Kilka słów przedwstępnych

Hr. Kazimierz Stadnicki w znakomitych swoich pracach nad synami Gedimina i Olgerda ), dość pessymistycznie odniósł się do całego szeregu kniaziów, którzy we współczesnych źródłach występują jako krewni Jagajły lub Witowda. Kniaziów tych p. Stadnicki albo całkiem pominął, albo starał się połączyć ze znanemi już osobistościami. Nie obchodzą p. Stadnickiego występujący w XIV i XV-tym wieku kniaziowie Pińscy, gdyż według słów jego, niczem zresztą nieusprawiedliwionych, „Pińsk zę śmiercią Narimonta przeszedł w inne rody* *). P. Stadnicki przytacza dokumenty gdzie w liczbie braci Jagajły i Witowda występują kniaziowie Fedor Ratneński, Wasil Piński, Szymon Stepalński i Jerzy Słucki?). Pierwszy jest u niego księciem Ruskim (!); dlaczego inni trzej w tak bliskiem pokrewieństwie z domem panu-

1) Synowie Gedymina wielko-władcy Litwy. Monwid-Narymunt-Jewnuta- Koriat. We Lwowie 1881. (Tom I. wyd. drugie); Tom II. Lubart książe Wo- Iyński. Lwów 1853.

Olgerd i Kiejstut synowie Gedymina w. księcia Litwy. We Lwowie 1870.

Bracia Władysława Jagielly Olgierdowicza. We Lwowie 1867.

Dodatki i poprawki do dzieła Bracia Władysława Jagieliy.

2) Synowie Gedymina I. 62.

?) Tamże I. 21; Bracia Wład. Jagiełły str. 3.

jącym pozostawali? — nad tem się p. Stadnicki nie rozwodzi. Kniaź Dowgold jest u niego jedną osobą z Dowgirdem wojewodą Wileńskim?) a kniaziowie Jamuntowicze identyczni z Jewnatiewiczami *).

Chociaż kroniki Ruskie do synów Olgerda z pierwszej żony liczą Fedora, tem nie mniej p. Stadnicki istnienia jego nie przyznaje, identyfikuje tego Fedora z innym Olgerdowiczem — Wiguntem?), a natomiast do synów Olgerda zalicza urojonego Minigajłę ). Powyższe twierdzenie p. Stadnicki opiera na rodowodzie książąt Litewskich ułożonym w XVI-tym wieku?). Według nas jednak rodowód ten zasługuje na daleko większą wiarę, gdy wspomina o pochodzeniu współczesnych mu kniaziowskich rodzin, które wówczas o swojem pochodzeniu jeszcze świeżą posiadały tradycyą, niż gdy podaje fakty odnoszące się do XIV-go wieku. Tymczasem p. Stadnicki według tego rodowodu wylicza synów Olgerda, a nie przyznaje pochodzenia od Gedimina kniaziów Koreckich, Pińskich, Trubeckich, Czartoryskich, Kobryńskich i Sanguszków.

Nie mając bynajmniej zamiaru zmniejszać niezaprzeczonej wartości prac p. Stadnickiego, ani powtarzać, tak po mistrzowsku przez niego nakreślonych monografij kilkunastu postaci historycznych, uważamy jednak, że dzieła jego nie wyczerpały przedmiotu. Uzupełnienie badań p. Stadnickiego nad potomkami Gedimina. jest zadaniem niniejszej pracy.

!) Synowie Gedymina I. 198.

2) Tamże 81.

3?) Bracia. Wład. Jagiełły str. 241242. +) Tamże 304.

5) Patrz, niżej str. 5 przypis 1: