Польское войско Костюшко в 1794 году. Страница 7

Оригинал (по-польски)

sporządzać imienne spisy wszystkich nowo przybyłych?

Zabierając się do opracowania dziełka niniejszego ograniczyć się musieliśmy jedynie na źródła wymienione powyżej *), a więc: współczesne czasopisma, oraz różne opisy powstania Kościuszkowskiego, niemnićj rozliczne pamiętniki i wspomnienia do powstania tego się odnoszące. Źródła te są przecież tak niedokładne i niewystarczające, że mimo pracy długiej i mozolnćj, jaką około dziełka tego podjęliśmy, nie zdołaliśmy wyczerpać przedmiotu, aloe zebraliśmy zaledwie najogólniejsze wiadomości tegoż dotyczące. 'Urzoba było nieraz kilkanaście łomów przeczytać, zanim się jaki szczegół potrzebny wyszukało. Ponioważ o organizacyi wojska Kościuszki dla braku źródeł bezpośrednich niczego dowiedzieć się nie można, podaliśmy stan i urządzenie siły zbrojnój w Polsce za czasów Stanisława Augusta, a ku dokładniejszemu zrozumieniu rozwoju tejżo siły, zamieściliśmy w krótkim zarysie historyą wszystkich trzech broni w Polsce: kawaleryi, piechoty i artyleryi od najdawniojszych czasów.

*) Dokładny wykuzż tych źródeł podaliśmy w książce przoz nas wydanćj p. t. „Spis osób, któro uczostniczyły -w działaniach 1794 r. w B-ce str, 256, garni Katolickićj.

Poznań 1894. Nakład Księ-

wojennych Kościuszki,

Do historyi wojska Kościuszki zestawiliśmy:

pogląd na ruchy pojedyńczych korpusów i oddziałów powstańczych,

chronologiczny spis wszystkich bitew i potyczek w powstanin zaszłych,

innienny spis wojskowych podług rang, jakie w powstaniu zajmowali,

wykaz imienny osób przez Kościuszkę nagrodami „obdarzonych i

22 tablice rycin, które przedstawiają wojskowych Kościuszkowskich różnych stopni i wszystkich trzech rodzajów broni. Do tablic tych dodaliśmy odpowiednie objaśnienia.

O ile rezultat pracy niniejszćj (jedynćj zresztą w całćj literaturze polskićj) odpowiada dobrym chęciom naszym, nie śmiemy orzekać; — w każdym razie sądzimy, że nagromadzony w dziełku niniejszem materyał przyczyni się znacznie do dokładniejszego zapoznania się z powstaniem Kościuszkow- wy, a: niejednę wątpliwość, poda ku ogólnej

szczegół dotąd mnićj znany, a tem samom ułatwi pracę historykowi, który z piórem zdolniejszem i na mocy źródeł obfitszych do tejże samćj zabierze się pracy.

Poznań w marcu 1894. B. Twardowski.

Перевод на русский

составлять именные списки всех вновь прибывших? Принимаясь за разработку настоящего произведения, мы были вынуждены ограничиться лишь вышеупомянутыми источниками *), а именно: современными журналами, а также различными описаниями Костюшковского восстания, не говоря уже о многочисленных дневниках и воспоминаниях, относящихся к этому восстанию. Эти источники ведь настолько неточны и недостаточны, что, несмотря на долгую и кропотливую работу, которую мы предприняли вокруг этого произведения, нам не удалось полностью осветить предмет, а лишь собрать самые общие сведения, касающиеся его. «Приходилось не раз перечитывать несколько томов, прежде чем находился необходимый подробный факт.»

Поскольку о организации войска Костюшко из-за отсутствия прямых источников ничего узнать нельзя, мы привели состояние и устройство вооружённых сил в Польше во времена Станислава Августа, а для более точного понимания развития этих сил мы разместили в кратком историческом очерке все три рода войск в Польше: кавалерию, пехоту и артиллерию с самых давних времён. *) Точный перечень этих источников мы привели в книге, изданной нами, под названием „Список лиц, участвовавших в действиях 1794 года в Б-це, стр. 256, гарн. Католический. Познань 1894.

Наклад Книжки Войны Костюшко, Для истории войска Костюшко мы составили: обзор движения отдельных корпусов и отрядов повстанцев, хронологический список всех сражений и стычек, произошедших в восстании, список военных по званиям, которые они занимали в восстании, именной список лиц, награждённых Костюшко, и 22 таблицы рисунков, которые представляют военных Костюшко различных рангов и всех трёх видов оружия. К этим таблицам мы добавили соответствующие пояснения.

Насколько результат этой работы (единственной, кстати, во всей польской литературе) соответствует нашим добрым намерениям, мы решительно не берёмся судить; — во всяком случае, мы полагаем, что накопленный в настоящем произведении материал значительно поспособствует более точному ознакомлению с восстанием Костюшко, а также разъяснит многие сомнения, предоставит сведения, до сих пор менее известные, и тем самым облегчит работу историка, который, обладая более способным пером и имея более обширные источники, займется той же самой работой. Познань, март 1894. Б. Твардовский.