Род Гедимина. Разворот 9, печатные с. 8-9

Оригинал (по-польски)

8 RÓD I SYNOWIE GEDIMINA.

Ofka, na chrzcie Marya!), zaślubiona w 1331 r. Bolesławowi księciu Mazowieckiemu i Ruskiemu?) Owdowiała 23 Marca 1340 3), zmarła 5 Lutego 13429),

Ajgusta (sic), na chrzcie Anastazya, poślubiona w zimie; pod koniec 1333 r. Szymonowi Twanowiczowi wielkiemu księciu Moskwy); zmarła 11 Marca 1345 r.*).

Wszystkie kroniki zgadzają się jak najzupełniej co do liczby i imion synów Gedimina; różnica zachodzi tylko co do starszeństwa w jakiem po sobie następowali. Większość źródeł wyliczają kolejno trzech starszych synów: „Monwid, Narimont, Olgerd*, i dwóch najmłodszych: „Koriai, Lubari*, i wszystkie kładą „Jewnuta przed „Kiejstutem” %). A więc synów Gedimina wyliczamy w następującym porządku:

1. Monwid, 5. Kiejstuł, 2; Narimont, 6. Korial,

3. Olgerd, 7. Lubart.

4. Jewnut,

Odmienną kolej ma rękopisem Raudański, który o żonach -i synach Gedimina podaje nam o tyle dokładne szczegóły, że je

*) Długosz ITL 183. Narbut, Pomniejsze pisma historyczne. Wilno 1856 str. 296.

2) Tamże 146.

3) Tamże 183.

4) Narbut, Pomn. pisma hist, 296.

5) Połn. sobr. Russ. lietop. VII. 204, X. 206.

9) Tamże VII. 209, X. 216.

*) Latopisiec Litwy wyd. p. Daniłowicza. Wilno 1827, str. 27 (za nim Długosz, Dziejów Pols. ks. XL T. III. 377—878): „Monwid, Narimont, Olihord, Jewnutiej; Kestuti, Koriat, Liubort*. Taką samę kolej mają kroniki Nowogrodzka (Połn. sobr. Russ. lietop. TV.) 72, Sofijska (Tamże V.) 285 i Nikonowska (Tamże X.) 913, z tą różnicą, że Monwida, którego nazywają „Montowit* vel „Montivii* klad nie na pierwszem, ale na ostatniem miejscu. Kronika Bychowea str. 17 ma: „Moniwid, Narimont, Olgierd, Koriat, Liubort, Jewnuti, Kestuti*. Kronika Woskreseńska (Poln. sobr. Russ. Hetop. VII.) str. 165, 207 i 254: „Mondowid, Narimont, Jewnutiej, Olgerd, Keśtutej, Koriad, Liubort". Traktat z królem Kazimierzem około 1348 r. zawierają: „Jewnutij, Kistińtij, Iiubart, Jurij Narimontowicz, Jurij Korjatowicz*. (Akty otnosiaszcziesia_k istorii zapadnoj Rossi sobrannyje i izdannye archeograficzeskoju kommissieju I. str. 1).

Перевод на русский

8 РОД И СЫНОВЬЯ ГЕДИМИНА.

Офка, в крещении Мария!), вышла замуж в 1331 г. за Болеслава, князя Мазовецкого и Малороссийского?) овдовела 23 марта 1340 г. 3), умерла 5 февраля 13429 г.),

Эгуста (так в оригинале), крещенная Анастасия, вышла замуж зимой; в конце 1333 г. Симону Твановичу, великому князю Московскому); умер 11 марта 1345*).

Все летописи точно сходятся в количестве и именах сыновей Гедимина; разница лишь в старшинстве, по которому они сменяли друг друга. В большинстве источников упоминаются трое старших сыновей: «Монвид, Наримонт, Ольгерд* и двое младших: «Кориай, Лубари*, и все они ставят «евнут» перед «Кейстут»%). Итак сыновья Гедимина перечислены в следующем порядке:

1. Монвид, 5. Кейстут, 2; Наримонт, 6. Кориал,

3. Ольгерд, 7. Любарт.

4. Евреев,

Рукопись Рауданского принимает иной оборот, поскольку дает нам подробные сведения о женах и сыновьях Гедимина, поскольку они

*) Длугош ITL 183. Нарбут, Малые исторические сочинения. Вильнюс 1856 г. р. 296.

2) Там же 146.

3) Там же 183.

4) Нарбут, Помн. исторические сочинения, 296.

5) Полночь субботы. Расс. ложетоп. VII. 204, Х. 206.

9) Там же VII. 209, Х. 216.

*) Латописец Литва изд. Господин Данилович. Вильно 1897, с. 27 (за ним следуют Длугош, Дзеюв Полс. кс. 285 и Никоновска (Там же Русс. Гетоп. VII.), стр. 165, 207 и 254: «Мондовид, Наримонт, Явнутей, Ольгерд, Кестутей, Кориад, Люборт». Договор с королем Казимиром около 1348 г. содержит: «Явнутий, Кистиний, Юбарт, Юрий Наримонтович, Юрий Корятович*. (Акты отношения_к истории западной Росси собранные и изданные археографической комиссией I. стр. 1).

Оригинал (по-польски)

RÓD I SYNOWIE GEDIMINA. 9

musimy uważać za podejrzane, tembardziej, że inne źródła podanych przeź ów rękopism faktów nie stwierdzają *).

'W 1366 r., w tranzakcyi z królem Kazimierzem, występują żyjący wówczas synowie Gedimina: „Olgerd, Kiejstut, Jewnut i Lubart* *); toby przemawiało za tem, że Kiejstuł był starszym od Jewnuta. Wiadomo jednak, że Kiejstut naówczas wyższe od Jewnuta zajmował stanowisko, gdy z Olgerdem niejako dzielił najwyższą władzę, nic więc dziwnego, że choć młodszy, przed Jewnutem tu wymieniony.

” Narbut, Dzieje starożytne narodu Litewskiego I. str. 156—161. Według tego źródła Gedimin miał trzy żony. Pierwsza Wida, córka bartnika z Kuronii pochodzenia Szwedzkiego (?) była matką Montwida urodzonego 1276 r. i Narimunta, przy wrodzeniu którego w 1277 r. matka. umarła, Druga Olga księżniczka Smoleńska, matka Olgerda urodzonego 1296 x, i Kiejstułu urodzonego 1297 r. Nareszcie trzecia Jewna, czyli Ewa, takoż księżniczka „Ruska, córka Iwana Wszewołodowicza księcia Polockiego, brata drugiej żony Gedimina Olgi (?), urodziła synów: Lubaria 1299 r., Jewmułę 1301 r. i Koryata 1306 r,

?) Naruszewicz, Historya narodu Polskiego, wyd. Turowskiego, V: 273.

Перевод на русский

РОД И СЫНОВЬЯ ГЕДИМИНА. 9

надо считать это подозрительным, тем более, что другие источники не подтверждают факты, изложенные в этой рукописи*).

'В 1366 году в сделке с королем Казимиром фигурируют жившие в то время сыновья Гедимина: "Ольгерд, Кейстут, Явнут и Любарт* *); это указывает на то, что Кейстут был старше Явнута. Однако известно, что Кейстут занимал положение выше Явнута в то время, когда он как бы делил с Ольгердом высшую власть, так что это неудивительно это, хотя и моложе, до того, как здесь упомянул Явнут.

Нарбут, Древняя история литовского народа, I. стр. 156-161. Согласно этому источнику, у Гедимина было три жены. Первая Вида, дочь пчеловода из Куронии шведского (?) происхождения, была матерью Монтвида, родившегося в 1276 году, и Наримунта, родившегося в 1277 году. дочь Ивана Всеволодовича князя Полоцкого, брата второй жены Гедимина Ольги (?), родила сыновей: Любарию 1299, Евмулу 1301 и Коряту 1306,?) Нарушевич, История польской нации, изд. Туровский, В: 273.