Ольгерд и Кейстут, разворот 294 | Книги по истории Брестчины
Br
Брестчина
Производит · Предлагает · Приглашает
Брестчина: люди, места, экономика и наследие
Путеводитель по западному региону Беларуси

Ольгерд и Кейстут. Разворот 294

Скан разворота, транскрипция польского оригинала и перевод на русский язык.

Olgierd i Kiejstut, 1867-1873: разворот 294 из 351

Левая страница

Оригинал (по-польски)

346

rachować 89). W wielkiem xięstwie nie miał nigdy wiełu stronników, a bezsumienny i przebiegły przeciwnik jego wszystkich sprężyn używał, aby i tych mu odstręczyć. wt Z%8- To puszczano w obieg, że dostał pomieszania zmysłów *3*), potael 1 znowu gdy dwóch wysokich dostojników Janusza wo- jewodę trockiego i Rumbołda marszałka, który zaś prze- ciw niemu spiskowali gardłem ukarał, przedstawiano to jako niesłychane okrucieństwo na posłach Świdrygiełły

spełnione '3*). Przy tak sprzyjających mu okolicznościach Świdry:

131) Długosz mówi (jak wyżej) Sigismundum non posse Polo: norum qui tum pruthenico) bello oceupałi erant jwari auziliis. Wprawdzie mistrz Inflant pisze pod dniem 15 maja roku 1458 że posiłki polskie dodały ducha wielkiemu xięciu (Archiwum kró- lewieckie w Skarbeu Lilwy tom [I str. 1351) ale były zapewne tylko przyrzeczone.

132) Skarbiec Litwy tom II str. 450 dok. 1661.

133) Długosz Hist. Xl str. 645 mówi o tej katastrofie: „re- center (Sigismundus) er insidiis sibi per suos struclis evaserat et ca- pite conspirationis videlicet Janussium trocensem palalinum et Rum- boldum Lithuaniae marschalcum cum pluribus aliis secure percusse- rate. Kombinując daty (rok 1438) jest to ten sam wypadek, który po swojemu jeden agent krzyżacki w sprawozdaniu Z mie- siąca lutego przechowanem w archiwum królewieckiem opisuje: „Segemund habe Switrigails friedenboten ersiufen lassen. Dennoch habe dieser Segemunds Boten giitlich entlassen , als Sie aber heim* kamen liess Segemund Sie auf den Strassen schleifen und ersdufen. Andere Boten die Switrigail an den kónig von Pohlen gesandt, ha- be dieser an Segemund ausyeliefert der Sie kópfen lassen!! (Kotze- bue Świtrigail str. 101). A natenczas tj, na początku roku 1435 nie toczyły się żadne układy pokojowe między Zygmuntem i Świ- dtygiełłą. Ci Friedensboten byli to więc partyzanci Świdrygiełły. którzy przeciw Zymuntowi spiskowali.

Перевод на русский

346 считать 89). В Великом княжестве у него никогда не было много сторонников, а бессовестный и коварный противник использовал все свои уловки, чтобы и их оттолкнуть. wt Z%8- Ходили слухи, что он сошел с ума *3*), снова когда двух высокопоставленных сановников, воеводу Трокского Януша и маршала Румболда, которые заговорили против него, он наказал смертью, это представлялось как невероятная жестокость по отношению к послам Свидригайло исполнено '3*). При таких благоприятных для него обстоятельствах Свидры: 131) Длугош пишет (как выше) что Сигизмунд не мог Поль: наров, которые тогда были заняты прусско) войной jwari auziliis. Впрочем, магистр Инфлянтов пишет под датой 15 мая 1458 года, что польские подкрепления вселили дух великому князю (Королевский архив в Скарбеу Ливвы том [I стр. 1351), но скорее всего они были лишь обещанными.

132) Казна Литвы, т. II, стр. 450 док. 1661. 133) Długosz Hist. Xl стр. 645 говорит об этой катастрофе: «recenter (Sigismundus) er insidiis sibi per suos struclis evaserat et capite conspirationis videlicet Janussium trocensem palalinum et Rumboldum Lithuaniae marschalcum cum pluribus aliis secure percusserate. Объединяя даты (1438 год), это тот же случай, который один тевтонский агент описывает по-своему в своём отчёте «Из февраля, хранящегося в архиве Кёнигсберга»: "Segemund habe Switrigails friedenboten ersiufen lassen. Dennoch habe dieser Segemunds Boten giitlich entlassen, als Sie aber heim* kamen liess Segemund Sie auf den Strassen schleifen und ersdufen. Andere Boten die Switrigail an den kónig von Pohlen gesandt, habe dieser an Segemund ausyeliefert der Sie kópfen lassen!! (Коцебуэ Свитригайл, стр. 101).

А до тех пор, т.е. в начале 1435 года, никаких мирных соглашений между Зигмунтом и Свидригайлом не велось. Эти посланцы мира были, таким образом, партизанами Свидригайла, которые против Зигмунда плели заговор.

Правая страница

Оригинал (по-польски)

347

gielło rozpoczął wyprawę na Litwę wsparty słabymi po- siłkami z Inflant zesłanymi i wojskiem xięcia Tweru 3%).

luineraryum tej wyprawy dość dokładne dochowała nań najdawniejsza litewska kronika '?5). Z zestawienia po- danych w niej i pozostałych zkądinąd dat wypływa, że ruszył w połowie lipca z Połocka, nie śmiał iść i ude- rzyć na Wilno, lecz z Rudomina udał się do Trok są- dząc, że napotka tam wojsko Zygmunta. Ale doznał w tem zawodu, a gdy stary litewski gród zamknął przed nim swe wrota nie kusząc się na jego zdobycie zrobił odwrót przez Ejszyszki na południe do ziem ruskich (i pojde na Ruś na swoju zemliu), i doszedł do Krewa, murowanej twierdzy, którą zdobył i w perzynę obrócił. Będąc w pochodzie do Mołodeczna doszła go wiado- mość, że Litwa za nim goni, Wysłał więc na przeciw ruskie hufce swoje pod dowództwem ruskiego kniazia Michała. I zadali ci klęskę hetmanowi litewski emu Piotrowi Mongird i posunęli się potem w mińskie paląc po dro- dze Zasław dawną rezydencyę Jawnuty Giedyminowicza. Gród Mińsk czysto ruski z łatwością zdobyty i spalony został. Zdążywszy Świdrygi ello do Borysowa, pojma? tam Szymona Iwanowicza kniazia holszańskiego stryja królo-

Wyprawa , powtórna Świdrygiełły ny Litwę.

wej Polski panującej, jednego z głównych sprawców za-

machu który pozbawił go wielkiego xięstwa i odesławszy do Witebska, kazał go w Dźwinie utopić '3%), On sam

184) Kronika litewska wydanie Dantłowicza str. 56 i Skar- biec Litwy tom Il dok. 1662 i 4665 z roku 1455. Posiłki zaś słabe być musiały, inaczej byłby Świdrygiełło wydał bitwe.

135) Krohika Litwy jak wyżej.

136) Kronika litewska wyż wspomniana nazywa tego kniazia holszańskiego Michałem. Stryjkowski wcdług wszelkiego prawdo-

Ukaranie niazia ho|- szańskiego.

Перевод на русский

347 Гиелло начал поход на Литву, поддержанный слабыми подкреплениями из Инфлянтов, высланными и войском князя Твери 3%). Маршрут этого похода довольно точно сохранила древнейшая литовская хроника '?5). Из сводки, приведенной в ней, и других известных дат следует, что он выступил в середине июля из Полоцка, не посмел идти и атаковать Вильнюс, а из Рудомина направился в Троки, полагая, что встретит там войско Сигизмунда. Но в этом он разочаровался, а когда старый литовский город закрыл перед ним свои ворота, не рискуя его завоевать, он повернул обратно через Эйшиек на юг в русские земли (и пойдет на Русь на свою землю) и дошел до Кревы, каменной крепости, которую захватил и разрушил. На пути в Молодечно его догнала весть, что Литва идет за ним. Он отправил навстречу русские отряды под командованием русского князя Михаила.

И нанесли поражение литовскому гетману Петру Монгирду и затем продвинулись к Минску, сжигая по пути Заслав, бывшую резиденцию Явнуты Гедиминовича. Город Минск, чисто русский, был легко захвачен и сожжен. Успев Швидригайло добраться до Борисова, захватил там Симона Ивановича, князя холмского, дядю короля — Поход, повторный Швидригайло на Литву. правящей Польши, одного из главных организаторов заговора, который лишил его великого княжества, и отправив его в Витебск, велел утопить его в Двине. Он сам 184) Литовская хроника, издание Дантловича, стр. 56 и Скарбец Литвы, том II, док. 1662 и 4665, 1455 года. Подкрепления же должны были быть слабыми, иначе Швидригайло отдал бы битву. 135) Литовская хроника, как выше. 136) Литовская хроника, вышеупомянутая, называет этого холмского князя Михаилом.

Стрыйковский согласно всякой правде — наказание Нязиа Гощанского.