Ольгерд и Кейстут, разворот 287 | Книги по истории Брестчины
Br
Брестчина
Производит · Предлагает · Приглашает
Брестчина: люди, места, экономика и наследие
Путеводитель по западному региону Беларуси

Ольгерд и Кейстут. Разворот 287

Скан разворота, транскрипция польского оригинала и перевод на русский язык.

Olgierd i Kiejstut, 1867-1873: разворот 287 из 351

Левая страница

Оригинал (по-польски)

332

w Sieradzu 23 kwietnia roku 1482 zgromadzonym, gdzie zapadła jednogłośna uchwała, że po śmierci króla naj- starszy syn jego wstąpi na tron polski rozprawiano i o niebezpieczeństwach, grożących Polsce od cesarza Nie- miec, krzyżaków i Litwy, i nakoniee postanowiono na tego z trzech pomienionych wrogów najpierwej wszys- tkiemi siłami uderzyć, który najwięcej zagrażać będzie EO rzeczypospolitej**). Dwuznaczna ta uchwała dała się i do się już tomu Świdrygiełły zastosować, ale król nie sprzeciwiał sie jej uradowany i wdzięczny sejmowi będąc, że korona syno- wi jego zapewnioną została. Poczem rada koronna przy-. stąpiła do zągajenia sekretnych porozumień na Litwie, Rada koron- Podjęli się tej misyi biskupi kujawski i Zaręba kasztelan

na polska przywodzi

10 "dd skutku, Sieradza, których król ze swojej strony w miesiącu maju roku 1452 w jawnem poselstwie wysłał na Litwę, aby Świdrygiełłę raz jeszcze wezwać do upamiętania, zgody | umówienia zjazdu w celu ustalenia trwałego pokoju?3),

mała już natenczas władza jego była, Voigt Geschichte Preussens tom VII str. 599 nota 5.

9%) Hinc enim rex Sigismundus cum Hungariae regno hinc cru- ciferi cum Lithuanis et Valachis imminebant... assensu omnium acceplum est, ut omnis potentia regni inunum colligeretur exercitum. bt sive rex Iungariue sive Cruciferi aut Lithuani faciem fortioris ecercilus exhiberent illic se robur et ezercitus regni unitus conver- teret. Długosz Hist. XI str. 604.

93) Długosz tamże str. 611, gdzie dodaje: et hane quidem erat Zarębue aperta legalio Verum aliud erat regis (??) et consilia- riorum in missione sua propositum Sollicitare enim missus erat ani- mos principum et nobilium Lithuaniae et signanter ducem Sigiswun- dum Starodubski alias Keystutowicz ne paterentur ducem Świtrigal imperure. Ale z jego wersyi wypadałoby, że posłowie dopiero w pierwszej połowie sierpnia udali się na Litwę kiedy przeciwnię

Перевод на русский

332 в Серадзу 23 апреля 1482 года собравшимся, где было единогласно принято решение, что после смерти короля старший сын его вступит на польский трон, обсуждали и опасности, угрожающие Польше со стороны императора Германии, крестоносцев и Литвы, и наконец постановили ударить всеми силами сначала по тому из трёх упомянутых врагов, который будет представлять наибольшую угрозу для Речи Посполитой**). Это двусмысленное решение также применялась и к случаю Свидригайло, но король не возражал против него, будучи рад и благодарен сейму, что корона была обеспечена его сыну. После чего коронный совет при-.

приступила к заключению секретных соглашений в Литве, Королевский совет — Взяли на себя эту миссию князья Куявии и Зарабы, каштеляны польских земель, которых король с своей стороны в мае 1452 года в официальной делегации отправил в Литву, чтобы вновь призвать Свидригайло к покаянию, к согласованию встречи для установления прочного мира? Власть его тогда уже была мала, Voigt Geschichte Preussens том VII стр. 599 прим. 5. Поэтому король Сигизмунд с королевством Венгрии и крестоносцы с литовцами и валашами наступали... с согласия всех было принято, чтобы вся мощь королевства была собрана в единое войско. Будь то король Венгрии или крестоносцы, или литовцы демонстрировали силу своих войск, там проявлялась мощь и объединенное войско королевства. Długosz Hist. XI стр. 604. Długosz там же стр.

611, где он добавляет: et hane quidem erat Zarębue aperta legalio Verum aliud erat regis (??) et consiliariorum in missione sua propositum Sollicitare enim missus erat animos principum et nobilium Lithuaniae et signanter ducem Sigiswundum Starodubski alias Keystutowicz ne paterentur ducem Świtrigal imperure. Но из его версии следует, что послы отправились в Литву только в первой половине августа, когда противники

Правая страница

Оригинал (по-польски)

| 333

Pierwszym do kogo się ci posłowie udali, był Zygmunt Kiejstutowicz, xiążę na Starodubie, brat Witołda i jako katolik jedyny z xiążąt krwi możliwy następca Świdry- giedły. Przyłączyli się do niego większość szlachty litew-

skiej katolickiej , kreacyi polskiej, niechętna wielkiemu

xięciu za jego stronnicze sprzyjanie wyznawcom greckiej

wiary? Ale stanowczem było dla spisku i Zygmunta

przystąpienie xięcia na Wiazmie Szymona z domu xiążąt | holszańskich, greckiego zakonu, stryja i byłego opiekuna królowej. Zofii panującej, czwartej żony Władysława Ja- giełły?5),

Pod takiem przewodnictwem spisek szybko dojrzał I świarygioty | przyszedł do wybuchu. Jednej nocy między 17 a 21 *"*" sierpnia, gdy Świdrygiełło zmierzając na umówiony zjazd z krzyżakami do Brześcia litewskiego *5), biesiadował w Oszmianie, xiążę Zygmunt na czele spiskowych najechał miasteczko. Wielki xiążę tylko ostrzeżeniu danemu mu w sam Czas przez Iwaszka syna Monwida winien był, że ze starostą Wilna Gedygoldiem w czternaście koni umknął

dokumentnie dowiedzionem , że Świdrygiełło już w drugiej po- łowie maja w Grodnie udzielił im posłuchania. Skarbiec Litwy tom II str. 133. Równie milczy Długosz, że Zarębie towarzyszył biskup kujawski,

94) Sonderlich, dass er die Christenheit (tj. łacińską wiarę) nicht” gemehrt habe. Sprawozdanie w archiwum krzyżackiem u Ko- tzebuego Switrigail str. 85, In sectam Graecorum propensior ezis- tens rilum Graecorum ultra catholicam e(fere nitebatur, Długosz jak wyżej. 4 %8) Obacz ustęp t. p. pod tytułem: Iwan Włodymirowicz. 96) Skarbiec Litwy tom Il dok, 1616 i 1620,

Перевод на русский

| 333 Первым, к кому отправились эти послы, был Сигизмунд Кейстутович, князь Стародубский, брат Витовта и как католик единственный из князей крови возможный наследник Свиридигейлы. К нему присоединилось большинство литовской католической шляхты, польское дворянство, недовольное великим князем за его пристрастное покровительство приверженцам греческой веры. Но решающей для заговора была и поддержка Сигизмунда князем в Вязьме Симоном из рода князей Гольшанских, греческого обряда, дядей и бывшим опекуном правящей королевы Зофии, четвертой жены Владислава Ягайло. Под таким руководством заговор быстро созрел и Свиридигейта привел к взрыву.

Одной ночью между 17 и 21 августа, когда Свидригайло, направляясь на назначенную встречу с крестоносцами в Бресте Литовском, праздновал в Ошмянах, князь Сигизмунд во главе заговорщиков напал на городок. Великий князь лишь благодаря предупреждению, данному ему вовремя Ивашком, сыном Монвида, с воеводой Вильны Гедыгольдом на четырнадцати конях сумел скрыться, что документально подтверждено, что Свидригайло уже во второй половине мая в Гродно отвел им слух. Сокровищница Литвы, том II, стр. 133. Так же молчит Длугош, что Зарембе сопровождал куйавский епископ, Особенно, что он не „распространил христианство (т.е. латинскую веру)“. Доклад в архиве крестоносцев у Коцебу о Свитригайле, стр. 85, In sectam Graecorum propensior ezistens rilum Graecorum ultra catholicam e(fere nitebatur, Длугош как выше. См. отрывок т. стр.

под заголовком: Иван Владимирович. 96) Казначейство Литвы том II док, 1616 и 1620,