Ольгерд и Кейстут. Разворот 298
Скан разворота, транскрипция польского оригинала и перевод на русский язык.
Левая страница
Оригинал (по-польски)
U ]
354
metropolita udać się zamierzał jak najrychlej w Życie wprowadzić. Zakon krzyżaków z dobrą tą wieścią wysyła poufnego do Rzymu '*%), a cesarz Zygmunt gdy mu do- niósł Świdrygiełło o zamiarze koronowania się na króla Litwy przyrzeka mu na ten obrzęd zjechać i sam go koronować !5%). Jaką zaś w stolicy papieskiej oświadcze- naao ztego DIA Świdrygiełły popierania unii kościelnej radość spra- powodu wiły o tem świadczą odezwy jej w tej sprawie. Jedna wystosowana do xięcia Zygmunta z naglącem wezwa- niem, by żonę Świdrygiełły, którą od lat dwóch w wię- zieniu w Oszmianie trzymał, na wolność puścił; druga do biskupa katolickiego w Kamieńcu, aby starał się obu xiążąt litewskich do zgody nakłonić, nakoniee do Świ- drygiełły pełna pochwał i dziękczynień za jego apostol- skie prace, a przytem, Co bardzo znaczące, papież ty- tułuje go wielkim xięciem Litwy, oświadcza, iż poleco- nemu przez niego duchownemu nadał biskupstwo Żmu- dzi i nakoniec wzywa, nie aby się poddał, lecz zapo- minające dawnej urazy przystąpił do zgody braterskiej z synowcem swoim królem polskim. Nie bowiem więcej nie jest godnym blasku tronu jak nie pomnąc przeszło- ści, raczej pokojem i zgoda niż siła oręża państwo swe ustalać. Z tych powodów wzywa go aby także dłoń bra- terską podał spółzawodnikowi swojemu Zygmuntowi '**).
nu
158) Archiwum krzyżackie u Kotzebuego Świtrigail str. 125 i list papiezki do Świdrygielły niżej powołany.
154) Tamże str. 122. Są to tylko ułamki korespondencyj, ale o autentyczności onych, kombinując daty wątpić nie można.
155) Listy te wydrukował z tajnego archiwum krzyżackiego Kotzebue w piśmie swojem Switrigail 1 Narbutt w Historyi Litwy tom VII obaj w dodatkach. Wszystkie datowane z listopada 1434,
Перевод на русский
У ] 354 метрополит намеревался как можно скорее воплотить в жизнь. Орден крестоносцев с этой хорошей вестью посылает тайного человека в Рим '*%), а император Сигизмунд, когда ему сообщил Свидригайло о намерении короноваться королем Литвы, обещает приехать на этот обряд и сам его короновать !5%). А как в папской столице возрадовались о поддержке унии церкви Свидригайло, свидетельствуют ее манифесты по этому поводу.
Одно адресованное князю Зыгмунту с настоятельным призывом, чтобы он освободил жену Свидригайлы, которую держал в тюрьме в Ошмянах уже два года; другое — к католическому епископу в Каменце, чтобы тот старался убедить обоих литовских князей примириться, наконец — к Свидригайле, полное похвал и благодарностей за его апостольские труды, а при этом, что очень важно, папа называет его великим князем Литвы, заявляет, что назначенному им духовенству он даровал епископство Жмуди и наконец призывает, не чтобы он подчинялся, а чтобы, забыв старые обиды, приступил к братскому согласию со своим племянником, польским королем.
Ведь больше всего достоин блеска трона тот, кто не помнит прошлого, но скорее миром и согласием укрепляет своё государство, чем силой оружия.
По этим причинам он призывает его также подать братскую руку своему сопернику Зыгмунту '**).
ну 158) Архив Тевтонского ордена у Коцебу, Швитригайль стр. 125 и письмо папессы к Свидрыгейле, упомянутое ниже. 154) Там же стр. 122. Это лишь фрагменты переписки, но сомневаться в их подлинности, сопоставляя даты, нельзя. 155) Эти письма были напечатаны из тайного архива Тевтонского ордена Коцебу в своём издании «Швитригайль» и Нарбуттом в «Истории Литвы», том VII, оба в приложениях. Все датированы ноябрём 1434 года,
Правая страница
Оригинал (по-польски)
550
Wszystko szło dotąd dobrze ale gdy przyszło do wła- Zarhodząca ściwego działania, korona polska żądzła nie miru ze Świ- 9% drygiełla, ale bezwarunkowego poddania się jego. Xiażę Zygmunt nie zdawał się skłonnym do ustąpienia dobro- wolnie z Wilna. A jakże dać się koronować w Połocku
albo Kijowie na króla Litwy, w głębi Rusi przyjmować Gr zania
koronę z rąk cesarza rzymsko-katolickiego w zastępstwie "izem. papieża, a nadto wszystko pracować nad unią cerkwi ze Rzymem wśród ludności, która dlatego tylko uznawała Świdrygielię za pana swojego bo on przedewszystkiem cerkiew i Rusinów odszczególniał, Widział więc Świdry-
giełło że musi Litwę na Zygmuncie zawojować, posiąść
Wilno i dopiero rozpocząć drugę walkę z Polską, która Świdrykiełło na koronacyę jego nigdy nie przystanie. is Żyę.
rybutowi-
czem i po raz
| : NE śm i po ras Ale za późno było już do cofnięcia się. Postanowił ężiati enwy”
raz jęszcze wyzwać przeznaczenie w szranki i na tę wal-
List .do xięcia Zygmunta nazywa go tylko dux Lilhuaniae, Świ- drygielle zaś daje papież tytuł: Boleslao magno duci Lithuaniae. Q jego 'gorliwości religijnej mówi: inter alia hoc primum tuae devotionis desiderium esse percepimus ut Ruthenorum populos ad unilatem ecclesiae sanctae romanae devenire conspieias.. convenisti cum fratre nostro Gerasimo eorum metropolito. O obsadzeniu biskupstwa na Źmudzi : «quem... pro tui contemplalione in episcopum gentis Samaitarum promovimus». Wezwanie do zawarcia zgody z młodym królem Polski i jego bratem opiewa: aliud superest in cumulum virtutis
tuae uł cum Poloniae rege ac ejus germano bonam pacem hubeas, ut praeleritorum oblilus ipsos ut eonsanguineos recognos- cas... nihil gloriae solii tui magis accomodum proprium magni et excelsi printypis est ad praeterita non respicere et pace magis quam bello dominatum quaerere his praesertim debes qui propinguo saugvi- ne conjuncti sunt.
Перевод на русский
550 Всё шло до этого хорошо, но когда пришло время к правильному действию, польская корона требовала не мира со Свидригайло, а безусловного подчинения ему. князь Сигизмунд не казался склонным добровольно уступать Вильну. А как же короноваться в Полоцке или Киеве королём Литвы, в глубине Руси принимать корону из рук римско-католического императора вместо папы, а кроме того, работать над объединением церквей с Римом среди населения, которое поэтому только признавалo Свидригайло своим господином, потому что он прежде всего выделял церковь и русинов. Итак, Свидригайло видел, что он должен завоевать Литву у Сигизмунда, овладеть Вильном и лишь тогда начать вторую борьбу с Польшей, которая на его коронацию никогда не согласится. Конец.
рыбутовичем и в последний раз | : NE śm и в последний раз Но было уже слишком поздно, чтобы отступить. Он решил еще раз вызвать судьбу на поединок и на эту борьбу. Письме к князю Зыгмунту называет его только dux Lituaniae, тогда как Свидригайло получает от папы титул: Boleslao magno duci Lithuaniae. О его религиозном рвении говорится: inter alia hoc primum tuae devotionis desiderium esse percepimus ut Ruthenorum populos ad unitatem ecclesiae sanctae romanae devenire conspieias. convenisti cum fratre nostro Gerasimo eorum metropolito. О назначении епископства в Жмуди: «quem... pro tui contemplatione in episcopum gentis Samaitarum promovimus».
Призыв заключить согласие с молодым королем Польши и его братом гласит: aliud superest in cumulum virtutis тебе либо с польским королем и его братом иметь хороший мир, чтобы потерянные события забылись, и ты мог признавать их как родных по крови... ничто не подходит более для славы твоего трона, достойного великого и высокого принца, чем не оглядываться на прошлое и искать господства скорее миром, чем войной, особенно должны это делать те, кто соединен близкой кровью.