Род Гедимина. Разворот 15, печатные с. 20-21
Скан разворота издания 1886 года, транскрипция оригинала и перевод на русский язык.
Левая страница (печатная с. 20)
Оригинал (по-польски)
20 RÓD I SYNOWIE GEDIMINA,
Demida i). Dalszy los tych kniaziów nie jest znany dokładnie 2, niewątpliwie jednak wyzuci zostali z posiadłości swych przez Gedimina, który dziedzictwo ich Pińsk, nadał synowi swómu Narimontowi*).
Narimont zginął 2 Lutego 1348 r. w bitwie nad rzeką Strawą*), a w kilka lat po jego śmierci zaczyna występować kniaź Piński Wasil Michałowicz Narimontowicz *), niewątpliwie jego wnuk a syn Michała Narimontowicza. Historycy Rossyjscy wiedzą o tem, że Pińsk przez pewien cżaś pozostawał w posiadaniu Narimontowiczów 9), a twierdzenie p. Stadniekiego, że „ze śmiercią Narimonta przeszedł w inne rody?), żadnym dowodem nie jest poparte.
O Michale Narimontowiczu głucho w dziejach;; istnienie jego stwierdzone tylko przez syna, który się pisał „Michałowiczemć. W 1349 r. w poselstwie od Olgerda do Tatarów jeździli tniaziowie litewscy Michał, Koriat, Semen Swisłocki 4 Ajksza.5); być może, iż pierwszy z tych kniaziów to Michał Narimontowicz. W każ lym razie panował na Pińsku niedługo. i miał za następcę syna Wasila.
Kniaź Wasil Michałowicz jest już więcej historyczną osobistością. 1355 r. indikta 9 „pam (?) Wasił Michałowicz Narymunt(owicz) kniaź Piński, pan Mseisławski (2)*, fundował w Kurzeńcu cerkiew na cześć Matki Boskiej). Tenże „kniaź Wasil
1) Polu. sobr. Russ. lietop: TI. 226.
2) Maksimowicz wyprowadza od nich kniaziów Ostrogskich (Piśma o kniaziach Ostrożekich x grafinie Błudowoj. Kiew 1866). Zbija to p. Radzimiński w dotąd niedokończonem dziele: Rulikowski i Radzimiński, Kniaziowie i Szlachta między Sanem, Wieprzem, Bugiem itd. Kraków 1880. Ostrogscy i Zasławscy str. 14.
?) Latopisiec Daniłowicza str. 1. Kronika Bychowca 17.
*). Synowie Gedymina I. 8—9, Kronika Nikonowska (Poln. sobr. Russ, lietop. X.) str. 230.
*) Patrz niżej.
*) Materijały dla geografii i statistiki Rossi. Zelenskij. Minskaja gubernija S. Pbg. 1864. I. str. 22.
7) Synowie Gedymina I. 69.
*) Kroniki: Nowogrodzka (Poln. sobr. Russ. Jietop: TV.) 59 i Latopisiec Daniłowiczą 171, „kniażiej Wtowskich Michaiła, da. Korijadu, da Semena Swisłoczskuhe, Aiksza"; Woskresenska (Tamże VIL) 215 „Koriuda da Michaiła, Semena itd.*; Sofijska (Tamże V.) 227, nie wymienia kniaziów sle nazywa ich wy ogóle „Korjadowu czad'*.
*) Wzmianka w zapisie funduszowym Gabryela Wojny pisarza i refe-
Перевод на русский
20 РОД И СЫНОВЬЯ ГЕДИМИНА,
Демис и). Дальнейшая судьба этих князей точно не известна2, но имений они несомненно были лишены Гедимином, который отдал их Пинское удел своему сыну Наримонту*).
Наримонт погиб 2 февраля 1348 года в битве на реке Страве*), а через несколько лет после его смерти стал появляться князь Василь Михаилович Наримонтович Пинский*), несомненно, его внук и сын Михаила Наримонтовича. Российским историкам известно, что Пинск некоторое время оставался во владении семьи Наримонтовичей9), а утверждение г-на Стадниеки о том, что "со смертью Наримонта он перешел к другим семьям?" не подтверждается никакими доказательствами.
Михаил Наримонтович хранит молчание в истории; его существование подтвердил только его сын по имени Михаилович. В 1349 г. литовские князья Михаил, Кориат, Семен Свислоцкий 4 Айкша5 отправились с миссией из Ольгерда к татарам; возможно, первым из этих князей был Михаил Наримонтович. Во всяком случае, он княжил в Пинске недолго, и ему наследовал его сын Василий.
Князь Василь Михаилович – уже историческая личность. 1355 р. indikta 9" пам (?) Василий Михаилович Нарымунт(ович) князь Пинский, пан Мсейславский (2)*, основал в Курзенце православный храм в честь Девы Марии). Этот "князь Василь"
1) Поле. Сб. Расс. лжец: ТИ. 226.
2) Максимович уводит от них князей Острожских (Piśma o knaziach Ostrożekich x grafina Błudowoj. Киев 1866). Г-н Радзиминский опровергает это в своей еще незаконченной работе: Руликовский и Радзиминский, Князёве и Шляхта между Саном, Вепшем, Бугом и т. д. Краков 1880. Острожский и Заславский с. 14.?) Латописец Данилович стр. 1. Летопись Быховца 17.
*). Сыны Гедимина И. 8-9, Никоновская летопись (Полн. собр. Русь, лж. X.) с. 230.
*) См. ниже.
*) Материалы по географии и статистике Росси. Зеленский. Минская губерния С. Пбг. 1864. I. стр. 22.
7) Сыны Гедимина I. 69.
*) Хроники: Новогродзка (Полн. собр. рус. Jietop: ТВ.) 59 и Latopisiec Daniłowiczej 171, "княжей Втовских Михаила, да. Корияду, да Семена Свислочскухе, Айкша"; Воскресенская (Там же ВИЛ) 215 «Корюда да Михайла, Семена и др.*; Софийская (Там же В.) 227, не упоминает князей, а называет их вообще «Корядов чад»*.
*) Упоминание в фонде завещания писателя Габриэля Войны и реф-
Правая страница (печатная с. 21)
Оригинал (по-польски)
NARIMONT, 21
Narymontowice* uczynił zamianę z Pawłem Kotowiczem; za ostrow na Stupi dał mu inny zwany Wetelie „potomu. kniaż Fediuszko, otca swojeko kmiazia Wasila syn, priłożił lramotu i peczał” sivojw Kotowiczu* 1). Niewątpliwie ten sam „kniaź Wasił Piński* w 1386 r., w Łucku, przyrzeka wierność królowi, królowej i koronie Polskiej?). W następnym roku wojewodzie Benedyktowi przy poddaniu Halicza wydają poręczenie „bracia, z Bożej łaski książęta Witowt, Jerzy Bełzki, Fedor Ratneński, Wasił Piński, Fedor Włodzimierski, Jerzy Słucki i Szymon Stępański* 3). W tym samym mniej więcej czasie wielkiemu księciu Skirgajle, za Hryćka Konstantynowicza, wydali poręczenie kniaziowie: Michał Jewnutiewicz, Wasił Michałowicz, Iwan Horodecki, brat jego Juij, i bojarowie4). Kniaź Wasil Piński umarł w końcu XIV-go wieku; synami jego, oprócz wyżej wymienionego Feduszki, mogli być zabici nad Worsklą w 1399 r. kniaziowie Michał i Semen Wasilewicze?) atakże następujący po nim kniaź Piński Jurij.
Wyżej wspomniani kniaziowie Jerzy Słucki i Szymon Stepański mogli być rodzonymi braćmi kniazia Wasila Pińskiego; na myśl tę naprowadza niewielka odległość tak Słucka jak i Stepania od Pińska, którego losy te grody naturalnie dzielić musiały. O Słucku głucho; w XV-tym wieku znajdujemy go w posiadaniu potomków Włodzimierza Olgerdowicza. Stepań był w Xlll-tym wieku siedzibą udzielnych kniaziów Rurykowiczów. W 1292 r. umarł Iwan Hlebowicz kniaź Stepański rendarza w. ks. Lit. na cerkiew Kurzeniecką z d. 20 Paźdź. 1596 r, (Akty izd. Wilens. Arch. Komiss. XI. str. 41—48, rok oznaczony mylnie).
1) Dokument bez roku drukowany w dziele: Rewizija puszcz i perechodow zwierinych w bywszem welikom kniażestwie Litowskom etc. sostawlennaja starostoju Mstibohowskim Hrihoriem Bohdanowiczem Wołowiczem w 155 hodu, s pribawleniem drugoj aktowoj knigi soderżaszczej w sebie pri dannyja dworianam i swiaszczennikam Pinskaho powieta, sostawlennoj w 1554 kodu; izdany Wilenskoju Archeograficzeskoju Kommissieju. Wilna 1871; na str. 232. Słowo „ostrow* oznacza nie tylko wyspę ale także i miejsce suche między błotami, miejscowość Żyzną śród bezpłodnej ziemi, lasek oddzielny (Dal, Tołkowyj słowar Żiwaho Welikorusskaho jazyka IIL. 730).
2) W Łucku 1386 w dzień Ś. Ś. Szymona i Judy apost. (28 Paźdź.) Metr. Lit. Ks. Zap. 1 i 2 f, 1 druk. Prochaska, Codex epist. Vitoldi str. 10. Gołębiowski, Panow. Wład. Jagielly str. 4. Daniłowicz, Skarbiec Nr. 684.
3) Patrz wyżej str. 16.
1) Dokument bez roku druk.: Akty Jużnoj i Zapadnoj Rossii I. Nr. 2.
*) Patrz niżej pod Michałem Jewnutiewiczem.
Перевод на русский
НАРИМОНТ, 21
Наримонтовице* произвел обмен на Павла Котовича; для Острова на Ступи он дал ему другого по имени Wetelie "потому. князь Федюшко, отец его кмиаза Василы, сына, он берег себя и плакал" sivojw Kotowicz* 1). Несомненно, тот же «князь Василий Пиньский* в 1386 году в Луцке присягает на верность королю, королеве и короне Польши?). Влодзимерский, Георгий Слуцкий и Семён Стемпанский* 3) Примерно в то же время князья Михаил Явнутевич, Иван Городецкий, его брат Юй и бояре 4) дали охрану великому князю Скиргайле, в конце 14 века; сыновья его, кроме упомянутого Федушки, возможно, были убиты под Ворсклой в 1399 году, князья Михаил и Семен Василевичи?) и наследовавший его князь Пинский Юрий.
Вышеупомянутые князья Юрий Слуцкий и Семён Степанский могли быть братьями князя Василя Пиньского; На эту мысль наводит близость Слуцка и Степани к Пинску, судьбу которого, естественно, пришлось разделить этим городам. Никто не говорит о Слуцке; в 15 веке мы находим его во владении потомков Влодзимежа Ольгердовича. В 13 веке Степань был резиденцией правящих князей рода Рюриковичей. В 1292 году умер Иван Глебович, князь Степанский. Лит. в Курзенецкую церковь от 20 окт. 1596 г. (Акты палаты Виленса. Арх. комисс. XI. стр. 41-48, год указан неправильно).
1) Документ без года, напечатанный в работе: Ревизия лесов и переходов бывшего Литовского княжества и т. д. Городничий Мстибохова Григор Богданович Волович в 155 году является владельцем второго акта содершачьей книги на имя двора и святенника Пинского уезда, составленной в 1554 году уложения; Издания Виленской Археографической Комиссии. Вильнюс 1871 г.; на стр. 232. Слово "остров* означает не только остров, но и сухое место среди болот, Плодородный город среди бесплодной земли, отдельный лес (Даль, толковое слово Живахо Великорусского языка IIL. 730).
2) В Луцке 1386 г. на ул. Симон и Иуда-апостол. (28 октября) Метр. Лит. о. Зап. 1 и 2 ф, 1 печать. Прочаска, эпист Кодекса. Витольди п. 10. Голембёвский, Панов. Влад. Ягайло п. 4. Данилович, Скарбиец Нр. 684.
3) См. выше, стр. 16.
1) Документ без года печати: Акты Южно и Западной России I. № 2.
*) См. ниже в разделе «Михаил Явнутевич».