Br
Брестчина
Производит · Предлагает · Приглашает

Бюллетень истории пограничья № 4. Лист 116, с. 115

Журнал историков польско-литовско-белорусского пограничья, 2003: русско-прусские планы 1811 года, земельная реформа в Литве, уничтожение деревни Конюхи в 1944 году, Реформация и русская знать ВКЛ, дневник Михала Ромера 1920 года, рецензии и научная хроника.

Бюллетень истории пограничья № 4, 2003: лист 116 из 148

С. 115

Оригинал издания

teologii, filozofii, historii, literatury, kultury, architektury i sztuki, języka litewskiego, prawa, nauk przyrodniczych, pedagogiki, psychologii, ekonomii, socjologii, medycyny, nauk politycznych, fizyki i matematyki, gospodarstwa wiejskiego, ekologii.

Drugi dział stanowią „LKMA Metraštis” (Roczniki LKAN). Sześć tomów ukazało się w Rzymie (1965–1985), a od 7-ego tomu wydawane są w Wilnie (od 1994). Do 2001 r. ukazało się 19 tomów. Zawierają one również publikacje z różnych dziedzin naukowych, także materiały z sesji naukowych, dział nekrologów, kronikę i recenzje. Trzeci dział stanowią „Fontes historiae Lituaniae”. Ukazało się 6 tomów tej niezwykle wartościowej serii wydawniczej. Dwa pierwsze tomy to „Relationes status Dioecesium in Magno Ducatu Lituaniae” (Roma 1971–1978), opracowane przez Paulusa Rabikauskasa, a tomy 3–4 stanowią „Codex Mednicensis seu Dioecesis Samogitiae” (Roma 1984–1989), opracowane przez Paulusa Jatulisa. Kolejne tomy wydane zostały w Wilnie w latach 2000–2001: t. 5: „Lietuvos vyskupai kankiniai sovietiniame teisme” (Biskupi litewscy męczennicy z wyroku sowieckiego prawa), opracowany przez Arunasa Streikusa i t. 6: „Vyskupo Ignoto Jokubo Masalskio Kauno dekanato vizitacija 1782 m.” (Biskupa Ignacego Jakuba Massalskiego wizytacja dekanatu kowieńskiego z 1782 r.). Dział 4-ty stanowią zbiory pism, w którym są dzieła znanych historyków litewskich Konstantinasa Avižonisa i Zenonasa Ivinskisa, językoznawcy Antanasa Salysa i filozofa Stasysa Šalkauskasa. Piąty dział nosi podniosły tytuł „Niegasnące światła” („Negestantieji žiburiai”) i zawiera biografie wybitnych postaci. W 6-ym dziale mamy wspomnienia Justinasa Staugaitisa, Juliji Šalkauskienė oraz ks. Petrasa Raudy, a w ostatnim „inne publikacje”, wśród których są m.in. Juozasa Vaišnory „Kult maryjny na Litwie” („Marijos garbinimas Lietuvoje”, Roma 1958), dzieła Jonasa Griniusa z dziedziny literatury litewskiej, książka o Krożach (Kražiai, Kaunas-Vilnius 1993), o Uniwersytecie Wileńskim („Vilnius – Jezuitu akademija – Universitetas, 1579–1999”, Vilnius 1999) oraz Vidasa Spengly „Kościół, »Kronika« i pajęczyna KGB” („Bažnyčia, Kronika i KGB voratinklis”, Vilnius 2001). Bibliografię kończą wydawnictwa oddziałów Litewskiej Katolickiej Akademii Nauk w Kłajpedzie, Poniewieżu i Szawlach, które powstały w ostatnim czasie i dopiero zaczęły działalność wydawniczą.

Omawiana bibliografia jest książką wartościową, gdyż daje nam przegląd całego dorobku wydawniczego Litewskiej Katolickiej Akademii Nauk. Widać z niego, jak chociażby w okresie niewoli sowieckiej organizowano życie naukowe emigracji litewskiej, skupionej wokół Kościoła katolickiego i jak cenne pozycje w tym czasie wydano. Krótki zaś jeszcze okres niepodległości i działalności Litewskiej Katolickiej Akademii Nauk w wolnej Litwie już zaznaczył się wieloma cennymi wydawnictwami, ważnymi dla Kościoła i dla nauki na Litwie. Wypada życzyć, aby ta działalność pomyślnie się rozwijała w przyszłości.

ks. Tadeusz Krahel

Перевод на русский

теологии, философии, истории, литературы, культуры, архитектуры и искусства, литовского языка, права, естественных наук, педагогики, психологии, экономики, социологии, медицины, политических наук, физики и математики, сельского хозяйства, экологии.

Второй раздел составляют «LKMA Metraštis» («Ежегодники ЛКАН»). Шесть томов вышли в Риме (1965–1985), а начиная с 7-го тома они издаются в Вильнюсе (с 1994 г.). До 2001 г. вышло 19 томов. Они также содержат публикации из различных областей науки, а кроме того материалы научных сессий, раздел некрологов, хронику и рецензии. Третий раздел составляют «Fontes historiae Lituaniae». Вышло 6 томов этой исключительно ценной издательской серии. Два первых тома – это «Relationes status Dioecesium in Magno Ducatu Lituaniae» (Рим 1971–1978), подготовленные Паулюсом Рабикаускасом, а тома 3–4 составляет «Codex Mednicensis seu Dioecesis Samogitiae» (Рим 1984–1989), подготовленный Паулюсом Ятулисом. Следующие тома изданы в Вильнюсе в 2000–2001 гг.: т. 5 – «Lietuvos vyskupai kankiniai sovietiniame teisme» («Литовские епископы – мученики по приговору советского суда»), подготовленный Арунасом Стрейкусом, и т. 6 – «Vyskupo Ignoto Jokubo Masalskio Kauno dekanato vizitacija 1782 m.» («Визитация Каунасского деканата епископом Игнацием Якубом Массальским в 1782 г.»). Четвертый раздел составляют собрания сочинений, в котором помещены труды известных литовских историков Константинаса Авижониса и Зенонаса Ивинскиса, языковеда Антанаса Салиса и философа Стасиса Шалкаускиса. Пятый раздел носит возвышенное название «Негаснущие огни» («Negestantieji žiburiai») и содержит биографии выдающихся деятелей. В 6-м разделе мы находим воспоминания Юстинаса Стаугайтиса, Юлии Шалкаускене и кс. Пятраса Рауды, а в последнем – «прочие публикации», среди которых, в частности, «Культ Девы Марии в Литве» Юозаса Вайшноры («Marijos garbinimas Lietuvoje», Рим 1958), труды Йонаса Гринюса в области литовской литературы, книга о Кражяе (Kroże) (Kražiai, Каунас – Вильнюс 1993), об Университете в Вильнюсе («Vilnius – Jezuitu akademija – Universitetas, 1579–1999», Вильнюс 1999), а также книга Видаса Спенглы «Костел, „Хроника” и паутина КГБ» («Bažnyčia, Kronika i KGB voratinklis», Вильнюс 2001). Библиографию завершают издания отделений Литовской католической академии наук в Клайпеде (Kłajpeda), Паневежисе (Poniewież) и Шяуляе (Szawle), которые возникли в последнее время и только начали издательскую деятельность.

Рассматриваемая библиография – ценная книга, поскольку дает нам обзор всего издательского наследия Литовской католической академии наук. Из него видно, как, например, в период советской неволи организовывалась научная жизнь литовской эмиграции, сосредоточенной вокруг католической Церкви, и какие ценные труды были в то время изданы. Еще недолгий же период независимости и деятельности Литовской католической академии наук в свободной Литве уже ознаменовался многими ценными изданиями, важными для Церкви и для науки в Литве. Остается пожелать, чтобы эта деятельность успешно развивалась и в будущем.

кс. Тадеуш Крахель