroniki ruskie , które wyliczają synów Olgierda, Dymitra tegoż kładą drugiego w rzędzie po Andrzeju połockim. Młodszemu Dymitrowi (którego kładą czwartego w rzędzie) dodano przydomek Korybuta , albo prawdopodobniej zostawili mu dawne imię litewskie, aby go rozróżnić od brata.
Примечание 417. Obacz Woskreseński latopis w tomie ósmym zbioru kronikarzy ruskich,
lat poźniej stanowcza zaszła zmiana na Litwie i wielkie xięstwo weszło w ścisły związek z Polską, Dymitr widząc, że ten związek się ustala, zjechał z końcem roku 1388 do Litwy i złożył na pismie hołd oraz przysięgę wierności w imieniu własnem i dziatwy królowi Władysławowi, królowej Jadwidze oraz koronie polskiej. Wyznaje oraz w tem pismie, Że ślubował uprzednio wierność wielkiemu kniaziowi Moskwy Dymitrowi3. Po takim kroku nie mógł się utrzymać w Perejasławiu?). Czyli otrzymał napowrót Trubezesk nie wiadomo, bo od czasu złożenia hołdu tra- Odtąd traci ci się wszelki ślad tego 'iecia i jego potomstwa w dzie. 777 jach Litwy i Rusi litewskiej, którym oni są przeto zupełnie obcy. O Trubczesku wie sie tyle, że zarówno innym „Prubczosk grodom zmieniał często posiadaczy. 1 tak opiewa jeden ris posiada dokument wielkiego xięcia Litwy Alexandra, (syna Kazimierza króla z roku 1445, jako ten król połowinę Trubczeską dał -w posiadanie kniaziu Jerzemu Michajłowiczowi, po nim dzierzył ją Hryńko Wołowicz, a potem Iwan kniaż Czartoryski (zapewne ten sam co wraz z bratem Alexandrem zgładził ze świata wielkiego xięcia Litwy Zygmunta Kiejstutowicza). Teraz stawił się Iwan Juryewicz kniaź *
*) Zapis ten znajduje się z autentyku przedrukowany w języku ruskim w zbiorze dokumentów litewskich wydanych przez "komisyę archeologiczną wileńską roku 1858 (Nr. IV). Datowany 15 grudnia roku 4388 z Mołodeczna, dziś guberni mińskiej,
Примечание 418. Był to Perejesław zaleski w gubernii włodzimirskiej , a nie Perejasław w gubernii połtawskiej, który natenczas do Moskwy jeszcze nie należał. W roku 1406 Perejasław zaleski był w posiadaniu nie potomków Dymitra, ale kniazia litewskiego Alexandra Neliub, który osiadł w Moskwie (Kronika sofijska wtóra w biorze kronik ruskich tom VI).
Trubecki i prosi, by połowina Trubczeska , którą posiadał ojciec jego powyżej wzmiankowany Jerzy Michajłowicz oddaną mu została, na co przystał wielki xiążę Alexan-i der5). Ten sam kniaź Iwan w roku 1500 wraz z innym kilkoma kniaziami zbiegł do Moskwy. Wielki xiążę Litwy za one zbiegostwo i zdradę zabrał jego posiadłości”), ale bez wątpienia wielki xiążę Moskwy sowicie go wynagrodził. Rusin, autor rodowodu często wspomnianego xiążąt na Litwie panujących, podaje następujące potomstwo DyPotomstwo Mitra Olgierdowicza starszego, * którego jako kniazia na
Dymitra we- . . . D dług rodo- Trubczesku Trubczeskim jak i całe jego potomstwo
wodu sp negow XVI _; : wieku. mianuje.
Dymitr miał syna Michała; Michał synów Szymona i Jerzego. | „.a) SZYMON miał syna Iwana; Iwan synów Andrzeja, Iwana, Teodora. Drugi syn Michała b) JERZY , miał synów. Iwana i Alexandra.
Iwana synem był Szymon, Alexandra Bogdan. sę ra Historycy i heraldycy rosyjscy mają Dymitra Olgierdo-
wicza starszego za praojca domu kniaziów moskiewskich Trubeckich do dziś dnia istniejącego. Temu nikt nie za: przecza, ale wywód ów do historycznych faktów natenczas dopiero będzie doliczyć można, gdy dokumentnie dowiedzionem zostanie, że Jerzy Michajłowicz, któremu
Примечание 419. Akty zachodniej Rosyi tom | dok, 125).
Примечание 420. Akty zach. Rosyi, dokumenta nr, 194—195.
A
król Kazimierz Jagiellończyk nadał połowinę Trubczeska, był wnukiem Dymitra Olgierdowicza. | Archiwa familijne tak możnego domu zawierają bez wątpienia bogate materyały do rozstrzygnienia tej kwestyi.
———