Род Гедимина. Разворот 42, печатные с. 74-75

Оригинал (по-польски)

TA RÓD I SYNOWIE GEDIMINA.

ulanym został „prey księciu Dymitrześ 1). Imię tego księcia Dymitra spotykamy nadto w kilku pomnikach*?).

Lubart umarł około 1384 r.*). Kroniki wspominając o jego żonach nie wymieniają ich imion i takowe znajdujemy dopiero w późniejszych źródłach. Pierwsza, według p. Stadnickiego, była córką Lwa Jurjewicza księcia Łuckiego 4). Według źródeł rossyjskich była nią Anna córka Andrzeja Jurjewicza księcia Włodzimierskiego*). O drugiej, wiemy z kronik Ruskich, że Lubart w 1349 r. zaślubił córkę Konstantego Borysowicza księcia Rostowskiego, siostrzenicę Szymona. Iwanowicza w. ks. Moskwy). Źródła Rossyjskie dają jej imię Ahafii "), prawdopodobnie jednak nazywała się Olga, jak lo poświadcza dokument (wystawiony prawdopodobnie około 1385 r.), którym wielki książe Fedor, z braćmi swymi Łazarzem i Semenem i matką Olgą, wydają zapis kniaziowi Fedorowi Daniłowiczowi, iż nie będą pretendować do jego posiadłości" 8). Jeżeli ten dokument odnosi się w istocie do potomków Lubarta, to ten ostatni bezpotomny z pierwszą żoną, pozostawił z drugiej, Olgi, trzech synów: Fedora, Łazarza i Semena. O dwóch ostatnich więcej nie słychać.

Fedor Lubartowicz był po ojcu księciem na Włodzimierzu i Łucku. P. Sladnicki skreślił po mistrzowsku koleje jego życia w latach 1386 —1893, jak wyzutym został z Łucka, który nadano Witowdowi, a następnie, w zamian za Włodzimierz otrzymał udział w ziemi Siewierskiej!). Ziemia ta, na krańcu Litwy, więcej od innych wystawiona na napady Tatarów, była istnem miejscem wygnania. To też Fedor Lubartowicz zapewne zajrzał

1) Zubrzycki, Rys do historyi narodu Ruskiego w Galicyi. Lwów 1857, str. 58,

?) Akta grodzkie i ziemskie III. 59.

*) Przeżył króla Ludwika (Długosz IJT. 388), zaś w 1886 r, w przywileju kniaziowi Fedorowi Daniłowiczowi na Ostróg, wspomniany jako nie żyjący (Radzimiński i Rulikowski, Kniaziowie i Szlachta str. 23—24).

*) Synowie Gedymina II. str. 25.

*) Chmyrow, Alfawitno sprawocznyj pereczeń udielnych kniaziej str. 38 Nr. 352.

?) Połn. sobr. Russ. lietop. VII. 215, X. 221 itd.

7) Chmyrow str. 7 Nr. 207.

8) Rulikowski i Radzimiński, Kniaziowie i Szlachta str. 25.

9) Synowie Gedymina II. 161—168.

,

Перевод на русский

ЭТОТ РОД И СЫНОВЬЯ ГЕДИМИНА.

«Добычный князь Дмитрий 1) был отлит. Имя этого князя Дмитрия встречается также в нескольких памятниках*?).

Любарт умер около 1384*). При упоминании его жен в летописях не упоминаются их имена и они встречаются лишь в более поздних источниках. Первой, по словам г-на Стадницкого, была дочь Льва Юрьевича, луцкого князя 4). По русским источникам, это была Анна, дочь Анджея Юревича, князя Владимира*). О втором мы знаем из русских летописей, что в 1349 году Любарт женился на дочери Константина Борисовича, князе Ростовском, племяннице Семёна. Иванович в. священник Московский). Русские источники дают ей имя Ахафия»), но звали ее, вероятно, Ольгой, о чем свидетельствует документ (вероятно, изданный около 1385 г.), в котором великий князь Федор вместе со своими братьями Лазарем и Семеном и матерью его Ольгой дает князю Федору Даниловичу условие, что они не будут претендовать на его имение»8). Если в этом документе действительно говорится о потомках Любарта, то последний, бездетный от первой жены, оставил от второй жены Ольги трех сыновей: Федора, Лазарза и Семена. О последних двух мы больше ничего не слышим.

Федор Любартович был князем Владимирским и Луцким по имени своего отца. П. Сладницкий мастерски изложил события своей жизни в 1386-1893 годах, как он был лишен Удачи, подаренной Витовту, а затем в обмен на Влодзимежа получил долю в Северской земле!). Эта земля на окраине Литвы, более других подвергавшаяся нападениям татар, была настоящим местом ссылки. Федор Любартович, наверное, тоже присматривался к этому.

1) Зубжицкий, Опираясь на историю русинского народа в Галичине. Львов 1857, с. 58,?) Городские и поземельные записи III. 59.

*) Он пережил короля Людвика (Długosz IJT. 388), а в 1886 году в привилегии, пожалованной князю Федору Даниловичу в Остроге, упоминается как умерший (Радзиминский и Руликовский, Князёве и Шляхта, стр. 23-24).

*) Сыновья Гедимина II. страница 25.

*) Хмыров, Алфавитно эффективный перечень udielne kniaziej стр. 38 № 352.?) Полночь субботы. Расс. ложетоп. VII. 215, Х. 221 и т. д.

7) Чмиров стр. 7 № 207.

8) Руликовский и Радзиминский, Князья и шляхта с. 25.

9) Сыновья Гедимина II. 161—168.,

Оригинал (по-польски)

LUBART. 75

tylko do swej nowej dzielnicy, przynajmniej żadnych śladów pobytu swego w niej nie pozostawił, i jako malkontent połączył się ze Szwitrigajłą, który naówczas przebywał w Węgrzech '). Oboje udawali się z prośbą o pomoc do wielkiego mistrza, który w 1398 r. odpowiada książętom Bolesławowi, niegdy Szwitrigajle, synowi Olgerda i Fodusekowi synowi Lubarta, wygnanym z Litwy i wzywającym go o pomoc, że osobnego poselstwa do nich wysłać nie może, lecz że mogą oni porozumieć się z poselstwem zakonu, bawiącem obecnie u króla Zygmunta 2). Wkrótce potem obaj zbiegowie, pogodziwszy się z królem, powrócili do kraju. Szwitrigajło otrzymał ziemię Podolską i Żydaczew z okręgiem *). Żydaczew niezawodnie ustąpił Fedorowi; niezaprzeczone ślady długiego pobytu kmiazia Fedora Lubartowicza wtem miejscu, znajdujemy w licznych przywilejach i wyrokach, przez niego w latach 1400? — 1430, w Żydaczewie wydanych 4).

Niezbyt wielka odległość Żydaczewa od Krakowa, pozwalała Fedorowi bywać dość często na dworze królewskim. W 1407 r. „Fieduszko Lubartowicz" podpisany jako świadek na. przywileju, którym król Władysław zatwierdża uposażenie władyctwa Przemyślskiego *). Długosz świadczy, iż „Fieduszko książe Litewski* należąc do orszaku królewskiego, brał udział 14:0 r. w. bitwie pod Grunwaldem 9). Ten sam książe Feduszko bawił przy królu

1) Bracia Władysława Jagiełły str. 308

?) Voigł, Codex dipl. Prussieus VI. str. 61. Prochaska, Codex epistolaris Vitoldi str. 50.

*) Długosz III. 521. s

• Istnieje cały szereg takich dokumentów z lat: 1400? (Dzieduszycki, Kronika domowa, Lwów 1865 str. 31), 1411 (Akta grodzkie i ziemskie III. 164, Przegląd Archeologiczny pod redakcyą K. Widmanna, Lwów 1882—1883 I. str. 80, Dzieduszycki str. 31), 1413 (Dzieduszycki str, IV.— Y.), 1421 (Tamże str. XL.— XII. i Akty Zapadnoj Rossii I. str. 42), 1428 (Tamże str. XII.—XIH. i Akt, Zap. Ross, I. str. 43), 1430 (Tamże str. XIII-XIV. i Akt. Zap. Ross. I. str. 44) i bez roku (Tamże VIL—IX. i IX.—XI. i Akt. Zap. Ross. I. str. 42). Jeden z nich p. Stadnicki odnosi mylnie do r. 1463! (Synowie Gedymina II. str. 170). Wszystkie te dokumenty, wystawione w Żydaczewie, zaczynają się od słów: „My kmiaź Fedor Ludartowicz*.

5) Akta Grodzkie i ziemskie VII. str. 50 i Zubrzycki, Rys do historyi str. 79.

*) Długosz IV str. 48.

Перевод на русский

ЛЮБАРТ. 75

только в свой новый округ, по крайней мере, он не оставил там следов своего пребывания и в знак недовольства объединился со Светригайлой, находившимся тогда в Венгрии'). Оба они отправились просить помощи к великому магистру, который в 1398 году ответил князьям Болеславу, бывшему Швитригайле, сыну Ольгерда, и Фодусеку, сыну Любарта, изгнанным из Литвы и призывавшим его о помощи, что он не может послать к ним отдельную миссию, но что они могут связаться с миссией ордена, находящейся в настоящее время у короля Сигизмунда 2). Вскоре после этого оба беглеца, примирившись с королем, вернулись в страну. Свидригайло получил Подольскую землю, а Жидачев с округом*). Зыдачев неизменно уступал Федору; неоспоримые следы длительного пребывания кмиаза Федора Любартовича в этом месте можно найти в многочисленных привилегиях и приговорах, изданных им в 1400-х годах? — 1430, 4 опубликовано в Зыдачево.

Небольшая удаленность Жидачева от Кракова позволяла Федору довольно часто бывать при королевском дворе. В 1407 году «Федушко Любартович» подписался в качестве свидетеля. привилегия, посредством которой король Владислав утверждает вознаграждение перемышльского правителя*). Длугош свидетельствует, что «Федушко, князь литовский*, будучи членом царской свиты, принял участие в Грюнвальдской битве в 14:09). Тот же князь Федушко остался при короле

1) Братья Владислава Ягелло, стр. 308?) Фойгль, дипломированный специалист Кодекса. Пруссей VI. п. 61. Прочаска, Codex epistolaris Vitoldi с. 50.

*) Длугош III. 521. р

• Таких документов имеется несколько лет: 1400? (Dzieduszycki, Kronika domowa, Львов, 1865, стр. 31), 1411 (Городские и поземельные записи III. 164, Przegląd Archaeologiczne под редакцией К. Видмана, Львов 1882–1883 I. стр. 80, Dzieduszycki, стр. 31), 1413 (Dzieduszycki, стр. 31). IV.—Y.), 1421 (Там же, стр. IX.—XI. и Акт. Росс. стр. 42). Одну из них г-н Стадницкий ошибочно относит к 1463 году! (Сыны Гедимина II. стр. 170). Все эти документы, выданные в Зидачево, начинаются словами: «Мы, Федор Людартович*.

5) Муниципальный и земельный учет VII. п. 50 и Зубжицкий, Рысь до истории, с. 79.

*) Длугош IV стр. 48.