Польское войско Костюшко в 1794 году. Страница 24

Оригинал (по-польски)

1. z nich ulokowano w Wielkopolsce: w Poznaniu, Kaliszu, Piotrkowie i nad granicą; 2. w Małopolsce: w Warszawie, Lublinie, Krakowie, 3. na Wołyniu i Podolu: w Kamieńcu, 4. w województwach: kijowskiem i bracławskiem. Komendę nad dywizyami oddano jenerałom.

Komisya wojskowa, która przyjęła z czasem nazwę „Departamentu wojskowego” , wzięła się po roku 1775 znów do energicznej czynności. Wielkiem złem, które zakorzeniło się w wojsku polskiem, był zwyczaj nabywania za pieniądze rang wojskowych. Wskutek zarazy tej, która nie wiadomo kiedy do wojsk polskich weszła, liczyła armia polska mnóstwo oficerów — niezdatnych i stanowiskom nieodpowiednich, którzy kupiwszy sobie patent na pierwszy „lepszy stopień wyższy, nak utrzymanie z fund Ztąd li stanowiska wojskowe nawet "najwyższe, "nie rzadko ludzie bez wykształcenia i charakteru, lekkomyślni i zbytkiem zepsuci, a nabyte za pieniądze rangi nadawały im prawo do tego samego szacunku ogólnego, jak dostojeństwa pracą nabyte.

Departament wojskowy wziął się enengicznie do wykorzenienia tćj frymarki i w roku 1776 nadał sejm królowi wyłączne prawo do mianowania i patentowania oficerów do wszystkich rang wojskowych, z wyjątkiem awansów i nominacyi pułkowników, szefów regimentów, jenerałmajorów i jenerałlejtonantów, dywizyami komenderujących, na które to stopnie przedstawiała Komisya wojskowa dwóch kandydatów, z których jednego król wybierał i zatwierdzał. Zatrzymali też rotmistrze chorągwi pol-

skich dawne prawo nominowania towarzyszów i ofi-.

cerów, których król tylko patentował.

'W roku 1777 wydał też departament wojskowy nowy regulamin musztry dla piechoty, który w stosunku do dawniejszych odznaczał się wielkim postępem; zamieniono również w tymże roku 4 vegimenta dragońskie na piesze, przez” co wynosiła ogólna liczba. regimentów pieszych 15, obejmujących 7135 żołnierza.

Po dwudziestoletnićj gorliwćj pracy Komisyi, a później Departamentu wojskowego, przedstawiała ogólna siła zbrojna poypoycy w roku 1786

obraz następujący :

: Wojsko Koronne.

Sztab jeneralny liczył głów 30. Jazda: 1) Bryg. wielk., — 24 chor. = 876 głów. 2) Br. Dzierzka — 24 chor. = 876 „ 3) Br. Jerlicza, — 24 chor. == 876 „ 4) Br. Lubidzk. — 24 chor. = 876 „ 5) Pułk przed: straży Malcz. = 391_ do przeniesienia 3895 głów.

z przeniesienia 3895 głów.

6) Pułk prz. str. Byszewsk. == 391 7) Gwardya konna . . == 465 8) Regim. buławy wielkićj == 257 9) Regiment buławy polnej == 257 10) Pułk Szydłowskiego . _== 257

„ „ „ „ „

Ogółem 5522 głów.

2) Batalion fizylierów . =

3) Gwardya piesza . . = ECA 4) Chor. węg. buł. wielkiej = 73 5) Chor. węg. buł. polnój 13

Piechota: 1) Korp. art. (z inżynierami) == a głów.

6) Regiment królowej == 467 4 7) Regiment królewicza | == 467 8) Regiment buł. wielkićj, = 467 9) Regiment buławy polnój = 695 10) Regim. ks. Sułkowskiego = 353 11) Regiment Potockiego | = 353 4 12) Regiment Czapskiego | = 353, 13) Regiment Raczyńskiego == 353 14) Regiment Mycielskiego == 353 15) Regiment Witła . . == 539 „ 16) Regim. ks. Lubomirskiego = 353 17) Reg. ordyn. Ostrogskićj == 437 „ 18) Reg. imienia Potockich == 400 4

19) Garnizon częstochowski = 125

Ogółem 8260 głów.

Wojsko litewskie. Sztab jeneralny liczył 25 głów.

7) Pułk lekkiej jazdy Stan.

Byszewskiego . . ==327 ,

8) Pułk lekkiej jazdy Bielaka (jazda tatarska) _ == 395

: 1) Brygada husarska =48 , 3 Brygada petyhorska = 48 „ Gwardya konna . =38 „ Pułk lek. jaz. Baranowsk. = 374

5) Pułk lek. jaz. Mińskiego == 150 6) Pułklek.jaz. Romanowsk. == 150 „

Ogółem 2670 gł głów.

: 1) Korpus artyleryi . . . 125 4 2) Gwardya. piesza . . . 609 „, 3) Regiment I . . . . 220 4' 4) HH .... 20 ,

M ;.. . 220 4 W .... 220 , Y .... 171,

VI . . 110 „

)

9) Chorągiew strzelecka . . 100 I 10) Chorągiew węgierska

(buławy polnej) : . . . 80

Ogółem 2075'gk Sgłów,

Перевод на русский

1. Из них разместили в Великопольше: в Познани, Кaliszu, Пётркове и на границе; 2. В Малопольше: в Варшаве, Люблине, Кракове; 3. На Волыни и Подолье: в Каменце; 4. В воеводствах: киевском и брацлавском. Командование дивизиями было передано генералам. Военная комиссия, которая со временем получила название «Военного департамента», после 1775 года снова принялась за энергичную деятельность. Великим злом, которое укоренилось в польской армии, был обычай приобретать воинские звания за деньги.

Вследствие этой чумы, которая неизвестно когда проникла в польские войска, польская армия насчитывала множество офицеров — неподходящих и не соответствующих занимаемым должностям, которые, купив себе патент на первый «лучший высший чин», чтобы содержать себя из фондов, занимали военные должности, даже «самые высокие», нередко люди без образования и характера, легкомысленные и чрезмерно развращённые, а приобретённые за деньги чины давали им право на то же общее уважение, что и достоинства, заработанные трудом.

Военное ведомство энергично взялось за искоренение этой вольницы и в 1776 году предоставило сейму короля исключительное право на назначение и патентование офицеров всех военных ран, за исключением повышения и назначения полковников, командиров полков, генералов-майоров и генерал-лейтенантов, командующих дивизиями, на которые должности военная комиссия представляла двух кандидатов, из которых один выбирался и утверждался королем. Также ротмистры польских хоругвей сохранили прежнее право назначения товарищей и офицеров, которых король только патентовал. В 1777 году военное ведомство также издало новый устав строевой подготовки для пехоты, который по сравнению с прежними отличался большим прогрессом; в том же году четыре драгунских полка были преобразованы в пешие, в результате чего общее количество пехотных полков составило 15, включающих 7135 солдат.

После двадцатилетней усердной работы Комиссии, а затем Военного департамента, общая вооруженная сила поляков в 1786 году представляла собой следующую картину: : Королевское войско. Генеральный штаб насчитывал 30 человек. Кавалерия: 1) Бригада великого — 24 роты = 876 человек. 2) Бригада Дзержка — 24 роты = 876 „ 3) Бригада Ерлица — 24 роты = 876 „ 4) Бригада Любидзка — 24 роты = 876 „ 5) Полк передовой: страж Малч = 391, подлежат переводу 3895 человек. из перевода 3895 человек. 6) Полк передовой стражи Бышевский = 391 7) Конная гвардия = 465 8) Полк великого булавы = 257 9) Полк полевой булавы = 257 10) Полк Шидловского = 257 Всего 5522 человека. 2) Батальон фузилёров = 3) Пешая гвардия = 4) Рота венгерская великой = 73 5) Рота венгерская полевой = 13 Пехота: 1) Артиллерийский корпус (с инженерами) = а человека 6) Полк королевы = 467 7) Полк королевича = 467 8) Полк булавы.

великий, = 467 9) Полный полк булавы = 695 10) Полк кн. Сулковского = 353 11) Полк Потоцкого | = 353 4 12) Полк Чапского | = 353, 13) Полк Рачиньского == 353 14) Полк Мицельского == 353 15) Полк Витла == 539 „ 16) Полк кн. Любомирского = 353 17) Ординатский полк Острожского == 437 „ 18) Полк имени Потоцких == 400 4 19) Ченстоховский гарнизон = 125 Всего 8260 человек. Литовское войско. Генеральный штаб насчитывал 25 человек. 7) Полк лёгкой кавалерии Стан. Бышевского == 327 , 8) Полк лёгкой кавалерии Беляка (татарская кавалерия) == 395 : 1) Гусарская бригада = 48 , 3 Петыгорская бригада = 48 „ Конная гвардия = 38 „ Полк лёгкой кавалерии Барановского = 374 5) Полк лёгкой кавалерии Минского == 150 6) Полк лёгкой кавалерии Романовского == 150 „ Всего 2670 человек. : 1) Артиллерийский корпус 125 4 2) Пешая гвардия 609 „ 3) Полк I 220 4' 4) ХХ .... 20 , М ;.. 220 4 W ....

220 , Y .... 171, VI . . 110 „ ) 9) Стрелковый отряд . . 100 I 10) Венгерский отряд (полевые булавы) : . . 80 Итого 2075'gk Штатов,