Польское войско Костюшко в 1794 году. Страница 78

Оригинал (по-польски)

tak było, to przecież sprawdzić tego, ze źróduł, jakie nam posłużyły, nio mogliśmy. Zachodzi takżo niopewność, komu dostała się

obrączka opatrzona numerem I. Współczesno czasopismo warszawskie, „Gaz. rządowa” donosi (str. 30, że odobrał ją Litwiński foyerwerkcr, — tymczasom Józef Wybicki, piszo w swych pamiętnikach, w tomio II, str. 98, żo obrączka Dąbrowskiego Henryka nosiła numer 1. Przypuszczamy, 2żo mogła się pomylić redakcya „Gazety warszawskićj* albo ten, który ją wiadomości odnośnój udzielił, łatwićj, aniżeli Wybicki, który przobywał z Dąbrowskim przez długi czas w obozie, nietylko w czasie oblężonia Warszawy, ale' i wśród wyprawy jego do Wielkopolski, który żył z Dąbrowskim w ścisłej przyjaźni i prawdopodobnie obrączkę jego nieraz miał w swem ręku. Opiorając się na tem przypuszczeniu, przypisaliśmy toż w wykazie powyższym obrączkę z num. I Jenerałowi Dąbrowskiomu.

Różne inne upominki odebrali:

Aignor, budowniczy wojskowy, złotą tabakierkę.

Baczankiewicz, kapitan artyleryi, pierścień z brylancikami.

Cybulski, major, drogi zegarek.

Czaki, major, pierścień.

Dembiński, kapitan, pierścień z perłami.

Dombowski, kapitan, tabakierkę złotą.

Dombrowski, jenerał, tabakierkę złotą.

Golejewski, major, tabakierkę złotą.

Górski, pułkownik, zegarek złoty.

Górski, porucznik, zegarek.

J p: SP obywatel miasta Radziminia, zegarek złoty.

Kamiński, jenerał, zegarek kameryzowany z repetycyą. ,

Kapelan, ksiądz, w gwardyi konnej koronnej, zegarek złoty, repetyer.

Kollątaj Antoni, oficer inżynieryi, pierścionek złoty. '

Kopeć, wicebrygadyer, tabakierkę złotą.

Kowalewski, Żołnierz milicyi warszawskićj, piorścień złoty.

Krasicki, major, pierścień z brylantami.

Łabanowski, obywatel miasła Radziminia, zegarek złoty. ,

Molski, major, pierścionek złoty.

Mycielski, podpułkownik, zegarek złoty.

Ossowski, major, tabakiorkę złotą.

Rymkiewicz, jenerał-major, zegarek złoty, repetyer.

Semen, kozak, tabakierkę.

Witkowski, kaprał, pierścień złoty.

Wiszniewski Marcin, woźnica przy artyleryi, pierścionek, na którym wyryte były dwie kosy.e

Wroński, porucznik artyleryi, złoty zegarek z takimż łańcuszkiem.

Objaśnienia tablic

Dodane do dziełka niniejszego ryciny przedstawiają różne rodzaje siły zbrojnój Kościuszki, którćj najważniejsze szczegóły podają rozdziały poprzednie. Ryciny te są wiernemi wizerunkami dzielnych wojaków wielkiego Naczelnika; autor bowiem pierwszych 16 tablic, Michał Stachowicz, malarz, żył za powstania Kościuszki, znał go bardzo dobrze i patrzał na to, co rysował. Ztąd też ryciny jego są wiernem odbiciem nie tylko stroju i broni; jakie nosiło wojsko ówczesne, ale nawet twarzy, tak Kościuszki

! ciekawość widza.

wojsk Kościuszki.

szczególne ryciny. Podpisy te mówią przecież nie wiele i zdołają zaledwie zaspokoić jak najogólniej Nie jeden, przyglądając się tym

i udatnym postaciom; radby może zapoznać się chciał

z niemi bliżej i dowiedzieć się o nich czegoś więećj po nad to, co z podpisu wyczyta.

Pragnąc pod tym względem przysłużyć sie szanownym Czytelnikom, podajemy poniżćj, przechodząc kolejno jednę tablicą po drugićj, do każdej bjaśnieni iczając się przecie na szczegółach,

jako i wyższych oficerów, których nam przedstawia. Autor zaś ostatnich sześciu tablic, znany zaszczytnie artysta, Walery Eljasz, wykonał je. na podstawie źródeł współczesnych, więc i jego rysunki dają rękojmią wiarogodności wszelkich szczegółów, odnoszących się tak co do umundurowania, jako i broni.

Tablice wszystkie noszą spodem podpisy, które określają bliżej bądź ogólne znaczenie obrazka, bądź też nazwę oficerów, albo wreszcie oznaczają regimenta lub pułki, których typy przestawiają po-

mających związek z powstaniem Kościnszkowskiem.

Pomijamy chwilowo uwagi nad umundurowaniem; powtarzałyby się zbytecznie, gdybyśmy je przy każdej tablicy z osobna uwzględniać mieli; pomówimy w ogólności o stroju wojska Kościuszkowskiego przy końcu niniejszych objaśnień.

"Tablica I. Przed i i rozkłada się obóz Kościuszki; z przodu widzimy dwa namioty; jeden

Перевод на русский

так было, это ведь проверить источники, которыми мы пользовались, мы не могли. Возникает также неясность, кому досталась обручальная кольцо с номером I. Современный варшавский журнал «Gaz. rządowa» сообщает (стр. 30), что получил его Литвинский Фойерверк — тем временем Юзеф Выбицкий, пишет в своих мемуарах, в том II, стр. 98, что обручальное кольцо Генрика Дабровского носило номер 1. Мы предполагаем, что могла ошибиться редакция «Gazety warszawskiej» или тот, кто сообщил об этом сведения, легче, чем Выбицкий, который находился с Дабровским долгое время в лагере, не только во время осады Варшавы, но и во время его похода в Великопольшу, который жил с Дабровским в тесной дружбе и, вероятно, не раз держал его кольцо в своих руках. Опираясь на это предположение, мы приписали в приведённом выше списке кольцо с номером I генералу Дабровскому.

Разные другие подарки получили: Айнор, военный строитель, золотую табакерку. Бачанкевич, капитан артиллерии, кольцо с бриллиантами. Цибульский, майор, дорогие часы. Чаки, майор, кольцо. Дембинский, капитан, кольцо с жемчугом. Домбовский, капитан, золотую табакерку. Домбровский, генерал, золотую табакерку. Голеевский, майор, золотую табакерку. Гурский, полковник, золотые часы. Гурский, лейтенант, часы. И. П.: гражданин города Радзимин, золотые часы. Каминский, генерал, часов с репетиром.

Капеллан, священник, в королевской конной гвардии, золотые часы с репетиром. Колонтая Антоний, инженер-офицер, золотое кольцо.

Копец, вице-бригадир, золотая табакерка. Ковалевский, солдат варшавской милиции, золотое кольцо. Красицкий, майор, кольцо с бриллиантами. Лабановский, гражданин города Радзимин, золотые часы.

Мольский, майор, золотое кольцо.

Мыцельский, подполковник, золотые часы. Осовский, майор, золотая табакерка. Рымкевич, генерал-майор, золотые часы, репетир. Семен, казак, табакерка. Витковский, капрал, золотое кольцо. Вишневский Марцин, кучер при артиллерии, перстень, на котором были выгравированы две косы. Вронский, поручик артиллерии, золотые часы с такой же цепочкой.

Пояснения к табличкам Добавленные к настоящему произведению гравюры изображают различные виды вооружённых сил армии Костюшко, наиболее важные детали которых представлены в предыдущих главах. Эти гравюры являются верными изображениями отважных солдат великого Вождя; автор первых 16 таблиц, Михал Стахович, художник, жил во времена восстания Костюшко, хорошо его знал и наблюдал за тем, что рисовал. Отсюда его гравюры являются верным отражением не только одежды и оружия, которые носила армия того времени, но даже лиц, таких как Костюшко, вызывая интерес у зрителя. Вооружённые силы Костюшко.

особые гравюры. Эти подписи ведь говорят немногo и могут едва ли удовлетворить общее любопытство. Некоторым, рассматривая эти удачные фигурки, возможно, хотелось бы познакомиться с ними ближе и узнать о них что-то большее, чем можно прочитать в подписи. Стремясь в этом отношении послужить уважаемым читателям, мы приводим ниже, переходя последовательно от одной таблицы к другой, к каждой объяснение, не вдаваясь, однако, в детали, равно как и о старших офицерах, которых она изображает. Автор последних шести таблиц, известный и почтенный художник Валерий Эляш, выполнил их на основе современных источников, так что его рисунки дают гарантию достоверности всех деталей, относящихся как к форме, так и к оружию.

Все таблицы имеют подписи внизу, которые уточняют либо общее значение изображения, либо имя офицеров, либо, наконец, обозначают полки или части, типы которых изображены и которые имеют связь с восстанием Костюшко. Временно опустим замечания по форме; они повторялись бы излишне, если бы мы учитывали их при каждой таблице отдельно; мы обсудим в общем о форме войска Костюшко в конце настоящих объяснений. Таблица I. Перед нами развертывается лагерь Костюшко; спереди видим две палатки; одна