Польское войско Костюшко в 1794 году, страница 27

Оригинал (по-польски)

„8 regimentów polnych, a mianowicie: Regiment 1. buławy wielkićj. Regiment 2. buławy wielkićj. Regiment 3. buławy polnćj. Regiment 4. buławy polnćj. Regiment 5. księcia jenerała artyleryi. Regiment 6. Grabowskiego.

Regiment 7. Niesiołowskiego. Regiment 8. Radziwiłłów.

Ksżdy z imentów polnych dzielił się na 3 bataliony i liczył 12 kompanii po 176 głów, razem ze sztabem 2,153 głów. .

Chorągiew węgierska buławy wielkićj, liczyła 3 głów.

'horągiew węgierska buławy polnćj, liczyła 73 głów.

„Korpus strzelców liczył 4 bataliony, każdy po 4 kompanie, z których każda obejmowała 147 głów. Cały korpus liczył ze sztabem 2,352 głów.

Stopnie wojskowe. Najwyższa władza wojskowa spoczywała w Polsce od czasów Zygmunta I. w ręku wielkiego hetmana, któremu do pomocy stał " hetman polny. Władza ta była tak rozległą i sa-

modzielną, że sprawę z nićj obowiązany był hetman zdawać jedynie przed walnym sejmem Rzeczypospolitej. Wpływ hetmanów w Polsce był też potężny, nietylko na wojsko, ale i całą szlachtę, która w królu upatrując często wroga, zagrażającego swobodom „źłotćj wolności", z tem większem zaufaniom zwracała się ku hetmanowi. Z biegiem czasu przecież, a mianowicie za panowania królów saskich w Polsce, straciło hetmaństwo wiele na dawnym uroku, a powolana za Stanisława Augusta do życia komisya wojskowa podcięła władzę urzędu tego niemal zupełnie. W obronie tójże władzy staczali ostatni hetmanowio walki ze stanami Rzeczypospolitej, ale daremne. "Sejm czteroletni, oddając naczelnictwo nad wojskiem królowi, zatrzymał wprawdzie urząd wojskowy hetmana, ale znaczenie jego było już tylko słabym odblaskiem godności i powagi hetmaństwa dawnych czasów.

W armii, którą wystawił sejm czteroletni, następowały stopnie wojskowe, od najwyższćj rangi idąc ku dołowi, w podanym poniżej porządku:

Członkowie sztabu jeneralnego:

2 Hetman wielki.

2) Hetman polny,

3) Jenerał artyleryi.

4) Jenerał-lejtnanci, szefowie dywizyi. 5) Jenerał-majorzy. :

7 9 R 1 [A w

a) w brygadach: ” 1) Brygadyerzy, szefowie brygad, w stopniu, jenerałów.

2) Wicebrygadycrzy. 3) Majorzy. 4) Rotmistrze, szefowie chorągwi. 5) Porucznicy. 6) Podporucznicy. 7) Kwatermistrze. 8) Audytorzy. 9) Adjutanci. 10) Chorążowie. 11) Namiestnicy. 12) Towarzysze. 13) Wachmistrze. 14) Furyerzy. 15) Kaprale. b) w pułkach: .

1) Szefowie pułków; w stopniu jenerałów. 2) Pułkownicy. 3) Podpułkownicy. 4) Majorzy,

i t. p. jak w brygadach.

Stopnie wojskowe w piechocie:

1) Szefowie regimentów ; zazwyczaj w stopniu jenerałów.

2) Pułkownicy.

3) Podpułkownicy.

4) Majorzy.

b e szefowie kompanii.

6) Audytorzy.

7 iments-kwatermistrze.

8) Adjutanci.

9) Porucznicy.

10) Podporucznicy.

11) Chorążowie.

12) Podchorążowie.

13) Feldweblowie.

14 z

15) Furyerzy.

16) Ksprale.

Stopnie wojskowe w artyleryi:

1) Jenerał-major artyleryi.

9) Pułkownicy.

3 Podpułkownicy.

4) Majorzy.

3 Kapitanowie.

6) Kwatermistrze.

7) Adjutanci jeneralscy.

8) Ober-ceugwarterzy.

9) Ceugwarterzy.

10) Porucznicy.

11) Podporucznicy.

12) Sztukjunkrzy.

13) Sztabs-furyerzy.

14) Obęrfeuerwerkerzy.

15) Feuerwerkerzy.

Перевод на русский

«8 полевых полков, а именно: Полк 1. великий булавы. Полк 2. великий булавы. Полк 3. полевой булавы. Полк 4. полевой булавы. Полк 5. князя генерал артиллерии. Полк 6. Грабовского. Полк 7. Несёловского. Полк 8. Радзивиллов. Каждый из полевых полков делился на 3 батальона и насчитывал 12 рот по 176 человек, вместе со штабом 2,153 человека.

Венгерское знамя великого булавы насчитывало 3 человека. Венгерское знамя полевого булавы насчитывало 73 человека. Корпус стрелков насчитывал 4 батальона, каждый по 4 роты, каждая из которых включала 147 человек. Весь корпус с штабом насчитывал 2,352 человека. Воинские чины. Высшая военная власть в Польше покоилась со времён Сигизмунда I в руках великого гетмана, которому помогал «полевой гетман».

Эта власть была настолько обширной и самостоятельной, что гетман был обязан отчитываться по ней только перед генеральным сеймом Речи Посполитой. Влияние гетманов в Польше также было огромным не только на армию, но и на всё дворянство, которое, видя в короле часто врага, угрожающего свободам «золотой вольности», с большим доверием обращалось к гетману. Со временем, однако, а именно при правлении саксонских королей в Польше, гетманство утратило многие свои прежние очарования, а созданная при Станиславе Августе военная комиссия почти полностью подорвала власть этой должности. В защиту этой власти последние гетманы вели борьбу с сословиями Речи Посполитой, но напрасно. Четырёхлетний сейм, передав начальство над войском королю, сохранил, конечно, военную должность гетмана, но значение её стало лишь слабым отражением достоинства и значимости гетманства прежних времён.

В армии, которую выставил Четырехлетний сейм, существовали военные звания, идущие от высшего к низшему, в порядке, приведенном ниже: Члены генерального штаба: 2 Великий гетман. 2) Полковый гетман, 3) Генерал артиллерии. 4) Генерал-лейтенанты, начальники дивизий. 5) Генерал-майоры. : 7 9 Р 1 [А и a) в бригадах: 1) Бригадиры, начальники бригад, в звании генералов. 2) Вице-бригадиры. 3) Майоры. 4) Ротмистры, начальники хоругвей. 5) Поручики. 6) Подпоручики. 7) Квартирмейстеры. 8) Аудиторы. 9) Адъютанты. 10) Знаменосцы. 11) Наместники. 12) Товарищи. 13) Вахмистры. 14) Фурьеры. 15) Капралы. b) в полках: 1) Начальники полков; в звании генералов. 2) Полковники. 3) Подполковники. 4) Майоры, и так далее, как в бригадах. Военные звания в пехоте: 1) Начальники полков; обычно в звании генералов. 2) Полковники. 3) Подполковники. 4) Майоры. b е начальники рот.

6) Аудиторы. 7) Импенты-квартирмейстеры. 8) Адъютанты. 9) Лейтенанты. 10) Младшие лейтенанты. 11) Прапорщики. 12) Прапорщики-курсант. 13) Фельдфебели. 14) Z 15) Фурьеры. 16) Капралы. Воинские звания в артиллерии: 1) Генерал-майор артиллерии. 9) Полковники. 3) Подполковники. 4) Майоры. 3) Капитаны. 6) Квартирмейстеры. 7) Генеральные адъютанты. 8) Обер-цвайгвартеры. 9) Цвайгвартеры. 10) Лейтенанты. 11) Младшие лейтенанты. 12) Штукюнкеры. 13) Штабные фурьеры. 14) Обер-фойерверкеры. 15) Фойерверкеры.