Род Гедимина. Разворот 37, печатные с. 64-65

Оригинал (по-польски)

64 RÓD I SYNOWIE GEDIMINA.

Trockim, a Narbut w jego imieniu opanował zamek Wileński 1: Zygmunt nie wiele pozostawił przyjaciół, to też stronnicy wyniesienia_ks. Michała na wielkie księstwo, nie mogli stawić czynnego oporu radzie panów, którzy zjechawszy się do Holszan, czemprędzej wysłali, braci Michała i Jana Kieżgajłowiczów do królewicza Kazimierza, z zaproszeniem na wielkie księstwo?). Jednocześnie Andruszko Dowojnowicz i Raczko wysłani zostali do -króla Władysława do Węgier, nagląe aby król przysłał. na Litwę brata, zanim książe Michał zdoła się umocnić *).

Dowiedziawszy się, że królewicz Kazimierz wyruszył na czele wojska, a nie czując się dość silnym aby mu stawić opór, ani dość bezpiecznym na Litwie, wybrał się ks. Michał do Mazowsza, z zamiarem schronienia się u spokrewnionych książąt 4). Zamiar swój jednak musiał zmienić po drodze, gdyż z Grodna, które znajdowało się w jego posiadaniu, na czele orszaku złożonego: z' pięciuset jazdy, wyjechał na spotkanie królewicza. Spotkanie miało miejsce blisko rzeki Swisłoczy; książe Michał wykonał hołd królewiczowi prosząc jednocześnie aby go zachowano przy posiadłościach ojczystych i ukarano zabójców ojca 3). Hołd ten jednak był tylko pozornym, gdyż stronnicy Michała otwarcie stawiali Kazimierzowi opór; Nacz starosta Brzeski nie wpuścił go do zamku Brzeskiego 9), Michał Goligin dopiero przed przemocą poddał zamek Trocki); Jurij Nassuta starosta Drohicki i Mielnicki poddał te ziemie, szwagrowi ks. Michała, Bolesławowi księciu Mazowieckiemu, który wskutek dawniejszych zapisów do tych ziem rościł prawa *). Najgorzej jednak dzlało się na Żmudzi. gdzie wypędzono starostę Kieżgajła, a oczekując przybycia ks. Michała obrano innego. Dopiero po kilku latach, i to wskutek układów, udało się Kazimierzowi uspokoić Źmudź i powrócić sobie zachwianą tu władzę?). Naturalnym wynikiem

1) Kronika Bychowca 50.

2) Tamże. 7 *) Długosz IV. 588.

+) Kronika Bychowca 61.

*) Tamże i Długosz IV. 606.

*) Tamże str. 607.

?) Tamże str. 608.

*) Tamże 1V. 576. Kronika Bychowca 51—52.

*) Kronika Bychowca 52 — 53,

Перевод на русский

64 РОД И СЫНОВЬЯ ГЕДИМИНА.

Троцкого, а Нарбут принял от его имени Виленский замок 1: Сигизмунд оставил не много друзей, но и сторонников возвышения_фр. Михаила в великое княжество, они не смогли оказать активного сопротивления совету панов, который, прибыв в Гольшаны, немедленно послал к князю Казимиру братьев Михаила и Яна Кежгайловичей с приглашением в великое княжество?). В то же время Андрушко Довойнович и Рачко были отправлены к королю Владиславу в Венгрию, настоятельно прося короля прислать их. в Литву своего брата, прежде чем князь Михаил успеет укрепиться *).

Узнав, что князь Казимир выступил во главе войска, и не чувствуя себя достаточно сильным, чтобы противостоять ему, или достаточно безопасным в Литве, князь отправился. Михаила в Мазовию, с намерением укрыться у родственных князей 4). Однако по дороге ему пришлось изменить свое намерение, так как из Гродно, находившегося в его владениях, во главе процессии, состоявшей из пятисот всадников, он выехал навстречу князю. Встреча произошла у реки Свислочи; Князь Михаил воздал должное принцу, попросив одновременно сохранить его в родных владениях и наказать убийц его отца 3). Эта дань, однако, была лишь кажущейся, поскольку сторонники Михаила открыто выступали против Казимира; Главный староста Бжеско не пустил его в Бжеский замок 9), Михаил Голигин сдал замок Троцкого только перед насилием); Юрий Насута, староста Дрогицкого и Мельницкого, сдал эти земли своему зятю о. Михаил, Болеслав, князь Мазовецкий, который на основании более ранних записей претендовал на права на эти земли*). Однако хуже всего было в Жемайтии. куда был выслан староста Кежгайло, и в ожидании приезда о. Майкла выбрал кто-то другой. Лишь через несколько лет и в результате договоренностей Казимежу удалось успокоить Смудзи и вернуть себе пошатнувшуюся власть?). Естественный результат

1) Хроника Быховца 50.

2) Там же. 7 *) Длугош IV. 588.

+) Летопись Быховца 61.

*) Там же и Длугош IV. 606.

*) Там же. п. 607.?) Там же, с. 608.

*) Там же. 1В. 576. Быховецкая хроника 51—52.

*) Кроника Быховец 52 - 53,

Оригинал (по-польски)

KIEJSTUT. 65

tych usiłowań na korzyść ks. Michała, było wyzucie tego ostatniego z dziedzicznych posiadłości i zmuszenie go do szukania ucieczki u książąt Mazowieckich.

Tymczasem spór z Bolesławem ks. Mazowieckim o ziemię Drohicką przybierał groźne rozmiary. Gelem ułagodzenia tej. sprawy odbył się sejm w Parczowie. (1! Listopada 1441). Tu stawił się osobiście ks. Michał i skarżył się przed radą koronną „iź pozbawiony ojca niewinnie zamordowanego, a nadto wyzuty. z całego dziedzictwa, żyć musi na łasce braci swej żony, książąt Mazowieckich*. Rada koronna uznała za słuszne, prawo ks. Bolesława na ziemię Drohicką i żądała od panów Litewskich aby ks. Michałowi powrócono ojcowiznę, na co gdy się Litwa nie zgodziła, śejm z niczem się rozjechał!). Wówczas ks. Michał udał się do w. mistrza z prośbą o przytułek i pómoc pieniężną; otrzymał jednak odmowną odpowiedź z powodu przymierza z Litwą, które w. mistrz obawiał się zerwać). Nie mogąc nakłonić ks. Bolesława do ustąpienia z ziermi Drohickiej, Kazimierz przedsięwziął zbrojną wyprawę na tę ziemię. Na spotkanie jego, również na czele wojsk, wyruszyli książęta Mazowieccy, Bolesław i Władysław, mając w swoim obozie ks. Michała, na którym polegała nadzieja zwycięstwa; spodziewano się bowiem, że przy pierwszem zaraz spotkaniu, większa część wojska Litewskiego przejdzie na. jego stronę. Byłoby niewątpliwie przyszło do walki, gdyby za wdaniem się panów Polskich nie stanął układ, mocą którego ks. Bolesław sprzedał Kazimierzowi prawa swe na Drohicz*). W układzie tym niema mowy o ks. Michale; być jednak może, iż w skutek niego mógł powrócić na Litwę, gdzie mu wyznaczono jako udział Bielsk, Brańsk, Suraż, Kleck, Kojdanów i Starodub 4). Tymczasem śmierć króla Władysława i obiór królewicza Kazimierza na tron Polski, musiały znów obudzić nadzieje ks. Michała na objęcie władzy wielkoksiążęcej. Panowie Litewscy jednak, z obawy aby ks. Michał nie mścił się za śmierć ojca, gdyby objął władzę, wstrzymywali Kazimierza od podróży do Polski *). Michał z kniaziami Woło-

1) Długosz IV. 620.

3) Daniłowicz, Skarbiec Nr. 17811789. Voigt, Gesch. Preuss. VII. 18,

*) Długosz IV. 658—659.

*) Kron. Bychowca 55.

5) Długosz V. 15.

Ród Gedimina. 5

Перевод на русский

КЕЙСТУТ. 65

эти попытки принести пользу о. Михаил должен был лишить последнего его наследственных владений и заставить искать убежища у мазовецких князей.

Тем временем спор с Болеславом Мазовецким по поводу Дрогицкой земли принял опасные масштабы. Гель, чтобы успокоить этого. По этому поводу в Парчуве состоялся парламент. (1 ноября 1441 г.). Здесь священник появился лично. Михаил жаловался коронному совету, «что, лишенный невинно убитого отца и притом лишенный всего своего наследства, он должен жить во власти братьев своей жены, мазовецких князей*. Коронный совет признал право князя Болеслава на землю Дрогицкую справедливым и потребовал от литовских панов вернуть вотчину князя Михаила, на что, когда Литва не согласилась, сейм разошелся ни с чем!) Тогда священник Михаил отправился к господину Дрогицкому и начал вооруженный поход на эту землю, которую он боялся сломить.) wyruszyli książęta Mazowieccy, Bolesław i Władysław, mając w swoim obozie ks Michała, na którym полегала надзея zwycięstwa; spodziewano się boiem, że przy pierwszem zaraz Spotkaniu, większa część wojska Litewskiego przejdzie na jego stronę Byłoby newątpliwie przyszło do walkki, gdyby za wdaniem się panów Polskich nie. stanął układ, mocą którego ks. Bolesław sprzedał Kazimierzowi prawa swe na Drohicz*). 4). Между тем, смерть короля Владислава и избрание князя Казимира на польский престол должны были пробудить у князя Михаила надежды на принятие великокняжеской власти Казимира из его путешествия в Польшу *).

1) Длугош IV. 620.

3) Данилович, Скарбиец № 17811789. Voigt, Gesch. Пройсс. VII. 18,

*) Длугош IV. 658—659.

*) Хрон. Быховец 55.

5) Длугош В. 15.

Семья Гедимина. 5