6. Koriat-Michał

Koriat, szósty syn Gedimina, w udziale otrzymał Nowogródek?). Do starej pargaminowej Ewangelii, niegdyś w bibliotece Puławskiej, dziś w bibliotece publicznej w Petersburgu, wpisano kilkanaście starożytnych nadań na Ławraszewski monaster. Między niemi niejaki, „Jurij Bołkowicz fundował cerkiew Św. Nikoły, „a za rozkazaniem wielkiego kniazia Michała Gediminowicza „przydał tej cerkwi pasznię, ziemię bortną itd.*; naprzeciwko słów „Michała Gediminowicza* na marginesie inną ręką dopisano: „Kariała kniazia Nowhorodskaho* r. 1829%%). Koriat był więc ochrzczonym pod imieniem Michała, co zresztą potwierdzają i Polscy kronikarze. O życiu jego posiadamy bardzo mało szczegółów; te podaje p. Stadnicki.

Kroniki przypisują Koriatowi czterech synów: Jurja, Aleksandra, Konstantego i Fedora*), życiorysy których

1) Synowie Gedymina I. str. 140 —143,

2) Latopisiec Daniłowicza str. 27.

3) Wostokow, Opisanie Ruskich i Słowenskich rukopisiej Rumiancowskaho muzeja S. Pbg. 1842 str. 126. Narbut, a za nim i Stadnicki, zamiast „Kariata* mają mylnie „koronatia”

*) Latopisiec Daniłowicza str. 50. Kronika Bychowca str. 19. W rodowodzie ks, Litowskich, przy kronice. Woskresenskiej, Jurij opuszczony (Poln. sobr. Russ. lietop. VIL 256), znajduje się jednak w innych odpisach tego rodowodu (Patrz wyżej str..5 przypis 1).

opisał p. Stadnicki). Mógł jednak Koriat mieć jeszcze kilku synów, albo też który z wyżej wymienionych pozostawił potomstwo. Tych nowych „Koriatowiczówć p. Stadnicki usiłuje zaliczyć do „innego domuć?).

Kniaź Lew Koriatowicz zginął nad Worsklą w 1399 r. Wspominaliśmy wyżej iż kronika Bychowca utworzyła z niego dwie osoby, kniaziów Hleba i Semena *).

Kniaż Bazyli Koriatowicz w 1403 r. przyrzeka wierność królowi i królestwu Polskiemu i krzywd nie orężem ale prawnie poszukiwać).

Jeden z synów Koriata zaślubił w 1356 r. córkę I wana Iwanowicza w. ks. Moskwyś); późniejsze źródła zowią go Dymitrem a żonę jego Liubow 9).

Wyżej, pod Aleksandrem Narimontowiczem, staraliśmy się wykazać bezzasadność lwierdzenia Paprockiego, który od Koriata wyprowadza kmasiów Rożyńskich ”). Tyleż prawdopodobieństwa ma wywód kniaziów Kurcewiczów, którzy dziś używają przydomku „Koriatowicz* i herbu Pogonia.*), albowiem nawet heraldycy krajowi nie uznają ich za potomków Koriata. Okolski każe im pochodzić z książąt Ruskich 9), a Niesiecki zauważył iż „ich drudzy do Koryata książęcia Nowogrodzkiego, jednego z synów Gedymina w. ks. Litewskiego, naciągająć 10).

Kniaziowie Kurcewicze pochodzą z kniażiów osiedlonych w północnej części Wołynia. Protoplasla ich kniaź Michał Kurcewicz otrzymał w 1451 r. przywilej na Buremlę, Nowo-

1) Synowie Gedymina I. str. 143—181. Dziwna rzecz dla czego p: Sta dnicki wylicza ich w odmiennej kolei?

2) Synowie Gedymina I. 180.

3) Patrz wyżej str. 36 przypis 4.

+) Rykaczewski, Inventarium str. 878. Daniłowicz, Skarbiec Nr. 761.

3) „Kniaź weliki Iwan Iwanowicz, wnuk Daniłow,' oddał dszczer swoju w Litwu za Kariadowa syna, wnuka Gedimanowa" (Połu. sobr. Russ. lietop. X. 228).

©) Malgin, Zercało str. 384. Karamzin IV. str. 174. Dolgorukow (Ross. rodosł. kn. I. str. 275) daje Korybutowi drugą żonę: „Liubow ke. Moskiewską?

*) Patrz wyżej str. 14.

s). Dołgorukow, Ross. rodosl. kniga I. str. 887. Kosiński, Przewodnik heraldyczny II. str. 240.

9) Okolski, Orbis Polonus I. str. 510.

30) Niesiecki wyd. Bobrowicza V. str. 452.

sełki, Korsów, Stratyń, Nowosielce, Obzyr i Zmejnec!). W drugiej połowie XV-go wieku żył kniaś Wasil Kurcewicz?). Kniaziowie Wasił, Bohdan i Michał Kurcewicze władali w 1545 T. majątkami w powiecie Włodzimierskim 3). W 1536 r. kniasiowie Wasil i Bohdan Iwanowice Kurcewicze i brat ich kniaź Dymiźr Boremiski prawowali się o dwór Nowosielce +). Jednocześnie żył kniać Twan Wasilewicz Kurcewicz 3). Trochę przedtem bo w 1509 r., społykamy kniasia Lwa Buremskiego 9), po którym przywilej na dwór Jurkowski pod Łuckiem otrzymuje w 1521 r, gi jego Michał Wasilewicz Swiniuski ). W połowie XVI-go wieku kniaź Wasil Kurcewicz nosił przydomek - „Bułyha* %). Oto pierwsze wzmianki o tej rodzinie we współczesnych dokumentach.

1) Patrz wyżej str. 24 przypis 7. 3) Metr. Lit. Ks, Zap. 4 f. 75 odw. i Metr. Wołyńska Ks. 6 f. 254 od

*) Źródła dziejowe VI. Jabłonowski, Rewizyn zamków ziemi Wołyński Warszawa 1877, str. 56. x

4) Metr. Lit, Ks. Zap. 19 f. 163. 5) Tamże f. 265. *) Tamże Ks. 8 £ 449.

" *) Tamże Ks. 23 £. 46,

*) Rewizya puszcz. sostawlennaja Wołowiczem 1569 g. i priwilegil Pinskaho powieta 1554 g. Wilno 1867 str. 96,