Ольгерд и Кейстут. Разворот 290

Оригинал (по-польски)

338

ale dobitnie znamionuje politykę obu zakonów w obec Polski.1 Litwy. Wytknąwszy jaką ujmą dla dobrej sławy

zakonu będzie opuszczenie całkowite sprzymierzeńca tak wiernego ,, jakim był Świdrygiełło ,, rozbiera następstwa

tego opuszózenia. Jeżeli Zygmunt zwycięży natenczas Ssą-

"dząc po dotychczasowem jego postępowaniu, on Litwę

z Polską zjednoczy, a natenczas zguba obu zakonów nie- chybna. Jeżeli zaś bez pomocy zakonów Świdrygiełło na

powrót zdobędzie władzę wielkoxiążęcą z przymierzeńca

stanie się ich wrogiem. Z tych powodów oświadcza więc

mistrz Inflant że wprawdzie z wszelką ostrożnością postą-

pi w tej sprawie, ale pomocy bodaj słabej Świdrygielle

Na wezwane odmówić nie może '*5). I rzeczywiście gdy wygnany xiążę aw postanowił próbować szczęścia na placu bitwy i posło- wie jego w Wenden rezydencyi mistrza na klęczkach o

posiłki błagali, przyrzekł mistrz, że mu stawi ośmdziesiąt

Zemii ż Ru rycerzy pancernych 1 trzysta jazdy pod wodzą dwóch za Śyad w konturów !05). Brat zaś cioteczny jego Borys Alexandro- wicz. xiażę twerski przysłał mu do Połocka całą siłę zbrojna swoją '?7). Z tym więc i na czele hufeów, które

mu dostarczyły głównie ziemie połocka i smoleńska ' 9), wyruszył Świdrygiełło w listopadzie. Pochód jego ku sto-

Pochó iogo licy Wilna był. prawie tryumfalnym. Gdy po zamachu umfalny do nań wymierzonym W Oszmianie nie wiedziano długi czas, gdzie się schronił, wieść przez przeciwników jego pod- trzymywana rozeszła się, że zginął. Teraz gdy go ujrzano

105) Skarbiec Litwy tom ll: str. 142.

106) Tamże str, 144. Oba pisma z archiwum królewieckiego. 107) Kronika Litwy wyd. Daniłowicza str. 50.

108) Kronika pskowska I w Połn, sobr. ruskich latop, t ty

str. 206.

Перевод на русский

338 но ярко характеризует политику обоих орденов в отношении Польши и Литвы. Указав, какое пятно на доброй славе ордена будет полное оставление такого верного союзника, каким был Свидригайло, он разбирает последствия этого оставления. Если Сигизмунд победит, судя по его предыдущим поступкам, он объединит Литву с Польшей, и тогда гибель обоих орденов неизбежна. Если же без помощи орденов Свидригайло вновь захватит великокняжескую власть, союзник станет их врагом. По этим причинам магистр Инфлянтов заявляет, что, хотя он будет действовать с всякой осторожностью в этом вопросе, отказаться от оказания даже слабой помощи Свидригайло по вызову он не может.

И действительно, когда изгнанный князь решил испытать удачу на поле битвы, и его послы в Вендене, прося подаяние на коленях у резиденции мастера, обещали мастер, что выставит ему восемьдесят воинов в броне из Земли Жу и триста всадников под командованием двух старшин. При этом его двоюродный брат Борис Александрович, князь тверской, прислал ему в Полоцк всю свою вооружённую силу. С этим и во главе полков, которые ему предоставили в основном земли Полоцка и Смоленска, Свидригайло отправился в ноябре. Его поход к столице Вильны был почти триумфальным. Когда после покушения на него в Ошмянах долгое время не знали, где он укрылся, через его противников ходила слух, что он погиб. Теперь, когда его увидели. Скарбец Литвы, том II: стр. 142. Там же, стр. 144.

Обе рукописи из королевецкого архива. 107) Литовская хроника, изд. Даниловича, стр. 50. 108) Псковская хроника I в Полн, собрание русских летописей, том тот, стр. 206.

Оригинал (по-польски)

389

na czele wojska, rozsyłającego wezwanie do głównych twierdz, aby im przypomnieć złożoną mu przysięgę wier- ności, dawne przywiązanie prostego ludu do niego. obu- dziło się żywsze niż kiedy. Porzucano gromadami zagro- dy, rodziny, by garnąć się do jego obozu'"99), Przyczy- niały się do tego zręcznie puszczone gadki o 2000 Ta- tarach, 40000 Kijowianach , 50000 Wołochach spieszą- cych w pomoce Świdrygielle !'9. W Borysowie, gdzie

przez (łuższy czas miał kwaterę główna, doszła go wia-

domość, że sąsiedni gród Bobrujsk poddał mu się z 0- kolicznęmi twierdzami, i że przy tem żona przeciwnika Iwana Włodymirowicza dostała się w niewolę '''), Ruszył

nakoniee do Oszmian smutnej dla niego pamiątki w 0-8

• ezekiwaniu przyrzeczonych „posiłków inflanckich, które od

7 listopada w pochodzie do Połocka pierwszych dni'

grudnia nie zdołały zdążyć do jego obozu 1%). Nadszedł 108) Archiwum królewieckie, obacz Skarbiee Litwy tom II

str. 145: list Hansa Balg agenta krzyżaków.

'0) Tamże list mistrza Inflant do mistrza krzyżaków. Długosz

(Hist. XI str. 621) mówi wprawdzie o Tatarach w wojsku Świ»

drygiejły, ale Źródła krzyżackie i litewskie milczą o tem.

''') Tamże list Świdrygiełły do mistrza Inflant, Wyraz cds- trum Ojrusko nie można według miejscowości inaczej tłumaczyć jak Bobruysk. Obacz także ustęp : Iwan Włodymirowicz.

"2) Mistrz luflant pisze pod dniem 7 listopada, że posiłki dane Świdrygielle przyciągnęły do Rosienia (Rositen) i ztamtąd ruszą do Połocka (Skarbiec Litwy tom II str. 444). Ale z listu Świdrygiełły pisanego do mistrza Jnflant z 50 listopada z Oszmia- ny (tamże dok. 1639 str. 145) widać, że tam ich jeszcze nie było, a xiążę Zygmunt donosząe o swem zwycięstwie mistrzowi krzyżaków mówi, że Świdrygiełło oczekiwał pomocy inflane- kiej, Z listu jednego agenta krzyżakow Hansa Balg wypływa, że

Bitwa pod szmianami ze Zygmun- tem Kiejstu- towiczem ,

Перевод на русский

389 во главе войска, рассылающего призыв к главным крепостям, чтобы напомнить им данную ему присягу верности, старую привязанность простого народа к нему. пробудилось живее, чем когда-либо. Оставляли стадами дворы, семьи, чтобы поспешить в его лагерь. Способствовали этому ловко пустые разговоры о 2000 татарах, 40000 киевлянах, 50000 валах, спешащих на помощь Свидригайле! В Борисове, где он какое-то время находился с главным штабом, дошла до него весть, что соседний город Бобруйск сдался ему вместе с окрестными крепостями, и что при этом жена противника Ивана Владимировича попала в плен, он наконец двинулся к Ошмянам, печальному для него памятнику в ожидании обещанных «инфлянтских войск», которые с 7 ноября в походе к Полоцку в первые дни декабря не успели прибыть в его лагерь.

Наступил 108) Архив Кёнигсберга, см. Сокровищница Литвы том II стр. 145: письмо Ганса Бальга, агента крестоносцев. '0) Там же письмо мастера Ливонии к мастеру крестоносцев. Длугош (Ист. XI стр. 621) говорит, конечно, о татарах в войске Свидригайлы, но крестоносные и литовские источники молчат об этом. ''') Там же письмо Свидригайлы к мастеру Ливонии, выражение cdstrum Ojrusko нельзя по местности иначе перевести, как Бобруйск. См. также раздел: Иван Владимирович. '2) Мастер Ливонии пишет под датой 7 ноября, что подкрепления, данные Свидригайле, привели его к Росению (Розитэн) и оттуда они отправятся в Полоцк (Сокровищница Литвы том II стр. 444). Но из письма Свидригайлы, написанного мастеру Ливонии 50 ноября из Ошмян (там же док. 1639 стр.

145) видно, что их там ещё не было, а князь Сигизмунд, сообщая о своей победе магистру крестоносцев, говорит, что Свидригайло ожидал помощи инвалиции. Из письма одного агента крестоносцев Ханса Бальга следует, что битва под Шмянами со Сигизмундом Кейстутовичем,